Mοναχικές φωνές

Σκηνή από την παράσταση «Το κυνηγετικό όπλο» με τους Πέπη Οικονομοπούλου, Γιώργο Κατσιγιάννη, Αγάθη Κάλτσα, Νάνα Παπαδάκη

Εν πρώτοις είναι τα κείμενα τα οποία αναζητούν δεξιοτέχνες, ηθοποιούς με
έντονη προσωπικότητα, υποκριτικό γκελ, αφού προέχει στη γραφή τους η ρητορική,
η διαλεκτική, η ψυχολογική συγκρότηση των ρόλων. Και έχει ενδιαφέρον αυτή η
συγγένεια, αφού οι συγγραφείς των έργων αυτών έρχονται από τα τρία σημεία του
παγκόσμιου ορίζοντα. Ένας Αμερικανός, μία Σκωτσέζα και ένας Ιάπωνας. H
μοναξιά, ανδρική ή γυναικεία δεν έχει φύλο και φυλή, δεν έχει εθνότητα και
ιθαγένεια. Όπως δεν έχει φύλο και φυλή η επικοινωνία. Ιδίως όταν η μοναξιά,
όπου και όπως βιώνεται, αναζητεί μια άλλη μοναξιά για να μοιραστεί το ασήκωτο
βάρος της.

Στο θέατρο «Καθρέπτης» της οδού Αντιοχείας η Πέπη Οικονομοπούλου, ακολουθώντας
τη μοναχική, έντιμη, ασυμβίβαστη πορεία της στις παρυφές της θεατρικής αγοράς,
διασκεύασε για τη σκηνή τη νουβέλα του σημαντικότατου Ιάπωνα πεζογράφου και
ποιητή Ουιασούσι Ινονέ «Το κυνηγετικό όπλο».

Στην ουσία είναι τρεις μονόλογοι, τρεις επιστολές που απευθύνουν τρεις
γυναίκες σ’ έναν άντρα: η σύζυγός του, η ερωμένη του και η κόρη της ερωμένης
του. Με μια χαρακτηριστική για την ιαπωνική νοοτροπία ευγένεια, που μοιάζει σ’
εμάς με κρυψίνοια, αφού τίποτε το ωμό, το ευθύ δεν λέγεται, αλλά όλα
υπονοούνται, υποβάλλονται, ο συγγραφέας περιγράφει έναν άντρα μέσα από τις
πίκρες, τις χαρές, το πένθος, την οργή και τις ματαιώσεις τριών γυναικών που
τον σημάδεψαν και τις σημάδεψε, θετικά και αρνητικά. Το κυνηγετικό όπλο του
τίτλου συμβολίζει τον άνδρα κυνηγό, αφού το όπλο είναι μια συμβολική προέκταση
του φαλλού, του ανδρισμού, κι αφού ο κυνηγός βγαίνει προς θήραν θηραμάτων, τα
οποία κατά κανόνα για να τα οικειοποιηθεί και να τα κατακτήσει πρέπει να τα
πληγώσει και συχνά να τα σκοτώσει. Οι τρεις γυναίκες της παράστασης με τις
επιστολές τους γλείφουν τις πληγές του κι άλλες υπόγεια, με ευγένεια,
ουρλιάζουν κι άλλες αισθάνονται σαν ευεργετική βροχούλα τα βόλια του επιδέξιου
σκοπευτή.

H Οικονομοπούλου δίδαξε με διακριτικότητα τους ρόλους και με την πείρα της
έπαιξε τη σύζυγο με μια βαθιά πληγωμένη εγκαρτέρηση. Την ερωμένη έπαιξε η Νάνα
Παπαδάκη, με μιαν υπέροχη μάσκα βιωμένης ηδονικής μνήμης. Την κόρη της
ερωμένης ενσάρκωσε η Αγάθη Κάλτσα, με μια μινιμαλιστική υπόκριση, όπου το
κρυμμένο μίσος συχνά ξεμύτιζε σαν ζήλεια.

Το λιτό σκηνικό της Αφροδίτης Κουτσουδάκη συνετέλεσε στην υποβλητική
ατμόσφαιρα.

Σ’ έναν ασφυκτικό ατσάλινο κλοιό σιωπής

Από την παράσταση «Ατσάλι» με τη Σοφία Καλεμκερίδου και τη Μάνια Παπαδημητρίου

Στη «Νέα Σκηνή» του «Απλού Θεάτρου», όπου στεγάζει τα μικρά του θαύματα
το «Φάσμα» του Αντώνη Αντύπα, η Χριστίνα Μπάμπου-Παγκουρέλλη μετέφρασε με
στέρεο, ώριμο, καίριο ελληνικό λόγο το έργο της Ρόνας Μουνρό «Ατσάλι». Ο
τίτλος παραπέμπει στα «σίδερα της φυλακής» στον ασφυκτικό ατσάλινο κλοιό
σιωπής, σ’ αυτήν την ιδιότυπη ενδοχώρα, όπου εγκαταβιώνουν οι συνάνθρωποι που
έσπασαν τα όρια του κοινωνικού συμβολαίου.

Το έργο είναι μια ψυχογραφική μελέτη για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν
οι έγκλειστοι τον έξω κόσμο, αλλά και για τον τρόπο που αντιμετωπίζονται από
τον έξω κόσμο και τους εκπροσώπους της εξουσίας. H ειδική συνθήκη έχει να
κάνει με τη σχέση ανάμεσα σε μια συζυγοκτόνο και την κόρη της. H Μουνρό, με
πράγματι διεισδυτικό τρόπο, ανιχνεύει τις πλέον σκοτεινές πλευρές και των δύο
γυναικών. Καθεμιά κάτι κρύβει, κάτι κρατεί στο απυρόβλητο, είτε γιατί
ντρέπεται να το εκθέσει είτε γιατί δεν επιτρέπει σε κανέναν να καταδυθεί στα
βαθιά της ψυχικά φρέατα. Υπάρχουν, και αυτό είναι το πολύ ενδιαφέρον σ’ αυτό
το έργο, δύο διαφορετικής ποιότητας μοναξιές: η μοναξιά της φυλακής, της
ενοχής και η μοναξιά της καριέρας. H φόνισσα μάνα προσπαθεί να ξεχάσει το
παρελθόν, το απωθεί και εισβάλλει στη ζωή της κόρης της, προσπαθώντας να βρει
ένα βιώσιμο παρόν. Από την άλλη, η κόρη μισεί το πνιγηρό παρόν και προσπαθεί
να εισχωρήσει στο παρελθόν της μάνας, που είναι το ασυνειδητοποίητο δικό της
παρελθόν, επίσης απωθημένο. H καθεμιά ψυχαναλύει την άλλη, την καθοδηγεί
υπόγεια να καταδυθεί στα μύχια της ψυχής.

Το έργο της Μουνρό, χωρίς να είναι θεατρικά τίποτε το ιδιαίτερο, μελετά
δύο γυναικείες ψυχώσεις (;) μέσα στην ειδική συνθήκη του εγκλεισμού, όπου
εξετάζεται και το σύνδρομο των φυλάκων!

Την παράσταση υπογράφει η Έλλη Παπακωνσταντίνου και έχει τη σφραγίδα μιας
στέρεης σκηνοθετικής άποψης. Υπάρχει ρυθμός, ελεγχόμενες εντάσεις, λιτή
περιγραφή των αισθημάτων, ώστε να προβάλλεται το υπόγειο πάθος.

Το σκηνικό τής Semet έξοχο, τα κοστούμια της Πρίτσα θεατρικά, οι φωτισμοί της
Μαραγκουδάκη υπομνήματα στη σκηνοθεσία και κινηματογραφική η μουσική του
Καμαρωτού, συναισθηματικές κορόνες.

Οι δύο φύλακες παίζονται από τον έμπειρο, λιτό όσο ποτέ άλλοτε, Γ.
Μωρόγιαννη και την έξοχη σε αδιόρατες αλλά καίριες αποχρώσεις υπόκριση της
Σοφίας Καλεμκερίδου.

Την κόρη υποδύεται η νέα ηθοποιός Λαμπρινή Αγγελίδου. Κρατήστε το όνομά της.
Έχει σπάνια σκηνική παρουσία, υποκριτική κλίμακα σπάνιων φωτοσκιάσεων και
αποκαλυπτική εσωτερική τεχνική.

Τη φόνισσα-μητέρα υποδύθηκε η Μάνια Παπαδημητρίου. Αυτή η πολύτιμη ηθοποιός
εξελίσσεται σε υποκριτικό τέρας. Πού βρίσκει, από πού αντλεί αυτή την τρομερή,
γεμάτη ψυχή φωνή, από ποιες βαθιές εμπειρίας ρίζες αρδεύεται αυτό το σωματικό
καλαμάκι που εκπέμπει οργή και απόγνωση, λαχτάρα και ζωή, και θάνατο με τον
όγκο μιας σάλπιγγας της Ιεριχούς;

H παραβολή του «Περιπλανώμενου»

Στο «Νέο Ελληνικό Θέατρο» του Γ. Αρμένη ο Ερρίκος Μπελιές μετέφρασε και ο
πολλά υποσχόμενος νέος σκηνοθέτης Κωστής Αντωνόπουλος δίδαξε το έργο τού Γκλεν
Μπέργκερ «Περιπλανώμενος». Πρόκειται για μια έξοχη – ποιητική, με
υπερρεαλιστικά στοιχεία και θρίλερ γνωρίσματα – παραβολή. Ένας μοναχικός,
ανώνυμος βιβλιοθηκάριος, ακολουθώντας τα ίχνη ενός δανειστή βιβλίων που
καθυστέρησε να τα επιστρέψει έναν… αιώνα, περιπλανιέται μέσα στην Οικουμένη,
γυρίζει σαν ένας νέος Οδυσσέας πολλών ανθρώπων άστεα και γνωρίζει τον νόον
τους. Εδώ πρόκειται για τη μοναξιά που δραπετεύει, που δανείζεται την ψυχή των
βιβλίων, που μετενσαρκώνεται μπαίνοντας μέσα στις εμπειρίες των άλλων, που
φωλιάζει μέσα στη φαντασία των κειμένων και χαίρεται να ανακαλύπτει τη γοητεία
του αγνώστου, του μακρινού, να οικειοποιείται το ανοίκειο.

Ιδού ένα έξυπνο, ευφρόσυνο κείμενο, αισιόδοξο, γεμάτο χιούμορ. Ο
περιπλανώμενος ήρωας, με έναν μονόλογο που γίνεται σε θέατρο, όπου καταφεύγει
για να παρουσιάσει τα εξαίρετα πειστήρια της ανακάλυψής του, παίζεται από τον
θαυμάσιο ηθοποιό Μάνο Βακούση, που τόσο σπάνια έχουμε τη χαρά να τον
απολαμβάνουμε. Ο Βακούσης είναι ένας τεχνίτης με σπάνια ρητορική ευφράδεια. Ο
λόγος του είναι πάντα ουσιώδης, μεστός, τονίζει τη μουσική τής γλώσσας και
προβάλλει το κύρος των λέξεων και, βεβαίως, τη σαφήνεια των νοημάτων. H
υπόκρισή του στον μονόλογο του Μπέργκερ είναι εύστροφη, χαριτωμένη, χυμώδης
και συνάμα έκπληκτη και αφοπλιστική μπροστά στην ανακάλυψη των μυστηρίων του
αγνώστου και στη γοητεία του.

Ο σκηνικός χώρος είναι των Χάρη Καυκαρίδη και Λ. Λοΐζου και η διακριτική
μουσική του Χρήστου Θηβαίου.

INFO

«Το κυνηγετικό όπλο». Στο θέατρο «Οδού Αντιοχείας». (Αντιοχείας1 – Πιπίνου.
Τηλ. 210-8832.050