Aπειλή από τα νερά!

Τα όμβια ύδατα της περιοχής του αεροδρομίου των Σπάτων, αλλά και εκείνα του γειτονικού ποταμού Ερασίνου (που ξεχειλίζει κάθε τόσο) έχουν καλύψει το μεγαλύτερο μέρος της δωρικής στοάς των Άρκτων στη Βραυρώνα

Το χειμώνα ο αρχαιολογικός χώρος της Βραυρώνας πλημμυρίζει από τις βροχές. H
τέλεια αναστηλωμένη δωρική στοά των Άρκτων, των μικρών κοριτσιών που ήταν
αφιερωμένα στη θέα Αρτέμιδα, γεμίζει νερά σχεδόν έως τη μέση για δύο λόγους: ο
ένας είναι η υπερχείλιση του γειτονικού ποταμού, του Ερασίνου, που περνά σε
απόσταση επαφής από τα αρχαία και καταλήγει στο έλος προς τη θάλασσα. Ο άλλος
είναι τα υπόγεια αναβλύζονται νερά. Το Ιερό της Αρτέμιδος είναι χτισμένο πάνω
σε μια πηγή και τα νερά σχηματίζουν λιμνούλες μέσα στις αρχαιότητες. Έχει
διαπιστωθεί ότι η στοά πλημμύριζε και κατά την αρχαιότητα. Πρόσφατα ετέθη σε
λειτουργία ένα σύστημα για την άντληση των υδάτων.

Τα τελευταία χρόνια όμως η οικολογική και η οικιστική ισορροπία
διαταράχθηκαν σοβαρά από τα έργα του αεροδρομίου των Σπάτων και από τη ραγδαία
αύξηση της ανοικοδόμησης και του πληθυσμού στην Παιανία, τα Καλύβια του
Μαρκόπουλου, αλλά και τον Κουβαρά, όπου έχουν μεν εγκατασταθεί οι μονάδες
βιολογικού καθαρισμού, αλλά τα δίκτυα είναι ημιτελή και τα νερά χύνονται από
τα βυτιοφόρα στο ρέμα του Αγίου Γεωργίου.

Τα ύδατα του αεροδρομίου των Σπάτων υπόκεινται σε βιολογικό καθαρισμό και
καταλήγουν σε μια τεχνητή ανοιχτή λίμνη. Όταν η λίμνη υπερχειλίζει από τις
δυνατές βροχοπτώσεις, τα νερά της παροχετεύονται προς τη BA πλευρά του
αεροδρομίου και χύνονται στον Ερασίνο. Λίγες ημέρες μετά τη βροχή, το ρέμα του
Ερασίνου πλημμυρίζει τον αρχαιολογικό χώρο.

«Όλη αυτή η περιοχή είναι μια φυσική λεκάνη. Στον πάτο της βρίσκεται η
Βραυρώνα. Τα νερά από όλο αυτό το σύστημα στραγγίζονται προς τη φυσική τους
διέξοδο», λέει η αρχαιολόγος Όλγα Κακαβογιάννη, η οποία διετέλεσε μέχρι
πρόσφατα υπεύθυνη της περιοχής.

Ο μεγάλος ανοιχτός υπερυψωμένος αγωγός που σχεδίασε η ΕΥΔΑΠ, μήκους
εκατοντάδων μέτρων και πλάτους 50 μ., για τον έλεγχο της κατάστασης, είναι
«τυφλός». Δεν καταλήγει στη θάλασσα. Αρχικά είχε κατεύθυνση μακριά από το Ιερό
της Αρτέμιδος, προς Νότον, εκεί όπου δεν αναμενόταν η ανεύρεση άλλων
αρχαιοτήτων πλην ενός νεκροταφείου των μυκηναϊκών χρόνων που ήταν ήδη γνωστό.
Αυτή η λύση εγκαταλείφθηκε ύστερα από παρέμβαση της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος
του ΥΠΕΧΩΔΕ για την προστασία του υγροβιότοπου και του περιβάλλοντος.

Ο ανοιχτός αγωγός σχεδιάζεται να γίνει δίπλα στο Ιερό, επιφέροντας τη
διχοτόμηση του αρχαιολογικού χώρου. «Από επιγραφές είναι γνωστά και
περιγράφονται 3-4 κτίρια που δεν έχουν βρεθεί ακόμα», λέει η αρχαιολόγος Όλγα
Κακαβογιάννη. Υπάρχει το γυμνάσιο, οι ιππώνες, ο «Παρθενώνας», ο οποίος δεν
μπορεί να ταυτισθεί με τη στοά των Άρκτων που βρέθηκε. Ξέρουμε απλώς ότι κάπου
υπάρχουν. Όπως υπάρχει και ο αρχαίος δρόμος που κόβεται τώρα από το κανάλι.
Λύσεις υπάρχουν. Είναι η συνέχιση του αγωγού υποθαλασσίως ή η αλλαγή
κατεύθυνσής του, που απαιτεί απαλλοτριώσεις. Λύσεις δαπανηρές, αλλιώς μοιραία
η Βραυρώνα θα βουλιάξει στο τέλμα των νερών και των ημίμετρων.

Κινδυνεύει το «μπαρμπούνι»

Στις 17 Μαρτίου ομάδα ειδικών – βιολόγων και ιχθυολόγων – πήρε δείγματα του
νερού και του μικρού ψαριού (σαν αθερίνα) που ζει μέσα στη λιμνούλα που
τροφοδοτείται από αναβλύζοντα νερά της Ιερής Κρήνης, μέσα στο Ιερό της
Αρτέμιδος. Τα δείγματα εστάλησαν προς μελέτη στη Θεσσαλονίκη, με ενέργειες της
Διεύθυνσης Κτηνιατρικής της Νομαρχίας Ανατολικής Αττικής. Όπως μας είπε η
βιολόγος Αντιγόνη Χατζηαθανασίου, τα δείγματα του ψαριού εξετάζονται σε
συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης για να διαπιστωθεί αν
πρόκειται για ένα προστατευόμενο είδος ιχθύος της κόκκινης ζώνης, που
θεωρείται πρόγονος του σημερινού μπαρμπουνιού.