NIKOΣ NAΥPIΔHΣ Eισπνοές και εκπνοές τέχνης (και ζωής)
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά  |
 |
|
Ο Νίκος Ναυρίδης, ο Έλληνας καλλιτέχνης που πειραματίστηκε με τα γλυπτά από |
Πριν από δέκα χρόνια, ο Νίκος Ναυρίδης ήταν ένας απλός αρχιτέκτονας από τη
Θεσσαλονίκη, που ασχολιόταν με θέματα χώρου. Τώρα πια το όνομά του δεν λείπει
από τις μεγάλες εικαστικές εκθέσεις των τελευταίων ετών, το Σάο Πάολο, την
Κωνσταντινούπολη, τη Σάντα Φε, τη Βενετία, την Ισπανία κ.ά., γιατί είναι ο
καλλιτέχνης που κάνει τέχνη, μια ιδιότυπη γλυπτική, παγιδεύοντας τον αέρα που
ανασαίνουμε. Ένα θέμα «μητροπολιτικό» που τον καθιστά αμέσως αμέσως
«παγκόσμιο» και ερεθιστικό, καθώς ο Ναυρίδης προσπαθεί να κάνει έργο με το
αόρατο. Κλείνει την εισπνοή και την εκπνοή – την ίδια τη ζωή – σε λεπτές
μεμβράνες από λάτεξ εγκαταστάσεις με μπαλόνια, που βιντεοσκοπεί και
φωτογραφίζει, οπτικοποιώντας το αιθέριο στοιχείο. Εκεί που νομίζαμε ότι
υπάρχει κενό ο Ναυρίδης αποκάλυψε έναν ολόκληρο κόσμο δυνάμεων, συγκρούσεων,
αισθημάτων, την αγωνία μιας ανάσας, τον αγώνα της φύσης να μην υπάρξει κανένα
κενό και μια ολόκληρη πινακοθήκη μορφών και σχημάτων με κύρια ύλη τον αέρα,
φθάνοντας ώς το βάθος της ύπαρξης. Και αν η εισπνοή εκφράζει την επιθυμία να
ζήσουμε, η κάθε εκπνοή μάς φέρνει όλο και πιο κοντά στο αντίθετό της.
Παράλληλα με την αναδρομική ατομική έκθεση των έργων του, που οργανώνει στη
Μαδρίτη το ίδρυμα La Caixa, η Γκαλερί Μπερνιέ παρουσιάζει τώρα στην Αθήνα τις
«Δύσκολες Αναπνοές» και μια σειρά από βίντεο, διάρκειας μισού μόλις λεπτού. Οι
δύσκολες αναπνοές μπορεί να είναι η αναπνοή ενός δασκάλου της γιόγκα που
χρησιμοποιείται για να καθορίσει το σώμα του, μπορεί να είναι οι ανάσες που
φουσκώνουν το στέρνο μιας ομάδας νέων της άρσης βαρών, μπορεί να είναι οι
αναπνοές των ναυαγοσωστών που δίνουν το φιλί της ζωής ή μια ομάδα ζογκλέρ που
φυσάνε φωτιά από το στόμα τους, ένας εκδορέας που φουσκώνει το σφαχτό, για να
αφαιρέσει το δέρμα, οι ανάσες μιας ομάδας μουσικών και του τραγουδιστή στο
στούντιο που συνήθως αφαιρούνται και καθαρίζονται κατά την ηχογράφηση. Γίνεται
αμέσως φανερό ότι, εκτός από τη ζωτική της σημασία, η ανάσα έχει μια ενέργεια
ικανή να εκφράσει κάθε είδους εντάσεις, αγωνίες και καλλιτεχνικές επιδόσεις.
Στο ερώτημα ποιο είναι το κύριο θέμα της τέχνης του, ο Νίκος Ναυρίδης θα πει:
«Είναι οι άνθρωποι που παγιδεύονται σε ρόλους. Με ενδιαφέρον οι εσωτερικοί
ανθρώπινοι χώροι, οι συνειδητοί ή ασυνείδητοι ρόλοι, οι συμπεριφορές των
ανθρώπων όταν παγιδεύονται σ’ αυτούς τους ρόλους και οι σχέσεις μεταξύ τους.
Όταν οι άνθρωποι παγιδεύονται σ’ έναν ρόλο, νομίζω ότι παγιδεύονται στις
ανάσες τους. Με ενδιαφέρουν αυτές οι παγιδευμένες ανάσες. Γιατί τότε επινοούν
μια παράλληλη ζωή. M’ αυτή την επινοημένη ζωή δουλεύω πολλές φορές».
Δουλεύετε δέκα χρόνια πάνω στην ανάσα. Πώς προχωρά η έρευνα και πού αρχίζει
η τέχνη;
«H έρευνα είναι απαραίτητη. Αν δεν ψάχνεις να βρεις τα σύνορά σου κάνοντας
τέχνη, δεν βγαίνει πρωτογενές υλικό. H έρευνα όμως έχει συνδεθεί με μια
επιστημονική διάθεση, ενώ η καλλιτεχνική έρευνα είναι όπως ενός ποιητή που
ψάχνει τον κόσμο του, όχι φορμαλιστική. Ξεκίνησα με την παιδεία και τα
ερωτήματα ενός αρχιτέκτονα τι είναι χώρος, πώς μπορούν να απαντήσουν σ’ αυτά
οι άνθρωποι. H λέξη-κλειδί για την προσέγγιση της δουλειάς μου είναι η
αναγωγή, το ψάξιμο και το πέρασμα από τη μια σημασία στην άλλη, ποιητικά και
χωρίς μαθηματική λογική.
Ξεκίνησα από ερωτήματα όπως τι είναι αυτό που κάνει τον άνθρωπο να κινείται.
Αυτό που μ’ ενδιαφέρει δεν είναι το εύρημα της ανάσας στην τέχνη και η
εκμετάλλευσή του. Είναι να φθάσω το ερώτημα στα άκρα του. Είναι ο άνθρωπος και
ο τρόπος που έρχεται αντιμέτωπος με τον κόσμο. Ο άνθρωπος ως μέτρο του κόσμου,
η ανθρώπινη βιωμένη εμπειρία. Το ενδιαφέρον μου τα τελευταία χρόνια απλώθηκε
προς τις συμπεριφορές των ανθρώπων, των ομάδων και τον τρόπο που προσπαθούν να
ορίσουν τον προσωπικό τους χώρο».
«H περιπέτεια είναι το κέρδος μας»
Ποιο είναι το κέρδος από την επιτυχία στην Τέχνη;
«Το κέρδος είναι ότι η επιτυχία εξασφαλίζει καλύτερες συνθήκες για το επόμενο
έργο από πλευράς συνεργατών, εξοπλισμού, ταξιδιών. Εμείς αποφασίζουμε από ποια
όχθη θα δούμε τον κόσμο. Στην Τέχνη το κέρδος βρίσκεται στην περιπέτεια μέχρι
να πραγματωθεί το έργο. Είναι οι άνθρωποι που συνεργάζεσαι, οι δυσκολίες, οι
χαρές. Το δεύτερο μεγάλο κέρδος είναι οι διάφοροι τρόποι ερμηνείας του έργου
που γεμίζουν το κενό που υπάρχει ανάμεσά μας. H διαφορά είναι η ανταμοιβή».
INFO
Νίκου Ναυρίδη, «Difficult Breaths #2», στην γκαλερί «Bernier/Eliades»
(Επταχάλκου 11, Θησείο, τηλ. 210 3413.935-7), από την Πέμπτη 18 Μαρτίου έως
και τις 24 Απριλίου.
Google news
