Δυναμικό άνοιγμα στο βιβλίο τέχνης

![]() |
![]() |
|
Θαυμαστής του Γιώργου Σεφέρη, ο ζωγράφος Γιάννης Ψυχοπαίδης έχει |
Διεθνής μπιενάλε αφιερωμένη στο χειροποίητο καλλιτεχνικό βιβλίο, μέσο
επικοινωνίας και έργο τέχνης, οργανώνει η Βιβλιοθήκη της Αλεξανδρείας, με
τίτλο «Το παλιό και το νέο. Διάλογοι και γέφυρες μεταξύ των πολιτισμών». H
Ελλάδα συμμετέχει με πλούσια γκάμα έργων και καλλιτεχνών, που εκτείνονται από
τα χειροποίητα βιβλία του Γιάννη Ψυχοπαίδη έως τις διάσημες εκδόσεις τέχνης
του Αλεξανδρινού Αλέξανδρου Ιόλα. Από τη γιορτή του βιβλίου δεν λείπει ο
Κωνσταντίνος Καβάφης.
Από τα βιβλία περνούν η ποίηση και η Ιστορία. H έμπνευση και η προπαγάνδα, το
χθες και το σήμερα, το όραμα του αύριο και η κριτική, η τέχνη ως εικόνα και
μήνυμα. Το βιβλίο ως έργο τέχνης χειροποίητο, σε περιορισμένο αριθμό
αντιτύπων, αναπλασμένο σαν πρώτη ύλη για σύγχρονα κολάζ, για κριτική και
αμφισβήτηση, είναι το θέμα της πρώτης Διεθνούς Μπιενάλε Χειροποίητων Βιβλίων,
με τη συμμετοχή καλλιτεχνών από χώρες, αλλά και η αφορμή για πλήθος παράλληλων
εκδηλώσεων.
Έλληνες εκδότες τέχνης μεγαλούργησαν στη Γαλλία – ο Τεριάντ και ο
Κριστιάν Ζερβός – στον χώρο του χειροποίητου βιβλίου που είναι και έργο τέχνης
και πολλοί καλλιτέχνες εμπνεύσθηκαν από τα βιβλία και δούλεψαν πάνω σ’ αυτά.
Στην Μπιενάλε η Ελλάδα εκπροσωπείται από τα μικρά και εκλεκτά βιβλία του
Γιάννη Ψυχοπαίδη, ο οποίος έχει δημιουργήσει τον συνωμοτικό εκδοτικό οίκο
Φέρρυ Μπωτ, οι «Μοιραίοι» που εικονογραφούν και συνοδεύουν την ποίηση του
Γιώργου Σεφέρη, τα «Έπεα Πτερόεντα» από μια παλιά γερμανική έκδοση της
Οδύσσειας ανατρέχουν στα σύνορα της ποίησης, «H ναυμαχία της Χίου» που αντλεί
την έμπνευση από την Ιστορία και «Τα πρόσωπα μιας μέρας». Μία Ελληνίδα
γεννημένη στην Αλεξάνδρεια, η Δέσποινα Μεϊμάρογλου παρουσιάζει το αποτέλεσμα
του πειραματισμού της πάνω στη χειροκίνητη και ψηφιακή εκτύπωση, δημιουργεί
νέες οπτικές εμπειρίες, με υλικό τυπωμένα κείμενα και εικόνες που αφορούν την
κοινωνική και πολιτική αδικία, που έχουν «κοπεί» από τα συμφραζόμενά τους και
έχουν αποκτήσει ένα καινούργιο νόημα.
Ο Δημήτρης Αληθεινός, ένας σύγχρονος Οδυσσέας της τέχνης και των πολιτισμών,
που έχει «κατακρύψει» τα έργα του σε κάθε σημείο του πλανήτη, συμμετέχει μ’
ένα ανάγλυφο βιβλίο, το «Ποιήματα – λο-λόγος – ήχος ήχος». Στις λευκές σελίδες
του είναι τοποθετημένη μια μαγνητοταινία με φωνητικά ποιήματα που απαγγέλλει ο
ίδιος, σε μια εξερεύνηση των επικοινωνιακών και αισθητικών ιδιοτήτων της
γλώσσας και του βιβλίου που τη μεταδίδει.
Ο Δημήτρης Ζουρούδης παρουσιάζει ένα βίντεο, με τίτλο «Θέωσις και τρόμος», που
εξετάζει τις ομοιότητες των θρησκευτικών και πολιτικών πίστεων στον τρόπο που
γράφουν την ιστορία τους. Εννέα οθόνες, ανοιχτές σαν τις σελίδες ενός βιβλίου,
απ’ όπου περνούν σκηνές από παλιές κινηματογραφικές ταινίες, αραβουργήματα,
βυζαντινοί στρατιωτικοί άγιοι και αιματοβαμμένα χέρια, ενώ στο βάθος
ακούγονται βυζαντινοί ύμνοι, μουσική των σούφι και η φωνή του Λένιν με
προτροπές να σταματήσει ο πόλεμος, υποβάλλοντας την ιδέα ότι το χέρι που
έγραψε τα βιβλία και έχυσε το αίμα είναι το ίδιο.
H Ελληνική Κοινότητα της Αιγύπτου έχει πολλά να επιδείξει στον τομέα
του καλλιτεχνικού βιβλίου, ξεκινώντας από τον μεγάλο χαράκτη Γιάννη Κεφαλληνό
και το αριστούργημά του «Δέκα λευκές λήκυθοι» του Αρχαιολογικού Μουσείου. H
χάραξη των αρχαίων νεκρικών αγγείων τού πήρε τρία χρόνια.
«Παρών» και Καβάφης, Ιόλας
Ο ποιητής Κωνσταντίνος Καβάφης δίνει το «παρών» με τις εκδόσεις που
εικονογράφησαν ο Τάκης Καλμούχος και ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ, αλλά την παράσταση του
καθαρά καλλιτεχνικού βιβλίου, που είναι ένα έργο τέχνης, κλέβει ένα άλλο παιδί
της Αλεξάνδρειας. Ο συλλέκτης, έμπορος τέχνης και εκδότης τέχνης Αλέξανδρος
Ιόλας, που εξέδωσε τα βιβλία και τους καταλόγους του Μαξ Ερνστ, του Τζιόρτζιο
Ντε Κίρικο, της Ντοροθέα Τάνιγκ, του Μαν Ρέι, του Νίκι Ντε Σεν Φαλ, του Ζαν
Τινγκελί, του Άντι Γουόρχολ και άλλων σημαντικών καλλιτεχών.
INFO
Εγκαίνια 22 Απριλίου, διάρκεια έως 31 Μαΐου. Επιμέλεια ελληνικής συμμετοχής
Εύα Φωτιάδη. Χορηγοί: Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης, Alpha Bank.















