Σώμα που πάσχει και «γεννά» τέχνη

H «Θεραπεία» της Λήδας Πάττα καταγράφει σε βιντεοσχέδια και πίνακες τη σχέση φόβου με τη νοσοκόμα (προσφορά της Αίθουσας Τέχνης Καππάτος)

Ένας χειρουργός γίνεται επιμελητής τέχνης και ανατέμνει το «Πάσχον Σώμα», όπως
εμφανίζεται στα έργα είκοσι οκτώ Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, σε μια τολμηρή
έκθεση που εγκαινιάζεται αύριο στο Κέντρο Σύγχρονης Εικαστικής Δημιουργίας,
στο Ρέθυμνο. Ο καρκίνος, το AIDS, οι σωματικές κακώσεις, οι παραμορφώσεις, οι
σωματικές εκκρίσεις, ο φόβος της ασθένειας και οι επιπτώσεις της στον ψυχικό
κόσμο δεν αφήνουν αδιάφορους τους σύγχρονους καλλιτέχνες. Υπακούοντας σε μιαν
ανάγκη να ξεπεράσουν τη φρίκη επιστρατεύουν τη δημιουργικότητα της τέχνης και
τη θεραπευτική της δύναμη. Κάνουν την αρρώστια έργο για να συνειδητοποιήσουν
το κακό, να το απομονώσουν στις πραγματικές του διαστάσεις, να το αποδεχθούν
και τελικά να λυτρωθούν και να μας λυτρώσουν από αυτό, επιστρατεύοντας ακόμα
και το χιούμορ ή τον σαρκασμό. Πράγματι, σύμφωνα με εν εξελίξει ιατρικές
έρευνες οι καρκινοπαθείς καλλιτέχνες έχουν πολλές πιθανότητες να θεραπευθούν
από τη νόσο αν το ρίξουν στη δουλειά.

H τέχνη ανέκαθεν αξιοποιούσε τα αποτελέσματα της ιατρικής έρευνας πάνω
στο ανθρώπινο σώμα. Οι γιατροί είναι γνωστοί φιλότεχνοι, ερασιτέχνες ζωγράφοι
και συλλέκτες. Μια τέτοια περίπτωση είναι και ο χειρουργός παίδων Σταύρος
Τσιγκόγλου, ο οποίος επιμελείται την έκθεση στο Ρέθυμνο, ενώ η ιστορικός
τέχνης Μαρία Μαραγκού μπαίνει στην επιμέλεια της έκθεσης από την πόρτα ενός…
ψυχιατρείου. Το 1997 είχε πραγματοποιήσει ένα εργαστήριο εικαστικών σε
συνεργασία με το Ψυχιατρείο Χανίων. H τωρινή έκθεση αποτελεί συνέχεια εκείνης
της διαδρομής.

Ένα τμήμα της έκθεσης περιλαμβάνει πίνακες που αποτυπώνουν την ατμόσφαιρα του
νοσοκομείου τού E. Σακαγιάν ή του Χρόνη Μπότσογλου που καταγράφει τις
συνέπειες του αλκοόλ και της μέθης στο σώμα. Άλλα έργα συνδέονται άμεσα με το
χειρουργείο. Λ.χ. το βίντεο της Άσπας Στασινοπούλου, όπου ο θεατής
παρακολουθεί μια εγχείρηση, ενώ ο ήχος της αναπνοής πρσδίδει ηρεμία. Τα
παπούτσια από αμέθυστο της διάσημης περφόρμερ της τέχνης του σώματος Μαρίνας
Αμπράμοβιτς μοιάζουν παράξενα μέχρι να συνειδητοποιήσεις ότι ζυγίζουν 35 κιλά
και η καλλιτέχνις βάδιζε πάνω τους μέχρι τελικής πτώσεως – από κόπωση. H
βολική πολυθρόνα της Λήδας Παπακωνσταντίνου φαντάζει αναπαυτική, ώσπου να δεις
ότι η ταπετσαρία φέρει εικόνες ραμμένων σωμάτων. Τα χρωματιστά διαγράμματα στο
έργο του Ρος Μπλέκνερ δεν μαρτυρούν στην πρώτη ματιά τις αναλύσεις αίματος
μολυσμένου με τον ιό του AIDS που κρύβουν…

H έκθεση στο Ρέθυμνο συνιστά προσοχή και εγρήγορση απέναντι στη λαγνεία
του νοσηρού, αφού οι συνέπειές της μπορούν να μολύνουν και να εθίσουν σε
μεγάλο βαθμό – ακόμα και τις κοινωνίες. H τέχνη σε αυτήν την περίπτωση δείχνει
τους μηχανισμούς και συνιστά επαγρύπνηση.

INFO

«Πάσχον Σώμα», στο Κέντρο Σύγχρονης Εικαστικής Δημιουργίας Ρεθύμνου (Χειμάρρας
8). Έως 30 Ιουνίου.