ΓIOKO ONO H Kατσαρίδα και ο θυμός

H Γιόκο Όνο δεν πρέπει να ανησυχεί. Θα απασχολεί πάντα τον κόσμο. Τούτη τη φορά με την έκθεσή της στο ICA (Ινστιτούτο Σύγχρονης Τέχνης) του Λονδίνου, από αύριο

Η Γιόκο Όνο παραδέχεται πως είναι θυμωμένη και έχει λόγους γι’ αυτό. Ο βασικός
είναι η δολοφονία του συζύγου της Τζον Λένον έξω από το διαμέρισμά τους, στο
κτίριο Ντακότα του Δυτικού Μανχάταν, σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα πριν.
Οργίζεται επίσης μερικές φορές από τον τρόπο που την αντιμετωπίζουν οι άλλοι,
που πιστεύουν πως κρύβει ψήγματα ρατσισμού και σεξισμού.

Συμπλήρωσε μόλις προ ολίγου τα 71, συμβιβασμένη κατά κάποιο τρόπο με την
επικεφαλίδα της ζωής της «χήρα του Τζον Λένον». Συνεχίζει ωστόσο να μιλάει και
να παθιάζεται για τον πόλεμο και την ειρήνη στον κόσμο. Εξακολουθεί να είναι
επαναστάτρια – στάση ζωής την οποία στηρίζει με τα έργα της. Από αύριο (και
έως τις 7 Μαρτίου) το Λονδίνο, στο Ινστιτούτο Σύγχρονης Τέχνης (ICA), θα
φιλοξενεί μια καινούργια έκθεση της Γιόκο Όνο, εμπνευσμένη από τη βία που
σημάδεψε τον 20ό αιώνα. Τίτλος της «H Οδύσσεια μιας Κατσαρίδας». Μεγάλες
φωτογραφίες, οι περισσότερες από τη δική της μηχανή, αντικείμενα και γλυπτά.
Ένα τεράστιο παπούτσι, δύο γιγάντιες μεταλλικές ποντικοπαγίδες, ένας πελώριος
σκουπιδοτενεκές γεμάτος ανθρώπινα μέλη, γύρω τους ένας φράχτης από
συρματόπλεγμα και δίπλα ένα πτώμα μέσα σε μια λίμνη αίματος. Αναφορές στο
Ολοκαύτωμα και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, παντού.

«Νομίζω πως ο 20ός αιώνας ήταν ένας βίαιος αιώνας. Και από τη στιγμή
που συνειδητοποιείς πως δεν χρειαζόταν βία, μαθαίνεις πως δεν πρέπει να
καταφεύγεις σε αυτήν. Πριν ήταν θέμα αυτοάμυνας και επιβίωσης, ένας τρόπος να
υπερασπίσουμε τους εαυτούς μας από τα άγρια ζώα ή από φυλές που ήθελαν να μας
επιβληθούν. Τώρα όμως, ιδιαίτερα με τα νέα μέσα επικοινωνίας, ο κόσμος έρχεται
πιο κοντά… Ποιος ο λόγος να καταφεύγουμε στη βία;».

H Γιόκο Όνο εξακολουθεί να ζει στο ίδιο διαμέρισμα του Μανχάταν που ζούσε με
τον Τζον. Εκεί δέχτηκε τον δημοσιογράφο της «Independent», σε ένα σχεδόν λευκό
δωμάτιο, με σχεδόν λευκούς τοίχους, σχεδόν λευκό χαλί, με λευκό καναπέ, το
λευκό πιάνο και μια υπέροχη ολόασπρη θέα στο Σέντραλ Παρκ. Ήταν ντυμένη στα
μαύρα, έβγαλε αμέσως τα παπούτσια της και κάθησε στον καναπέ. «Ίσως», λέει,
«πάσχω από μια μη-ρεαλιστική αισιοδοξία». Παραδέχεται πως δεν έχει πετάξει
τίποτε από το 1973, από την εποχή που ο Τζον εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Νέα
Υόρκη…. Νιώθει όμως πως πρέπει να απολογηθεί. Πως πρέπει συνέχεια να
απολογείται για κάτι, σαν να έχει φταίξει για κάτι. Κανείς όμως δεν την
κατηγορεί για τίποτε. Μπορεί να κρατήσει στο σπίτι ό,τι θέλει. Και τα ρούχα
και όλα τα αντικείμενα που της θυμίζουν τον Τζον. Είναι διάσημη και πάντα ο
κόσμος θα ενδιαφέρεται να μάθει και γι’ αυτά και για εκείνα. Και φυσικά θα
δίνει προσοχή στην τέχνη της. Και με κάθε σοβαρότητα μάλιστα.

«Δεν ελευθερώθηκα»

«Δεν απελευθερώθηκα ακόμη από τη σκέψη της δολοφονίας του Τζον», λέει η
Γιόκο. «Όμως μετασχημάτισα τούτη την ενέργεια του θυμού μου – μια εκρηκτική
ενέργεια – σε πάθος για τη βελτίωση του κόσμου. Ένας από τους λόγους που με
έκαναν να σκέφτομαι έτσι ήταν ο γιος μου. Είχα στην αγκαλιά μου ένα πεντάχρονο
αγόρι που έκλαιγε και έτσι δεν είχα την πολυτέλεια να παραμείνω οργισμένη.
Έπρεπε να κάνω κάτι γι’ αυτό». Ο Σον Λένον, λέει, είναι στο Λος Άντζελες και
ηχογραφεί το νέο του άλμπουμ. «M’ αρέσει που είναι τόσο γλυκό άτομο. Τόσο
πολιτικά ορθό άτομο. Δεν του το ‘μαθα εγώ αυτό, το ‘μαθε μόνος του»…

LINK

http: //www.ica.org.uk

Επιμέλεια: Μαρία Μαρκουλή