Πολύτιμα σχέδια στο μισοσκόταδο

Μια σπάνια υδατογραφία του 1820 – απεικονίζει το Ερέχθειο από τα ανατολικά – του Γιόζεφ Τίρμερ, που συνδυάζει τη σχεδιαστική ακρίβεια και τη λεπτομέρεια, εκτίθεται για πρώτη φορά και δείχνει την προγενέστερη κατάσταση του Ερεχθείου, το οποίο είχε διαλυθεί εν μέρει από τους Τούρκους για τον προσπορισμό μολύβδου

Με μολύβι και κάρβουνο, άσπρη και μαύρη κιμωλία, μελάνι και χρώματα, το σχέδιο
βρίσκεται στις αρχές της ζωγραφικής. Είναι αυτό που κατοχυρώνει την «ιδέα»
ενός έργου, βοηθά στη διάδοσή του, μεταφέρει τις πρώτες εντυπώσεις από το θέμα
στο εργαστήριο, με τον καλλιτέχνη να είναι ελεύθερος από τις συμβάσεις της
δουλειάς του, τόνισε χθες η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης, Μαρίνα
Λαμπράκη – Πλάκα. Έπαιξε σπουδαίο ρόλο στην Αναγέννηση και έφθασε σε ύψιστο
βαθμό τελειότητας κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα.

Εκατό ανέκδοτα σχέδια και ακουαρέλες, επιλεγμένα από τα 200.000 που αριθμούν
οι συλλογές του Μουσείου Τέχνης του Αμβούργου, εκτίθενται τώρα σε ειδικά
διαρρυθμισμένες μισοσκότεινες αίθουσες της Πινακοθήκης, σε μια σπάνια έκθεση
που οργανώθηκε σε συνεργασία με το Ινστιτούτο. Τίτλος της, «Ιδέες επί χάρτου»,
ενώ η επιμέλεια είναι της ιστορικού της Τέχνης Μαριλένας Κασιμάτη. Τα παλιά
σχέδια είναι ευπαθή και σπάνια ταξιδεύουν. Το Μουσείο του Αμβούργου προτίμησε
να τα στείλει στην Αθήνα παρά στη Νέα Υόρκη για την πρώτη και τελευταία φορά
που είναι δυνατή η εξαγωγή τους, για να τιμηθεί η Αθήνα, ανάδοχη πόλη των
Ολυμπιακών Αγώνων, αλλά και για να τονισθεί η σχέση των Γερμανών καλλιτεχνών
με την Ελλάδα του 19ου αιώνα.

Τρεις είναι οι βασικοί άξονες αυτής της έκθεσης: Πρώτος, οι προσωπογραφίες.
Όλοι οι τύποι με το ζωντανό, ανήσυχο, ρομαντικό υγρό βλέμμα, κατάκτηση μιας
εποχής που δεν είχε αναπτυχθεί η φωτογραφία. Δεύτερος, τα τοπία, η ανακάλυψη
της ανεξερεύνητης φύσης του αρχαίου κόσμου και του κόσμου της παράδοσης, των
απλών ανθρώπων σε μια εποχή που σημειώνεται η πρώτη αστικοποίηση,
εκβιομηχάνιση και αποξένωση του ανθρώπου. Μέσα σ’ αυτήν τη «φυγή προς τα πίσω»
εκδηλώνεται και το κίνημα των Ναζαρηνών ζωγράφων που αποτελεί την τρίτη
ενότητα. Οι Ναζαρηνοί έφυγαν από τη Βόρεια Γερμανία, έζησαν ως αδελφότητα
μοναχών στην Ιταλία και άφησαν ένα έργο πλούσιο σε συμβολισμούς θρησκευτικού
και ιδεολογικού περιεχομένου που γνώρισε πλατιά διάδοση.

Όλα αυτά τα ρεύματα, τόνισε χθες η επιμελήτρια της έκθεσης κυρία Μαριλένα
Κασιμάτη, έφθασαν και άφησαν τα ίχνη τους και στην Ελλάδα, αφού η Γερμανία
πιστώνεται με την εικαστική διαμόρφωση και διαπαιδαγώγηση του νέου ελληνικού
κράτους.

Από τις προσωπογραφίες του Γύζη και του Λύτρα μέχρι τις αλληγορικές μορφές,
τύπου Γενοβέφας, στα λαϊκά έγχρωμα λιθόγραφα και τα εξώφυλλα των σχολικών
τετραδίων με τον γλυκερό Χριστό.

Θησαυροί από το Πεκίνο

Μια γεύση από τον εκθαμβωτικό πλούτο της «Απαγορευμένης Πόλης» του Πεκίνου
θα αποκτήσουμε στην Αθήνα – προσφορά της πόλης του Πεκίνου για τους
Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Οι «Αυτοκρατορικοί θησαυροί του Πεκίνου» θα
παρουσιαστούν στο τέλος Μαρτίου και η έκθεσή τους σε δύο μεγάλες αίθουσες της
Εθνικής Πινακοθήκης θα αποτελέσει προάγγελο των εκδηλώσεων των Ολυμπιακών
Αγώνων του 2008 στο Πεκίνο. Θα αποτελέσει ανθολογία της κινεζικής τέχνης, από
πορσελάνες και βαρύτιμα υφάσματα μέχρι ζωγραφική, λειτουργικά σκεύη, γλυπτά
και πολύτιμα αντικείμενα.

Το πρόγραμμα

«Υπό το φως του Απόλλωνα. Ιταλική Αναγέννηση και Ελλάδα». Εγκαίνια
10-15 Δεκεμβρίου. Μια σπάνια έκθεση, προϋπολογισμού 2,5 εκατ. ευρώ, με 500
πίνακες, αντικείμενα τέχνης και ιστορικά ντοκουμέντα, που φιγουράρουν έργα των
Μποτιτσέλι, Τισιάνο, Βερονέζε, σχέδια του Λεονάρντο Ντα Βίντσι και άλλων
κορυφαίων καλλιτεχνών τα οποία δεν έχουν παρουσιασθεί ποτέ στην Ελλάδα.

«Έξι κορυφαίοι γλύπτες συνομιλούν με τον άνθρωπο». Εγκαίνια: Τέλος
Ιουνίου. Μεγάλος αριθμός γλυπτών έργων των Αύγουστου Ροντέν, Αντουάν
Μπουρντέλ, Αριστίντ Μαγιόλ, Αλμπέρτο Τζιακομέτι, Κονσταντίν Μπρανκούζι, Χένρι
Μουρ.

Αναδρομική Χένρι Μουρ – Χρήστος Καπράλος. Παρωδία του Αετώματος της
Ολυμπίας. Τέλος Ιουνίου στη Γλυπτοθήκη που θα εγκαινιασθεί στο Πάρκο του
Στρατού, στο Γουδί.

Λουκάς Σαμαράς, αναδρομική. Τέλος Νοεμβρίου 2004. Ο μεγαλύτερος
Ελληνοαμερικανός καλλιτέχνης παρουσιάζεται σε συνεργασία με την Alpha Bank.
Ίδρυμα Π. Κωστόπουλου.

Μαρίνο Μαρίνι. Έκθεση του Ιταλού γλύπτη. Εγκαίνια: Δεκέμβριος 2004, στη
Γλυπτοθήκη του Γουδίου.

INFO

«Ιδέες επί χάρτου» στην Εθνική Πινακοθήκη (Βασ. Κωνσταντίνου 50, τηλ. 210
7211.010). Δευτ. – Παρ. 9 π.μ. – 3 μ.μ., Τρ. κλειστά, Σάβ. 9 π.μ. – 2 μ.μ.,
Κυρ. 10 π.μ. – 2 μ.μ. Είσοδος: 6,50 ευρώ. Κατάλογος: 30 ευρώ.