Ψυρή όπως λέμε… Tζαμάικα

H ομάδα των TCH Sound System ξεκίνησε το 1986 την προσπάθειά της να φέρει το ελληνικό κοινό κοντά στη ρέγκε μουσική και την κουλτούρα της

Κάπου στου Ψυρή… Κάτω από τα χρώματα της Τζαμάικα, ο Rankin Johny και ο
Dread Power (ο Γιάννης και ο Οδυσσέας, κατά κόσμον) αλλάζουν δισκάκια στα
πικάπ με προσοχή και αφοσίωση. Κάπου κάπου σηκώνουν το βινύλιο ψηλά, όπως θα
έκαναν με κάποιο πολύτιμο κομμάτι για εκτίμηση – και μόνο η ετικέτα του μπορεί
να αξίζει πολλά. H πραγματική αξία όμως βγαίνει στην επιφάνεια όταν αρχίζουν
τα δισκάκια να παίζουν. H ρέγκε μουσική καλεί το κοινό της και πάλι στην
Αθήνα.

Μπορεί να μη δείτε γύρω σας «ντρέντλογκς» χτενίσματα να κυματίζουν μαζί με τον
ρυθμό και το πιο πιθανό να μην πιάσει το αυτί σας κουβέντα για τους ράστας και
τον θεό τους, όμως η βραδιά έχει αέρα από εκείνα τα μέρη και ένα κοινό από
κάτω που παρακολουθεί και αγκαλιάζει τη μουσική. Μέσα σ’ αυτή τη νεο-ρέγκε
επιδρομή, η «δική» μας Τζαμάικα έχει όλα τα φόντα να μπει στο παιχνίδι. Από
του Ψυρή και τα πάρτι της Αθήνας μέχρι τα κλαμπ της Θεσσαλονίκης.

Τα νέα κυκλοφορούν γρήγορα. Στην προκειμένη περίπτωση των TCH Sound System
κυκλοφορούν με… λεωφορείο, καθώς αφισούλες που ξεφυτρώνουν εδώ κι εκεί στην
Αθήνα και δείχνουν ένα τζαμαϊκανικό όχημα στον δρόμο – παίζοντας με τη λέξη
bus (λεωφορείο) και bass (μπάσο) – προτείνουν να το ακολουθήσεις, τουλάχιστον
αν επιθυμείς να ευφρανθείς με rocksteady, roots, dancehall και dub. Ρέγκε εν
ολίγοις, στις αποχρώσεις της. Οι μουσικές είναι πολλές (και πάντα βέβαια,
μία!)

Σταθερές πωλήσεις και «ψαγμένο» κοινό

Μην πιστέψετε, πάντως, πως τώρα ξαφνικά και με τα θριαμβευτικά «μπιτ» της
μάξιμουμ επιτυχίας του «διεθνούς σταρ» Σον Πολ και των ντουέτων του με την
Μπιγιονσέ και τη Μία, φύσηξε ρέγκε κατά ‘δώ. Είναι παλιά ιστορία. Όσο και τα
ταξίδια στην Τζαμάικα.

«Έτσι ακριβώς συμβαίνει», λέει ο Ράνκιν Τζόνι. «Ύστερα από ένα ταξίδι στην
Τζαμάικα, εκεί που η μουσική είναι μέσα στη ζωή των ανθρώπων, γεννήθηκε και το
ενδιαφέρον μου για τη ρέγκε. Μέχρι τότε άκουγα κυρίως ροκ μουσική». Μετά;
Εύκολο. Οδυσσέας και Τζόνι είπαν να φτιάξουν ένα «ελληνικό sound system» έτσι,
για να κάνουν κι άλλους να αγαπήσουν τη μουσική και την κουλτούρα της.

«Ξεκινήσαμε εμφανίσεις κάπου εκεί το 1986 σαν Athens Hi Power με πάρτι που
διοργανώναμε, αλλά και παίζοντας στις συναυλίες των De Traces». Οι De Traces
έκαναν δουλειά στον χώρο. Σε εποχές που ο πολύς κόσμος προσανατολιζόταν στις
ροκ συναυλίες – όπου και όποτε γίνονταν στην Αθήνα – εκείνοι επέμεναν να
εισάγουν σκα και ρέγκε, έτσι όπως μετέφεραν σ’ αυτά τις δικές τους εμπνεύσεις.
Οι De traces συνεχίσουν απτόητοι και ανανεωμένοι, ενώ δύο ακόμη σχήματα – από
τη Θεσσαλονίκη αυτά – κερδίζουν επίσης εντυπώσεις. «Πρέπει οπωσδήποτε να
ακούσετε τους One Drop και Soul Fire να παίζουν», προτείνουν.

Ο ντιτζέι της ρέγκε είναι ο music selector (θυμάστε, αλήθεια, τους Selectors;)
και οι Mcs είναι πάντα ευπρόσδεκτοι. «Mcs», όταν λέτε; H ψυχή του πάρτι, ή,
επί της ουσίας, εκείνος που με ευφράδεια λόγου και αποφασιστικότητα αρπάζει το
μικρόφωνο και λέει τα δικά του πάνω στο κομμάτι που ο «μιούζικ σελέκτορ» μάς
παίζει εκείνη τη στιγμή.

«Κάποια ρέγκε άλμπουμ, σαν αυτά του Μπομπ Μάρλεϊ και των Wailers, πουλάνε
σταθερά και πέρα από το κοινό τής ρέγκε στην Ελλάδα. Και άλλα σαν αυτά όπως
των Πίτερ Τος, Μπέρνινγκ Σπίαρς… Υπάρχουν βέβαια και αυτά των πιο ψαγμένων.
Το σίγουρο είναι πως όλο και περισσότερες κυκλοφορίες έχουν άρωμα ρέγκε
σήμερα», λένε σε δισκοπωλεία από τα μεγάλα του κέντρου. Πόσοι, αλήθεια,
Τζαμαϊκανοί παρακολουθούν τέτοιες ρέγκε βραδιές στην Αθήνα; «Δεν μπορώ να πω
πως βλέπω πολλούς, γιατί δεν ζουν πολλοί στα μέρη μας. Από τους ξένους που
συναντάω συχνά, ωστόσο, αρκετοί είναι κάποιοι γνωστοί μπασκετμπολίστες που
δίνουν το “παρών” και απολαμβάνουν τη μουσική».

5 βασικά cd

Προτείνουν οι TCH Sound System:

Augustus Pablo, «King Tubby meets Rockers Uptown» (Jetstar, 1998)

Gregory Isaaks, «My Number One» (Heartbreak, 1990)

Lee Scratch Perry, «The Upsetter Live» (Ariwa 2003)

Sugar Minott «Black Roots» (Mango 1990)

Various, «Mojo Rock-Steady» (Heartbeat 1994)

Φεστιβάλ και συναυλίες στην Ελλάδα

«Το αφρο-ρέγκε φεστιβάλ στον Άλιμο», το 1987, «ήταν από τα πιο σημαντικά
γεγονότα της ρέγκε στην Ελλάδα», λένε οι TCH Sound System. Ίσως μάλιστα ήταν
πολύ μπροστά για την εποχή του (και τα συναυλιακά πράγματα του τόπου). Άλλη
μεγάλη στιγμή, το RastaVibe φεστιβάλ στην Ασπροβάλτα της Θεσσαλονίκης το
καλοκαίρι που μας πέρασε, με Max Rome, Dennis Alcapone, Misty in Roots και
άλλους. Οπωσδήποτε, μέσα σ’ αυτές η συναυλία του μεγάλου Λι-Σκρατς-Πέρι στη
Φρεαττύδα, αλλά και οι αφίξεις εδώ των Γκρέγκορι Άιζακς και Μπέρνινγκ Σπίαρς.

Περί «νταμπ»

Όταν λέμε «νταμπ» (dub) εννoούμε τον ήχο που έλκει την καταγωγή του από τις
«ινστρουμένταλ» (ορxηστρικές) εκτελέσεις ρέγκε τραγουδιών (το ρυθμικό είδος
που «γεννήθηκε» στην Τζαμάικα) προσανατολισμένες ιδιαίτερα στον ρυθμό, που
κυρίως εμφανίζονταν στις δεύτερες πλευρές των μικρών δίσκων πάντα ρέγκε
τραγουδιών. Αυτές οι επανεκτελέσεις σιγά σιγά εξελίχθηκαν σε είδος μουσικής,
όπου μάλιστα οι τεχνικοί των στούντιο μπορούσαν να πειραματιστούν και να
δείξουν το ταλέντο τους. Η έμφαση είναι στο «βαρύ» μπάσο και στα κρουστά.

Μάλιστα, αυτή η συνήθεια της επανηχογράφησης ρέγκε τραγουδιών χωρίς τα
φωνητικά, έχει επικρατήσει από τη δεκαετία του ’60, όταν οι djs απολάμβαναν
τόσο πολύ την αποδοχή από το κοινό, που τραγουδούσαν οι ίδιοι πάνω από τη
μουσική.

Χαρακτηριστικά άλμπουμ: «Brutal Dub» των Black Uhuru (1986), «Declarations of
Dub», Abyssinians (1988), «Living Dub», Burning Spear (1999).

«Οι Έλληνες ανταποκρίνονται στη ρέγκε φιλοσοφία»

«Τα τελευταία τέσσερα με πέντε χρόνια έχω παρατηρήσει πως το κοινό που έρχεται να ακούσει ρέγκε έχει αυξηθεί πολύ. Έρχονται όλο και πιο πολλοί και όλο και πιο ενημερωμένοι», επισημαίνει η dj Anna Mystic

«Τα τελευταία τέσσερα με πέντε χρόνια έχω παρατηρήσει πως το κοινό που έρχεται
να ακούσει ρέγκε έχει αυξηθεί πολύ. Έρχονται όλο και πιο πολλοί και όλο και
πιο ενημερωμένοι». H Anna Mystic παρακολουθεί, από την αδιάψευστη θέση τού
ντιτζέι, τις εξελίξεις. Τα «σετ» της, άλλωστε, είναι ονομαστά για την
ατμόσφαιρα που φτιάχνουν με τα περίφημα 45άρια της (τα μικρά δισκάκια με
τζαμαϊκανική καταγωγή). «Θυμάμαι την πρώτη στιγμή που άκουσα αυτές τις
μουσικές και την εντύπωση που μου έκαναν. Άρχισα αμέσως να ψάχνω τα βινύλια.
Από τα ταξίδια επιστρέφω με βαλίτσες γεμάτες δίσκους και τώρα παραγγέλνω
συνέχεια και από το Ίντερνετ». Τι έχει αυτή η μουσική και ταιριάζει τόσο στο
ελληνικό κοινό; «Υπάρχει σίγουρα κάτι που ανταποκρίνεται. Ο ρυθμός, η
φιλοσοφία, η αίσθηση της ρέγκε».

H Anna Mystic ανεβαίνει από τον Πειραιά στην Αθήνα φορτωμένη δισκάκια. Οι
Κυριακές στο «122» και οι εμφανίσεις της μαζί με τους Smooth Playaz θεωρούνται
από τα «μαστ» της πόλης.

Και στις πασαρέλες

Πράσινα – κόκκινα – κίτρινα… της μόδας. Το στυλ φαίνεται πως βρίσκει τη
δική του αλήθεια στο Κίνγκστον Τάουν και στους χαλαρούς ρυθμούς του νησιού, το
αγχολυτικό του αντίδοτο στη χάι-τεκ υστερία. Τι πιο ρέγκε από την τσάντα που
έδειξε ο Τζον Γκαλιάνο στην κολεξιόν του Ντιορ, χρησιμοποιώντας, ανάμεσα σε
άλλα, το σήμα ενός τοπικού περιοδικού της ρέγκε… Από τον Τρίτο Κόσμο,
λοιπόν, και τα γκέτο των μαύρων, η ρέγκε στα σαλόνια της υψηλής ραπτικής.
Βοήθησε στα σίγουρα με τον φίνο τρόπο που η Λορίν Χιλ φόρεσε την κομψότητα α
λα Τζαμάικα.

INFO

Το Jamaica Bass κάνει στάση κάθε Δευτέρα στο «Spirit Bar» (Μιαούλη 13, στου Ψυρή).