40 ακαταμάχητες Aφροδίτες

H Αφροδίτη της σχολής του Φλωρεντινού Σάντρο Μποτιτσέλι (1485 – 1490) ενσαρκώνει με την τελειότητα της γραμμής την ιδεαλιστική ομορφιά

Τα μεγαλύτερα μουσεία θα υποκλίνονται στην Εθνική Πινακοθήκη της Αθήνας για
την πρωτοβουλία να συγκεντρώσει, για πρώτη φορά παγκοσμίως, κάτω από την ίδια
στέγη 500 σπάνια έργα, ασφαλιστικής αξίας αρκετών δισ. ευρώ, από 150 μουσεία
που τεκμηριώνουν την ιστορία ενός πλατωνικού έρωτα, που άλλαξε τη μορφή της
τέχνης. Του έρωτα της ιταλικής Αναγέννησης για την Αρχαία Ελλάδα.

Μπορεί ο τίτλος της έκθεσης να είναι αφιερωμένος στο «Φως του Απόλλωνα.
Ιταλική Αναγέννηση και Ελλάδα», όπως όμως θα διαπιστώσουμε σε μία εβδομάδα η
αληθινή πρωταγωνίστρια είναι η Αφροδίτη, με 40 τουλάχιστον διαφορετικές
απεικονίσεις στο διάστημα των 150 χρόνων που καλύπτει η έκθεση από το 1400
μέχρι το 1550. Δύο γυμνές Αφροδίτες όμως, η μία μαρμάρινη, η Αφροδίτη των
Μεδίκων που μετέφερε ρωμαϊκό αντίγραφο την Πραξιτέλεια Αισχυνομένη και η άλλη
ζωγραφιστή του κύκλου του Μποτιτσέλι, είναι τα έργα ορόσημα αυτής της έκθεσης.
Και οι δύο Αφροδίτες φέρνουν το χέρι μπροστά από την ήβη. «Άραγε θέλουν με
αυτήν τη χειρονομία να καλύψουν ή, αντίθετα, να τονίσουν το κέντρο της
γονιμότητας», λέει η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης, κυρία Μαρία
Λαμπράκη-Πλάκα, η οποία βρίσκεται στο στοιχείο της.

Στοιχηματίζετε ότι το «Φως του Απόλλωνα» θα σπάσει το ρεκόρ (500.000
επισκέπτες) στην Πινακοθήκη;

«Πιστεύω ότι θα δημιουργήσουμε νέο ρεκόρ και εύχομαι να πιάσουμε και να
ξεπεράσουμε κάθε προσδοκία. H έκθεση είναι η μεγαλύτερη, ακριβότερη και
σημαντικότερη που οργανώθηκε ποτέ από την Εθνική Πινακοθήκη, χάρη στην
Πολιτιστική Ολυμπιάδα. Θα δούμε πράγματα από 160 μουσεία, θα έχουμε 150
πίνακες, αλλά και πλήθος από άλλα μοναδικά αντικείμενα και κειμήλια που
ζητήσαμε και διαπραγματευτήκαμε την απόκτησή τους ένα προς ένα».

Παραδείγματος χάριν;

H «Αφροδίτη που διασκεδάζει με τη μουσική και τον Έρωτα» του Βενετσιάνου Τιτσιάνο (1548)

«Ένα περίφημο πορτρέτο του Σάντρο Μποτιτσέλι, τον Μάρουλο Ταρχανιώτη, ο οποίος
μάλιστα ήταν Έλληνας, γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη το 1453, στρατιωτικός
και ποιητής. Αυτό το έργο βγήκε από μια ιδιωτική συλλογή στην Ισπανία με τη
μεσολάβηση του πρέσβη Ουγκάρτε Χαβιέ Χιμένεζ αλλά και του Σαντιάγκο Καλατράβα
και η αξία υπολογίσθηκε σε 60 εκατ. ευρώ. Άλλο παράδειγμα είναι μια ανάγλυφη
πλάκα από την Πόρτα του Παραδείσου, όπως την ονόμασε ο Μικελάντζελο, ενώ στα
έργα που δεν μετακινούνται ανήκουν και δύο πολύτιμοι αρχαίοι σφραγιδόλιθοι του
1ου αι. π.X. Ο ένας, ΄έργο του διάσημο Διοσκουρίδη, από τη συλλογή του
Λαυρεντίου του Μεγαλοπρεπούς, το 1480 κόστιζε όσο τρία σπίτια – χίλια
φιορίνια. Δύο χιλιάδες χρόνια μετά, αυτός ο σφραγιδόλιθος, με παράσταση του
Απόλλωνα και του Μαρσύα, θα εκτεθεί δίπλα σε έναν σφραγιδόλιθο του γιου τού
αρχαίου σφραγιδογλύφου, του Ευτύχη».

Λαχταριστά αγγελάκια

Ελληνικά έργα όπως η Αφροδίτη των Μεδίκων υπήρξαν ο καταλύτης που έφερε
ξανά στο προσκήνιο την αρχαία ελληνική τέχνη με τη χάρη, την απλότητα, τη
φυσικότητα, την εξιδανίκευση. Κι έφερε στο προσκήνιο τη συλλογή, μετάφραση και
μελέτη των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, προκάλεσε την ίδρυση μιας νεοπλατωνικής
Ακαδημίας στη Φλωρεντία και την εισαγωγή λογίων από το Βυζάντιο που κατέρρεε.
Γέμισε η τέχνη από μυθολογικές σκηνές, λαχταριστά αγγελάκια από τα αρχαία
ανάγλυφα των θρόνων στον Άγιο Βιτάλιο της Ραβέννας…

INFO

«Το Φως του Απόλλωνα – Ιταλική Αναγέννηση και Ελλάδα» από 22 Δεκεμβρίου στην
Εθνική Πινακοθήκη (Βασ. Κωνσταντίνου 50, τηλ. 210-7235.937). Έως 31 Μαρτίου.
Είσοδος: 6 ευρώ, φοιτητικό 3 ευρώ.