Ο κρυφός…
… πρωταγωνιστής στην «Επιταγή», το τελευταίο χολιγουντιανό θρίλερ που βγήκε
από τη σαραβαλιασμένη γραφομηχανή του Φίλιπ Ντικ, είναι μια σφαίρα. Ο
Τζένινγκς (Μπεν Άφλεκ) βρίσκεται παγιδευμένος σε ένα μποτιλιάρισμα – όπως
συχνά συμβαίνει με τους ήρωες του Ντικ – και η σφαίρα τραβάει τον δρόμο της.
Στριφογυρίζοντας σε αργή κίνηση στον αέρα, του τρυπάει το στήθος με μια
κόκκινη πιτσιλιά και μπήγεται στην καρδιά του. Ή μήπως όχι; Μολονότι αυτή η
σκηνή επαναλαμβάνεται πολλές φορές σε αυτή την ταινία, δυσκολεύεται να πει
κανείς αν όλα όσα βλέπει συμβαίνουν πραγματικά. Εκείνο που άρεσε όσο τίποτα
άλλο στον Φίλιπ Ντικ, ήταν να παίζει με τα θεμελιώδη της ανθρώπινης ύπαρξης,
κυρίως με την πραγματικότητα. Έτσι, τι το καλύτερο σε μια ταινία από μια
σφαίρα που ίσως να σκίζει τη σάρκα του πρωταγωνιστή, ίσως και όχι;
Ο Άφλεκ…
|
|
… όπως πολλοί ήρωες του Ντικ – ο Τομ Κρουζ στο «Minority report», ο Άρνολντ
Σβαρτσενέγκερ στην «Ολική επαναφορά», ο Χάρισον Φορντ στο «Blade runner» –
παλεύει να βρει την ισορροπία του μέσα σε έναν κόσμο όπου ακόμη και τα πιο
στοιχειώδη ερωτήματα είναι σχεδόν αδύνατον να βρουν απάντηση. Μπορούμε να
εμπιστευόμαστε τις αισθήσεις μας; Είναι οι αναμνήσεις μας πραγματικές; Υπάρχει
κάτι που να είναι πραγματικό; Αφού βάζει να του σβήσουν τη μνήμη ύστερα από
την ολοκλήρωση μιας «ευαίσθητης» δουλειάς, ο Τζένινγκς διαπιστώνει πως ένοπλοι
άνδρες τον κυνηγούν να τον σκοτώσουν. Δεν έχει ιδέα γιατί, ώσπου συναντάει τη
Ρέιτσελ (Ούμα Θέρμαν), που θυμάται αόριστα πως την είχε γνωρίσει πριν ακόμη
αρχίσει τη δουλειά. Ο Τζένινγκς είναι ένας άνθρωπος που έχει δει το μέλλον,
αλλά δεν μπορεί να το θυμηθεί.
Ο Φίλιπ Ντικ…
… πέθανε λίγο μετά την προβολή του «Blade runner», το 1982. Μολονότι είχε
πολλούς και φανατικούς αναγνώστες, γράφει το περιοδικό «Wired», πέρασε την
περισσότερη ζωή του μέσα στη φτώχεια. Τώρα, ύστερα από 20 χρόνια, το μέλλον
που είδε τον κάνει έναν από τους πιο περιζήτητους συγγραφείς στο Χόλιγουντ. Ο
αγχώδης σουρεαλισμός του διαχέεται παντού. H επιρροή του είναι εμφανής ακόμη
και στα «Μάτριξ», που παρουσιάζουν τον κόσμο που ξέρουμε σαν δίκτυα
πληροφοριών. Ο Ντικ είχε αναπτύξει αυτή την ιδέα σε μια ομιλία του το 1977,
υποστηρίζοντας πως οι πραγματικότητες που ζούμε είναι πολλαπλές, σαν επάλληλες
μήτρες (matrix).
Στα έργα…
… του Φίλιπ Ντικ υπάρχουν αλήθειες που περιμένουν να βρεθούν και να
αποκωδικοποιηθούν. Σε ένα δοκίμιο, το 1978, έγραφε: «Ζούμε σε μια κοινωνία
στην οποία πλαστές πραγματικότητες κατασκευάζονται από τα μέσα ενημέρωσης, από
τις κυβερνήσεις, από τις μεγάλες επιχειρήσεις, από τις θρησκευτικές
οργανώσεις, από τις πολιτικές οργανώσεις. Δεν υποπτεύομαι τα κίνητρά τους.
Υποπτεύομαι την εξουσία τους. Είναι μια εκπληκτική εξουσία: η εξουσία να
πλάθουν ολόκληρους κόσμους, κόσμους του μυαλού. Εγώ ξέρω. Γιατί κάνω το ίδιο
πράγμα».
