Kαταιγίδα ερωτικού μαρτυρίου!

Αν το καλοεξετάσεις, πάνω στην ανάποδη όψη της αμερικανικής ρομαντικής κομεντί
θα πέσεις. Είναι απλό. Αυτός ο Γάλλος δαίμονας με το παντελώς «άγνωστο» εν
Ελλάδι όνομα, ο Γιαν Σαμιέλ, τόλμησε και διέπραξε βαρύτατη (για τα political
correct ήθη) ιεροσυλία. Για να καταλάβετε, σκεφθείτε: το πιο συνηθισμένο και
στερεότυπο «γεγονός» σε οποιοδήποτε ανάλαφρο ρομάντζο είναι η σύμπτωση. Ας
πούμε, εκ συμπτώσεως η Τζούλια Ρόμπερτς (του «Νότινγκ Χιλ») πέφτει πάνω στον
Χιου Γκραντ. Εκ συμπτώσεως (και αντιπαλότητας) ο Τομ Χανκς ερωτεύεται τη Μεγκ
Ράιαν. Ακόμα και στην καλύτερη εκδοχή τού «είδους» των τελευταίων είκοσι
χρόνων («Όταν ο Χάρι γνώρισε την Σάλι»), οι δύο πόλοι χωρίζουν και ξανασμίγουν
είτε από σύμπτωση είτε επειδή αρνούνται να παραδεχθούν τη φωνή της καρδιάς
τους. Πως ο ένας είναι πλασμένος για τον άλλον. Για να λειτουργήσει η συνταγή
της ερωτικής κομεντί, πρέπει να εκπέμπει διαρκώς good feeling. Δηλαδή όσο πιο
έξυπνα χαϊδέψεις το όνειρο του θεατή με το μετάξι τόσο περισσότερα εισιτήρια
θα κόψεις.

Ο Σαμιέλ πάει κόντρα στο ρεύμα του ονείρου. Όχι για να το αφανίσει,
αλλά για να το διασχίσει υποβρυχίως. Ξεκινώντας από την πασίγνωστη ρήση πως
έρωτας και μαρτύριο πάνε μαζί. Όποιος αγαπάει πληγώνει και όποιος αγαπιέται
πληγώνεται. Αυτοί – λέει – είναι οι δύο πόλοι που αιωνίως έλκονται. Όσο
περισσότερο μαρτύριο προκαλείς στον άλλο τόσο πιο ερωτευμένος είσαι μαζί του!
H ανθρώπινη – προσωπική – ευτυχία είναι συνάρτηση αυτής της μετεκκένωσης.
Αγαπάω; E, τότε, βασανίζω! Ακριβώς σαν την σαρκική ηδονή. Σαν να λέμε «πεθαίνω
από έρωτα για σένα»!

«Αγάπα με αν τολμάς»: H επιστροφή του «Εραστή της κομμώτριας»

Το στόρι είναι η απόλυτη επιβεβαίωση αυτού του μαρτυρίου. Και μάλιστα
οικειοθελώς και συνειδητώς. Δύο πλάσματα, κολλημένοι από τα παιδικά τους
χρόνια, ορκίζονται να βασανίζουν ο ένας τον άλλο μέχρι τελικής πτώσεως. Από
αυτή την αδιάκοπη, ανελέητη και καταιγιστική μονομαχία, αυτή την καταιγίδα
μαρτυρίων, κανείς δεν πρόκειται να βγει κερδισμένος ή χαμένος. Απλώς για να
συνεχιστεί η περιπέτεια, να διατηρείται αναμμένη η φλόγα, πρέπει διαρκώς οι
παρτενέρ του παιχνιδιού να πετάνε στο τζάκι την ψυχή τους σαν καυσόξυλα των
αισθήσεών τους. Γιατί, εκ φύσεως, «λέει» με τον τρόπο του ο Σαμιέλ, οι
άνθρωποι είναι σαδομαζοχιστικά ερωτευμένοι. Επομένως, μόνο οι «διαστροφικοί»
είναι στόχοι, θύτες και θύματα, του έρωτα. Οι άλλοι, οι αναίσθητοι, οι
«υγιείς» είναι… κατεψυγμένοι. Περίπου σαν να λέμε κάτω οι παντόφλες, ζήτω το
μαρτύριο!

H μεγαλύτερη όμως πανουργία είναι αποτυπωμένη στην «κατασκευή». Με
αεροπλανικά κόλπα που θα τα ζήλευε και ο καλύτερος βιντεοκλιπάς του MTV, με
διαρκείς εναλλαγές και παραλλαγές πάνω στο ίδιο «θέμα» και με αλλεπάλληλες
ανατροπές, καταφέρνει να ανεβοκατεβάζει την ένταση της φλόγας στον
αμφιβληστροειδή του θεατή. Θαυμάστε σκηνοθετικές πιρουέτες και ακροβασία. Μόνο
με δύο πρωταγωνιστές (ένα ντουέτο σαν πικραμύγδαλο βουτηγμένο σε θυμαρίσιο
μέλι Κυθήρων) και με ελάχιστους δεύτερους ρόλους. Μόνο. Αλλά με μια θανατερή
μηχανή που σαν βέλος εκτοξεύεται από αόρατη φαρέτρα και αφού διαγράψει
εναέριους κύκλους, καταδιώκοντας τον στόχο του με την ακρίβεια ηλεκτρονικού,
κατευθυνόμενου πύραυλου, στο τέλος βρίσκει και καρφώνει ακόμα και τον απρόσιτο
και δύσκολο θεατή!

Ο Χάρος βγήκε παγανιά

Ο τίτλος είναι «21 γραμμάρια» (το βάρος της απώλειας – από τον θάνατό μας –
και της… ψυχής μας), όμως ο αληθινός ταυτίζεται με τον πασίγνωστο
νεοελληνισμό «κόβει φλέβες».

Το ταλαντούχο παλικάρι από το Μεξικό με το τριπλό όνομα Αλεχάντρο Γκονζάλες
Ιναρίτου και με Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης παραγωγής για το ιδιαίτερο,
περιθωριακό φιλμάκι του «Χαμένες αγάπες», συγκλόνισε την αμερικανική,
καλλιτεχνική κοινότητα, καταφέρνοντας έτσι να εξασφαλίσει για τα… γραμμάρια
πλήθος αστέρων. Το αποτέλεσμα είναι δύο ταχυτήτων. Κάθε καρέ είναι τόσο βαθιά
ποτισμένο από σκηνοθετική επιδεξιότητα και σοφία καθοδήγησης ηθοποιών, που
αναγκάζει τους βετεράνους του Χόλιγουντ να του βγάλουν το καπέλο. Την ίδια
όμως στιγμή η δεύτερη, αργή ταχύτητα καθηλώνει το «όχημα» στο τέλμα. Ο
διαρκής, επίμονος επιθανάτιος ρόγχος είναι τόσο μεταφυσικός και τόσο μοιραίος
που σε κάνει να πιστεύεις πως, αντί για άνθρωπο με σάρκα και οστά, ο Χάρος
βγήκε παγανιά και σκηνοθέτησε την ταινία.

Όλα, μα όλα (αρκεί να τα «διαβάζει» κανείς με προσοχή), παραπέμπουν σε μια
μοιρολατρική τελετή, αντίστοιχη με αυτήν της ημέρας των νεκρών. Ο θάνατος
είναι τυχαίος και αναπόφευκτος. Όχι αυτός της φθοράς, ο φυσικός και ο
αναπόδραστος, αλλά ο… συμπτωματικός. Ο θάνατος που σαν καραμπόλα
μεταβιβάζεται από τον έναν στον άλλο. Το μπιλιάρδο της ανθρώπινης μοίρας.
Ποιος κρατάει τη στέκα και ποιος βαράει; Δεν το λέει, το υπονοεί. Μα, φυσικά,
αόρατες, εξωγήινες δυνάμεις. Είναι – λέει – χαραγμένο στο κούτελο του
Ανθρώπου. Ως ανέκδοτο μοιάζει με τούβλο που πέφτει στο κεφάλι ανυποψίαστου
περαστικού. Ως δράμα (εντός της ταινίας) πάει κάπως έτσι. Το αυτοκίνητο του
ντελ Τόρο πέφτει πάνω σε οικογενειακό όχημα και σκοτώνει πατέρα και παιδιά. H
χήρα εκχωρεί την καρδιά του νεκρού σε άγνωστο καρδιοπαθή (Σον Πεν), εκείνος
αναρρώνει και στη συνέχεια όταν τη βρει (Ναόμι Γουότς), την ερωτεύεται με
πάθος. Εκείνη, ως αντάλλαγμα, του προτείνει να σκοτώσει τον δολοφόνο του άνδρα
και των παιδιών της (ντελ Τόρο), που στο μεταξύ μετανοημένος και στοιχειωμένος
από τις ενοχές του ψάχνει τον άνθρωπο που θα τον σκοτώσει για να τον
εξιλεώσει. Τι συμβαίνει;

«21 γραμμάρια»: Σον Πεν, απόστολος του Χάρου

Θάνατος και ενοχές. Με όλους τους τρόπους και με όλες τις παραλλαγές: από
καρδιά, αυτοκίνητο, σφαίρα, αυτοκτονία, ναρκωτικά, φόνο, τα πάντα. Μία από τις
πιο ωραιοποιημένες νεκρολαγνείες από συστάσεως κινηματογράφου. Ο θάνατος
κατοικεί ως ιδιοκτήτης του βλέμματος του Σον Πεν. Αλλά και οι αισθήσεις της
Ναόμι Γουότς κατοικούνται από θανατίλα. Και ο Μπενίσιο ντελ Τόρο είναι
θανατοποινίτης. Γονυπετής και γονυκλινής προσεύχεται στο εξιλαστήριο της
ψυχής. Σκότωσέ με ν’ αγιάσω. E, όχι ρε φίλε. Υπάρχουν εκατομμύρια συνάνθρωποί
μας που πεθαίνουν για συγκεκριμένους λόγους και από συγκεκριμένες αιτίες. Με
άλλα λόγια, οι αληθινοί, οι γνήσιοι μελλοθάνατοι ρουφούν κάθε σταγόνα ζωής,
επειδή ξέρουν ακριβώς πως πρόκειται να πεθάνουν. Σκεφθείτε και μόνο τον ήρωα
του Κιαροστάμι στο «Γεύση από κεράσι» που ήθελε να αυτοκτονήσει, αλλά κανείς
φτωχός και λαθρομετανάστης δεν δεχόταν, ακόμα και έναντι καλής αμοιβής, να
πάει μετά και να τον σκεπάσει. Φίλοι, μόνο οι μη έχοντες εκτιμούν το πανάκριβο
δώρο της ζωής. Οι άλλοι, για να σκοτώνουν την πλήξη τους, έχουν την πολυτέλεια
να το σκέπτονται, να το παζαρεύουν, να αμπελοφιλοσοφούν και να «πεθαίνουν»

Πάρτι ΚΑΠΗ με πιτζάμες

Ανώμαλη προσγείωση. Ο Τζακ Νίκολσον και η Νταϊάν Κίτον περιφέρονται ως
ομιλούσες πιτζάμες στη νερόβραστη κομεντί της Νάνσι Μάγιερς «Something’s gotta
give». Δηλαδή, «Κάλλιο αργά παρά αργότερα». Οπωσδήποτε… αργότερα, αργότερα!

Αόρατο στόρι, αόρατες ερμηνείες και ανεξήγητη υποψηφιότητα της Νταϊάν Κίτον
για Όσκαρ α’ ρόλου. Μάλλον προς τιμητική συνταξιοδότηση μου μοιάζει.
Σαπιοκοιλιάς, που μπαινοβγαίνει στο νοσοκομείο φορτωμένος με εμφράγματα,
εξακολουθεί να κατέχει το ρεκόρ διάσημου κατακτητή 12, παρακαλώ, θηλυκών
Πολιτειών. Ανάμεσά τους και η νεαρά θυγατέρα της Νταϊάν Κίτον, η οποία όμως
δεν έχει κάνει… sex μαζί του. Μετά το έμφραγμα, ο τύπος περιθάλπεται εις την
ειδυλλιακή κατοικία τής Κίτον που στο μεταξύ αρχίζει να παίρνει τα πάνω της
εξαιτίας στενής περικύκλωσης από νεαρό γιατρουδάκι που έχει θεραπεύσει τον
σαπιοκοιλιά. Τέλος της πρώτης πράξης με το κολακευτικό διά ταύτα: η πενηντάρα
Κίτον με τον τριαντάρη Κιάνου Ριβς και ο εξηντάρης Τζακ Νίκολσον με την
τριαντάρα Αμάντα Πιτ!

«Κάλλιο αργά παρά αργότερα»: Τζακ Νίκολσον – Νταϊάν Κίτον σε πάρτι ΚΑΠΗ με πιτζάμες

H συνέχεια είναι ακόμα πιο κινηματογραφικά αόρατη και εξελίσσεται ως
ραδιοφωνικό μονόπρακτο Άρλεκιν. Δεν σε αντέχω, δεν αγάπησα, σ’ αγαπώ, μ’
αγαπάς. Στο τέλος κλείνουν ραντεβού στο καλύτερο κοτοπουλάδικο του Παρισιού,
όπου αιφνιδίως ο τριαντάρης Κιάνου Ριβς και ο εξηντάρης Νίκολσον διεκδικούν
την ίδια κότα! Κουκουρίκου!

Οι μοναδικοί πικάντικοι μεζέδες της ιστορίας είναι το «ρεπορτάζ» από την
ταινία. Δηλαδή, η Φράνσις Μακ Ντόρμαντ παίζει το βουβό πρόσωπο και τη μοναδική
φορά που ανοίγει το στόμα της είναι για να αναγγείλει τον Νίκολσον! Ο Κιάνου
Ριβς είναι αλλαγή των δέκα λεπτών από τον πάγκο. Και τα 2/3 της ιστορίας
εξαντλούνται στο εσωτερικό μιας βίλας και στο δωμάτιο νοσοκομείου, με
ντεκόρ… πιτζάμες και σώβρακα. A, ξέχασα. Ο Τζακ δείχνει τα γυμνά οπίσθιά
του, η δε Νταϊάν Κίτον για κλάσματα δευτερολέπτου τα βγάζει όλα. Τι είναι όλα
αυτά; Με δύο ονόματα και μερικές αλλαξιές εσωρούχων, γρήγορα στ’ αρπαχτά!

Ελεήστε τον δεινόσαυρο της Κούβας

Με δύο ταχύτητες και το «Commandante» του Όλιβερ Στόουν. Μια δημοσιογραφική
ανάκριση του Κάστρο, που απευθύνεται σε αδιάβαστους και ανυποψίαστους
«αναγνώστες», σε εκείνους δηλαδή που δεν τους περνάει καν από το μυαλό να
πληρώσουν για να δουν τον τελευταίο Μοϊκανό της επανάστασης και της Κούβας!

Σοβαρές οι πολιτικές προθέσεις του Στόουν, αλλά εντελώς αμερικανική η
προσέγγιση και μη κινηματογραφική η συνέντευξη. Περίπου σαν να βλέπεις τον
Λάρι Κινγκ να περνάει από ανάκριση τρίτου βαθμού τον Κάστρο. Έχετε
εγκαταστήσει δικτατορία! Όχι, πιστεύουμε στη λαϊκή δημοκρατία διαμέσου
εκλεγμένων αντιπροσώπων κάθε γειτονιάς και κάθε κλάδου. Έχετε βασανίσει. Όχι,
δείξτε μου έναν άνθρωπο που να βασανίστηκε στην Κούβα τα τελευταία σαράντα
χρόνια. Διώξατε τον Τσε. Όχι, ήταν παρορμητικός και ανυπόμονος. Είσαστε
Ρωσόφιλοι. Όχι, ήταν η μόνη δύναμη που μας συμπαραστάθηκε αφιλοκερδώς όλα αυτά
τα χρόνια. Καταδιώκετε τους γκέι. Όχι, ξέρετε οι Κουβανοί εκ φύσεως είναι
«μάτσο» και φαλλοκράτες. Είσαστε χώρα τριτοκοσμική. Όχι η Κούβα, παρά τις
στερήσεις και τους αποκλεισμούς, είναι η μόνη ανθρώπινη φέτα γης της Λατινικής
Αμερικής. Έχετε Πορνεία. Ελάχιστη, αλλά ακόμα και οι πόρνες έχουν βγάλει
πανεπιστημιακή σχολή.

Άγιες οι προθέσεις του Στόουν, τηλεοπτικά τα αποτελέσματα. H μόνη
κινηματογραφική εγκυρότητα του ντοκουμέντου εξαντλείται στη φρενίτιδα του
μοντάζ και στον ευρυγώνιο φακό με τον οποίο παραμορφώνει (για να τον σχολιάσει
σαν μνημείο δεινοσαύρων) το παραμορφωμένο από τα γηρατειά ιερό τέρας της
κουβανέζικης επανάστασης. Δηλαδή με την αλαζονική ανωτερότητα ενός Αμερικανού
και επικυρίαρχου είναι σαν να λέει προς τον Μπους: «Ελεήστε τον φτωχό και τον
αόμματο, δεν βλέπετε ότι πεθαίνει»;

Ούτε Σιδηρόπουλος ούτε ζούγκλα

«Να μ’ αγαπάς». Ανασύσταση… Παύλου Σιδηρόπουλου διά χειρός Ανδρέα
Θωμόπουλου. Δηλαδή αξύριστος Γιάννης Βούρος με καπέλο και τσιγάρο ανακαλύπτει
Άντονι Μπερκ και σκληρό, αυθεντικό ροκ. Πώς; Με τραγούδια και βαρύγδουπες
αμπελοφιλοσοφίες του τύπου «το ροκ αγαπάει, γ… και δέρνει». Όποιος δεν ξέρει
από Σιδηρόπουλο δεν θα καταλάβει γρι. Και όποιος ξέρει και τον έχει
μυθοποιήσει, φοβάμαι πως θα τραγουδήσει: τα τσιγάρα, τα ποτά και τα ξενύχτια.
Δεν αρκούν η νοσταλγία και η διάθεση. Χρειάζονται και τα βιωμένα κότσια.
Απόδειξη!

«Καλώς ήλθατε στη ζούγκλα»: Κάτι σαν ποπ κορν που κάηκε στο τηγάνι από
προτηγανισμένο λάδι. Κυνηγός επικηρυγμένων καταδιώκει δραπέτη που δεν είναι
άλλος από τον γιο πασίγνωστης οικογένειας που ψάχνει χρυσάφι. Έλα! Με Rock,
Ροζάριο Ντόσον και Κρίστοφερ Γουόκεν. Για τον τελευταίο ταιριάζει το ρητό
«όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα τον τρών’ οι κότες»!

Δακρυγόνο μελόδραμα

Πάντως στη θέση σας ένα πράγμα θα έκανα. Με τα παιδιά κατευθείαν στην
ολόφρεσκη κόπια του «Kid» («Χαμίνι») του Τσάρλι Τσάπλιν. Ένα από τα πιο
αυθεντικά δακρύβρεκτα μελοδράματα όλων των εποχών, ηλικίας 83 ετών!

«Το χαμίνι»: Τσάρλι Τσάπλιν, με το ζόρι… μαμά

Και όποιος νομίσει πως οι ρυτίδες του χρόνου το πλάκωσαν και το έστυψαν δεν
έχει παρά να μελετήσει το πρώτο πεντάλεπτο. Όπου με τη σοφία μέγιστου
μινιμαλιστή περιγράφει την αξία της… καπιταλιστικής ζωής. Και μάλιστα της
αθώας, της πάλλευκης και βρεφικής. Αμαρτωλή και ανύπανδρη μάνα εγκαταλείπει το
μωρό της στο πίσω κάθισμα πολυτελούς αυτοκινήτου. Δύο κακοποιοί αρπάζουν τη
λιμουζίνα και πετάνε το… σκουπίδι στα σκουπίδια. Το σκουπίδι προσγειώνεται
στα πόδια ενός μεγαλύτερου, αλλά ευγενέστατου «σκουπιδιού» (Σαρλό) κι εκείνος
με τη σειρά του το εναποθέτει σε καροτσάκι κάποιας «κανονικής» μητέρας για να
το ξεφορτωθεί. Εκείνη το επιστρέφει, ο ζητιάνος το εναποθέτει ξανά μέχρι που ο
παράγων… νόμος ξεμυτίζει και φοβερίζει. Κάτω από αυτήν την τρομερή απειλή,
το μεγάλο σκουπίδι φορτώνεται το μικρό χαμίνι στον προσωπικό και
ιδιοκατοίκητο… σκουπιδοτενεκέ του! Μέσα σε ελάχιστα λεπτά όλος ο κύκλος του
περιθωρίου, των έσχατων, των παιδιών ενός κατώτερου θεού.

Μαζί με το «Χαμίνι» προβάλλεται και η «Σκυλίσια ζωή» (του 1918 παρακαλώ) που
αν την είχαν δει και μελετήσει ο Μαρξ και ο Ένγκελς θα έγραφαν ένα καλύτερο
«Μανιφέστο»!

Τα Oscar της εβδομάδας

Ερωτικού μαρτυρίου: «Αγάπα με αν τολμάς»

Σκηνοθεσίας: Γιαν Σαμιέλ (τολμηρός)

Κομμώτριας με… Αμελί: Πάλι να… τολμάς

Συνέντευξης: Comandante

Μοϊκανού: Φιντέλ Κάστρο (ο comandante)

Επιθανάτιου ρόγχου: «21 γραμμάρια»

Ανδρικού ρόλου: Σον Πεν (των «21 grams»)

Γυναικείου: Ναόμι Γουότς (των ίδιων γραμμαρίων)

Αθανασίας: «Το χαμίνι»

ΚΑΠΗ: «Κάλλιο αργά παρά αργότερα»

Πιτζάμας: Τζακ Νίκολσον – Νταϊάν Κίτον (αργότερα)

Smoke: «Να μ’ αγαπάς»

Αούα: «Καλώς ήλθατε στη ζούγκλα»