Συνάντηση κορυφής έξι Eυρωπαίων γλυπτών

Το τέλος του ταξιδιού από το Παρκ Γκριν στην Αθήνα για ένα από τα έργα του σημαντικότερου γλύπτη του 20ου αιώνα Χένρι Μουρ που «προσγειώνεται» με τη βοήθεια γερανού στην Εθνική Πινακοθήκη

Δύο μεγάλα κοντέινερ, γεμάτα από τέχνη, ξεκίνησαν από το Παρκ Γκριν μεταξύ
Λονδίνου και Κέμπριτζ. Επί τέσσερις ημέρες διέσχισαν οδικώς όλη την Ευρώπη και
πριν από μία εβδομάδα έφθασαν στην Αθήνα. Το περιεχόμενο των ξύλινων κασονιών,
στα οποία αναγράφεται «εύθραυστον», είναι μερικοί από τους πιο εκλεκτούς
καρπούς της ευρωπαϊκής τέχνης. Γιγάντια αγάλματα-μορφές από τα πιο εκλεκτά
υλικά – μάρμαρο από την Καράρα, πορτογαλέζικη ροζ πέτρα της αυγής, γιγάντιοι
κορμοί φτελιάς, μπρούντζο -, αλλά και μικρές φόρμες με την υπογραφή του
μεγαλύτερου γλύπτη του 20ού αιώνα, του Χένρι Μουρ – είκοσι πέντε συνολικά έργα
– άρχισαν να αποσυσκευάζονται και να εγκαθίστανται ένα ένα στη μεγάλη ξύλινη
αίθουσα της Εθνικής Πινακοθήκης, η οποία διαρρυθμίστηκε ειδικά από τους
αρχιτέκτονες Γιώργο Παρμενίδη και Κριστίν Τουγκεπέ για το μεγάλο εκθεσιακό
γεγονός της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας.

Ακολούθησε ο Γάλλος πατέρας της αναγέννησης της ευρωπαϊκής γλυπτικής
του 19ου αιώνα και λάτρης της κλασικής ελληνικής τέχνης Αύγουστος Ροντέν, από
το Παρίσι, και σήμερα Τρίτη καταφθάνει και το έργο τού μεγάλου μαθητή του, του
αισθησιακού Αντουάν Μπουρντέλ, ο οποίος θαύμαζε περισσότερο τα αυστηρού ρυθμού
γλυπτά της Ολυμπίας. Μαζί και τα έργα του Αριστίντ Μαγιόλ που προτιμούσε την
αρχαϊκή τέχνη. Από άλλες διαδρομές κατέφθασαν τα έργα του πιο ακριβού σήμερα
γλύπτη, του Κονσταντίν Μπρανκούζι, τον οποίο γοήτευε η γεωμετρική τέχνη και η
τέχνη των Ετρούσκων. Επίσης έφθασαν και τα έργα του Τζακομέτι, ο οποίος
προσχώρησε πιο βαθιά στην αφαίρεση και την προϊστορική τέχνη.

Έτσι ο κύκλος κλείνει «με τον Χένρι Μουρ, που πηγαίνει πέρα από την ευρωπαϊκή
κλασική παράδοση και παντρεύει το μάθημα της ελληνικής προϊστορικής τέχνης με
τους Προκολομβιανούς πολιτισμούς. «Ολοκληρώνεται ο κύκλος, αλλά εξαντλείται
και το λεξιλόγιο της σύγχρονης γλυπτικής», υπογραμμίζει η διευθύντρια της
Εθνικής Πινακοθήκης, κυρία Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα. Και αποφαίνεται: «Αυτοί οι
έξι γλύπτες τα έχουν κάνει όλα. Διότι και οι έξι είναι σταθμοί ενός δρόμου που
τον ονομάσαμε “ανάπλους”, ταξίδι προς τα πίσω, που μας οδηγεί από την παράδοση
στο μοντέρνο, που συνιστά έναν άλλο δρόμο, από την κλασική τέχνη πίσω στην
προϊστορία».

Ο επικεφαλής των συλλογών και εκθέσεων του Ιδρύματος Χένρι Μουρ Ντέιβιντ Μίτσινσνον διπλά σε ένα από τα έργα του κορυφαίου Βρετανού γλύπτη που θα δούμε στην Εθνική Πινακοθήκη

Στη μαρμάρινη αίθουσα της εισόδου μάς υποδέχονται οι Γάλλοι. Ο γίγαντας
της ευρωπαϊκής τέχνης, ο Αύγουστος Ροντέν, αυτός που ανανέωσε το ενδιαφέρον
για την ελληνική κλασική τέχνη τον 19ο αιώνα. Κεντρική θέση θα έχει ένας
άνθρωπος που βαδίζει πάνω σ’ έναν κίονα, του Ροντέν, πλαισιωμένος από τον
«Σκεπτόμενο» και το παθητικό «Φιλί», ενώ γύρω θα είναι κατανεμημένα τα έργα
του Αριστίντ Μαγιόλ και του Αντουάν Μπουρντέλ.

Ο σχεδιασμός της έκθεσης προβάλλει τα μεγάλα γλυπτά σε συνθήκες άπλετου
φωτισμού υπαίθριου, κρατώντας για τα μικρά έργα και τα πολυάριθμα σχέδια τις
πιο σκιερές γωνίες. H μεγάλη ξύλινη αίθουσα άνοιξε ώστε να δημιουργούνται
προοπτική και διαφορετικές οπτικές γωνίες και το κέντρο της κατέλαβε το πιο
μεγάλο από τα 200 συνολικά γλυπτά. Μια μπρούντζινη ξαπλωμένη ανθρώπινη μορφή,
μήκους 4 μ. και ύψους 2,5 μ., βάρους 2 τόνων, που είναι χωρισμένη σε τέσσερα
μέρη και στηρίζεται σε μία ενιαία βάση, βάρους ενός τόνου, ώστε να
κατανέμονται τα φορτία.

«Είναι αυτό το πιο ακριβό έργο της συλλογής Χένρι Μουρ;» ρωτάμε τον Ντέιβιντ
Μίτσινσνον, επικεφαλής των συλλογών και εκθέσεων του Ιδρύματος Χένρι Μουρ, ο
οποίος επιβλέπει την εκφόρτωση, την αποσυσκευασία και το στήσιμο των έργων.
«Όχι, το πιο ακριβό – ασφαλιστικής αξίας 2 εκατομμυρίων λιρών – είναι η
γιγάντια ξύλινη μορφή, ενώ το πιο ευαίσθητο και δύσκολο στη μεταφορά είναι η
ευπαθής ανακλινόμενη μορφή από λευκό μάρμαρο Καράρα, γεμάτη καμπύλες και
απαλές ακμές, σαν γιγάντιο κυκλαδικό ειδώλιο. Με το παραμικρό μπορεί να σπάσει
ή να γραντζουνιστεί. Γι’ αυτό και κατασκευάστηκε ειδική βάση από ξύλο, ώστε να
μεταφερθεί το άγαλμα χωρίςνα περιδεθεί.

Είναι μία έκθεση που δεν έχει ξαναγίνει, μοναδική στα ευρωπαϊκά
χρονικά, αυτή η συνάντηση των έξι κορυφαίων γλυπτών. Κι αυτό γιατί χρειάζονταν
ένας καλός χώρος με ειδικές συνθήκες κλιματισμού και ασφαλείας, όπως αυτός που
προσφέρει η Εθνική Πινακοθήκη, για να παραχωρήσουν τα μουσεία τόσο πολύτιμα
έργα, αλλά και ένα θέμα, το οποίο στη συγκεκριμένη περίπτωση προσφέρει η σχέση
όλων αυτών των γλυπτών με την Ελλάδα και μία αφορμή, η Ολυμπιάδα».

Συνομιλία με την αρχαιότητα

Ποια η σχέση του Χένρι Μουρ με την ελληνική τέχνη;

«Ο Χένρι Μουρ, ως νέος καλλιτέχνης, απέφυγε την επαφή με την ελληνική τέχνη»,
επισημαίνει ο Ντέιβιντ Μίτσινσνον. «Ταξίδεψε πολύ, γνωρίσθηκε με άλλους
εξωμεσογειακούς πολιτισμούς. Αυτό ήταν σκόπιμο, έτσι που σήμερα όλοι οι
πολιτισμοί αναγνωρίζουν μέσα στο έργο του κάποια δικά τους στοιχεία. Με την
αρχαία ελληνική τέχνη, η οποία τον επηρέασε, ασχολήθηκε μετά την ωριμότητά
του, προσθέτοντας στις μορφές του κάποια στοιχεία, όπως λ.χ. τις πτυχώσεις,
αλλά και το κεντρικό ενδιαφέρον του για την ιδέα του ανθρώπου, που δεσπόζει
στο σύνολο του έργου του».

INFO

«Έξι γλύπτες συνομιλούν με τον άνθρωπο», στην Εθνική Πινακοθήκη (Βασ.
Κωνσταντίνου 50, τηλ. 210-7211.010) από τις 9 Ιουνίου.