Άρον άρον… ζωφόρος

Σε στενό διάδρομο (!) έχει μεταβληθεί η αίθουσα του παλαιού μουσείου Ακροπόλεως, όπου θα εκτεθεί η ζωφόρος του Παρθενώνα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Πίσω από το πανό (δεξιά) λειτουργεί το εργαστήριο όπου συντηρούνται τα γλυπτά, ελλείψει χώρου…

Γεγονός παγκόσμιας πολιτιστικής σημασίας αποτελεί η πρώτη έκθεση της
αριστουργηματικής ζωφόρου του Παρθενώνα, με την ευκαιρία των Ολυμπιακών
Αγώνων. H ζωφόρος καθαιρέθηκε το 1992-93, για λόγους προστασίας, από τον ναό
όπου σμιλεύτηκε επιτόπου πριν από 2.500 χρόνια.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, τα γλυπτά αποθηκεύτηκαν. Δοκιμάστηκαν 40 μέθοδοι
καθαρισμού και τελικά χρησιμοποιήθηκαν ακτίνες λέιζερ για την απομάκρυνση της
κρούστας. Το αποτέλεσμα αυτών των προσπαθειών, πάνω σε οκτώ από τους 14 λίθους
που παρουσιάζουν την εκκίνηση των Παναθηναίων με μια πολυάνθρωπη πομπή ιππέων,
θα το δούμε για πρώτη φορά στο μικρό μουσείο Ακροπόλεως.

H ολοκληρωμένη παρουσίαση της συνεχούς ανάγλυφης πομπής με την υπέροχη πλοκή
των ιππέων και των αλόγων, συνολικού μήκους 22 μ., θα πρέπει να περιμένει την
ανέγερση του νέου μουσείου. Ως τότε κάποια άλλα γλυπτά, από τη ζωφόρο του
Ερεχθείου, θα μένουν σκεπασμένα περιμένοντας το νέο μουσείο. Όπως όμως φάνηκε
κατά τη σχετική συζήτηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, τρεις μήνες
μετά την αλλαγή της κυβέρνησης, το υπουργείο Πολιτισμού δεν βιάζεται να
ξεπαγώσει το έργο της ανέγερσης του νέου μουσείου και φορτώνει την ευθύνη για
τις καθυστερήσεις στην προηγούμενη κυβέρνηση.

«Όσον αφορά τις καθυστερήσεις, παρά τη δημόσια ρητορική, κινήσεις που να
δείχνουν σαφή στόχο δεν έγιναν», υποστήριξε ο γενικός γραμματέας του
υπουργείου Πολιτισμού Χρήστος Ζαχόπουλος κατά τη συνεδρίαση του Κεντρικού
Αρχαιολογικού Συμβουλίου που αποφάσισε την άμεση έκθεση τμήματος της ζωφόρου.
«Υπήρξαν μετατοπίσεις της χρηματοδότησης της ανέγερσης του μουσείου από το B’
Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, μια φευγαλέα αναφορά στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα
και μεταφορά του κονδυλίου των 85 εκατομμυρίων ευρώ από το Μέγαρο Μουσικής
Αθηνών στο Νέο Μουσείο Ακροπόλεως. Όλα αυτά δεν δείχνουν σοβαρές προσπάθειες
και επηρεάζουν σε βάθος χρόνου την ανέγερση του μουσείου».

Δώδεκα χρόνια μετά την καθαίρεσή τους από τον Παρθενώνα, οι λίθοι της
δυτικής ζωφόρου, συνολικού μήκους 22 μ., που απεικονίζουν την εκκίνηση της
πομπής των Παναθηναίων με δεκάδες ιππείς κι ανάμεσά τους κάποιους που
θεωρούνται έργα του ίδιου του Φειδία, θα εκτεθούν για πρώτη φορά στο ύψος του
ανθρώπινου οφθαλμού μέσα σε μια στενή αίθουσα, του παλαιού μουσείου
Ακροπόλεως. Όχι ως μεγαλοφυής ενιαία σύνθεση που κάλυπτε όλη τη στενή πλευρά
του Παρθενώνα, αφού η έλλειψη χώρου δεν επιτρέπει την ανάπτυξη της ζωφόρου που
σώζεται σε όλο της το μήκος, χωρίς τους δύο γωνιακούς λίθους που λείπουν στο
Λονδίνο.

Λόγοι ασφαλείας των γλυπτών – που έγιναν ακόμα πιο ευπαθή μετά τον πρόσφατο
καθαρισμό της επιφανείας τους, όπως υποστήριξαν η διευθύντρια Ακροπόλεως
Άλκηστις Χωρέμη και η ομάδα των χημικών που ασχολείται με τον καθαρισμό τους,
καθηγητής κ. Σκουλικίδης και Εύη Παπακωνσταντίνου – επέβαλαν στο Κεντρικό
Αρχαιολογικό Συμβούλιο την απόφαση να εκτεθούν τα γλυπτά στον χώρο του
μουσείου.

Γλυπτά βάρους 35 τόνων!

H πρόταση να εκτεθούν οι λίθοι της ζωφόρου στο Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως –
Κτίριο Βάιλερ ή σε κάποιον άλλο μουσειακό χώρο της Αθήνας εκτός Ακροπόλεως,
που υποστήριξε ο πρόεδρος της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως
Χαράλαμπος Μπούρας, δεν έπεισε το Συμβούλιο, για διάφορους λόγους: H μεταφορά
των γλυπτών και η διαμόρφωση εκθεσιακού χώρου δεν επέτρεπε το άνοιγμα της
έκθεσης πριν από τον Δεκέμβριο. H διαμόρφωση του Κτιρίου Βάιλερ θα απαιτούσε
μεγάλα έργα αντιστήριξης και κλιματισμού, δεδομένου ότι οι 14 αρχαίοι λίθοι
από συμπαγές πεντελικό μάρμαρο ζυγίζουν περί τους 35 τόνους. H γειτνίαση του
Κτιρίου Βάιλερ με τον χώρο του εργοταξίου του Νέου Μουσείου θα εξέθετε τα
ευπαθή γλυπτά στους ρύπους και στη σκόνη.