Άγριες μνήμες, ματωμένο παρόν

Χαρακτηρίστηκε ως το Απόλυτο Γεγονός του 21ου αιώνα, ως η μητέρα όλων των γεγονότων που τα είδαμε όλο αυτό τον καιρό να ξεσπούν πληγώνοντας τον πολιτισμό και πιο πολύ τις ψυχές των ανθρώπων. Και η εγχώρια τηλεόραση μας θύμισε αυτή την πικρή ιστορία που άρχισε πάλι να γράφει η ανθρωπότητα

Ιράκ, Αφγανιστάν, Ιερουσαλήμ είναι οι τόποι που δέχτηκαν το άγριο ξέσπασμα της
καταιγίδας του τρόμου μετά την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων της Νέας Υόρκης,
εκεί που άναψε η φωτιά του πολέμου.

Είναι οι τόποι που επισκέφθηκαν οι εγχώριες κάμερες της ενημέρωσης στην μαύρη
επέτειο της 11ης Σεπτεμβρίου, εκείνες της εκπομπής του Παύλου Τσίμα στη NET
(Τετάρτη, 22.00) και εκείνες των Σωτήρη Δανέζη, Μαρίας Καρχιλάκη και Στρατή
Αγγελή (Mega, Πέμπτη, 23.30).

Εκπομπές που υπογράμμισαν την σκληρή ματαιότητα των αλαζονικών πολεμικών
ξεσπασμάτων της αμερικανικής υπερδύναμης. Ωστόσο παρακολουθώντας τις
δημοσιογραφικές αποστολές στους τόπους της δυστυχίας, αλίμονο, είχαμε την
αίσθηση πως αναφέρονταν κιόλας σε γεγονότα μακρινά.

Μόλις πριν από μερικούς μήνες βούρκωνε το έθνος για τα πληγωμένα παιδιά
των βομβαρδισμών της Βαγδάτης και τώρα, έγιναν κάτι σαν πρόσωπα μύθου, υπήρξαν
και δεν υπήρξαν και η ερειπωμένη πατρίδα τους τόπος βιαστικών τηλεοπτικών
επισκέψεων, που καταγράφουν την φρίκη της δυστυχισμένης ζωής τους, για να
προβληθεί σε δημοσιογραφικά αφιερώματα, αργά το βράδυ, για ένα κοινό ειδικό,
πλέον, το οποίο θέλει να πιστεύει πως νοιάζεται για το μέλλον.

Έτσι συμβαίνει στην τηλεόραση, σε αυτή τη μικρή οθόνη που μοιάζει να είναι ο
στόχος όλων των ενεργειών του παροξυσμικού αφανισμού που έχει καταλάβει δυο
όχθες του πολιτισμού.

Το παγκόσμιο θέαμα είχε στόχο η τρομοκρατική ενέργεια της 11ης
Σεπτεμβρίου, χάρη στη μικρή οθόνη πήρε το πολιτικό του νόημα ο τρόμος, μέσα
από αυτή επιχειρήθηκε η παγκόσμια συναίνεση στις πολεμικές επιθέσεις, που
υποτίθεται θα έβαζαν τέλος στην απειλή, μέσα από αυτή υπογραμμίστηκαν οι
αντιδράσεις, λαμπρύνθηκαν οι ανθρωπιστικές παρεμβάσεις και χάρη στην ίδια
διαπιστώνουμε την διάψευση αυτού που εξ αρχής γνωρίζαμε ως το απόλυτα άδικο,
τον πόλεμο για την ειρήνη.

Αλλά αν η συνείδηση μπορεί να επιβραδύνει τους ρυθμούς της, το τηλεοπτικό
θέαμα επιταχύνει, «γυρνάει σελίδες» κατά την προσφιλή έκφραση παρουσιαστών
δελτίων ειδήσεων. Και την παρασύρει. Οι κολασμένοι μήνες που ακολούθησαν την
κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων συνοψίζονται σε δημοσιογραφικά ντοκιμαντέρ, που
θυμίζουν την φρίκη στους «ασφαλείς» του κόσμου.

Ωστόσο το ανθρώπινο ρεπορτάζ του Φάνη Παπαθανασίου, που παρουσίασε στην
εκπομπή του Παύλου Τσίμα (NET), από το Ιράκ έδειξε πως μέσα στα ερείπια οι
άνθρωποι ζουν ακόμη τον καθημερινό θάνατο της ανασφάλειας και του κενού
μέλλοντος. Δεν υπάρχει τάξη και νόμος. Ένα αγοράκι πέφτει θύμα απαγωγής,
αστυνομία δεν υπάρχει και επιστρέφει στους γονείς του, όταν εκείνοι ζητούν την
προστασία των ισχυρών της φυλής. Οικογένειες και φυλές που μάχονται,
θρησκευτικός φανατισμός που φουντώνει, καθώς η θρησκεία απομένει καταφύγιο των
δυστυχισμένων και δίνει εξουσία κοσμική και πολεμόχαρη τους θρησκευτικούς
αρχηγούς. Δίπλα σε όλα αυτά ο αμερικανικός στρατός, κολυμπάει στις πισίνες των
παλατιών του Σαντάμ και ονειρεύεται την πατρίδα.

Αυτό που ο πολιτισμός φοβάται, ο εφιάλτης του φανατισμού και του σκοταδισμού
απλώνεται δίπλα στα αμερικανικά τανκς που περιπολούν με σβηστά φώτα για το
φόβο των επιθέσεων, όπως έδειξε η Μαρία Καρχιλάκη (Mega) από τους δρόμους της
Βαγδάτης.

Και στο Αφγανιστάν οι Ταλιμπάν άφησαν τη θέση τους σε ένα αδύναμο
καθεστώς, με πρόεδρο που δεν μπορεί να μετακινηθεί χωρίς οπλισμένους φύλακες.
Το ξένο ντοκιμαντέρ που προβάλλει η εκπομπή της NET μετράει μόνο πληγές και
τρόμο, το ρεπορτάζ του Σωτήρη Δανέζη (Mega) υπογραμμίζει τις κενές υποσχέσεις
των ανθρωπιστικών οργανώσεων. Έχουν μείνει μόνο οι ταμπέλες στους χωμάτινους
δρόμους για το τι θα προσφερόταν στον λαό του Αφγανιστάν.

Οι Αμερικανοί πιστεύουν ότι έχουν νικήσει. Τι άραγε;

Φιλμάκι που προβάλλεται από τις τηλεοράσεις του κόσμου δείχνει τον Μπιν Λάντεν
να κατεβαίνει την πλαγιά ενός βουνού. Αυτός που μοιάζει με φυσιολάτρη σε
περίπατο είναι η εικόνα του τρόμου. Αυτή αρκεί για συντεθεί το θέαμα της
μυθολογικής απειλής.

Συνέπεια στη μακάβρια κληρονομιά της βίας

Γιατί η πραγματική απειλή βρίσκεται στα καπνισμένα ερείπια του Ιράκ, στους
αναστατωμένους, ματωμένους δρόμους της Ιερουσαλήμ. Σε όλες αυτές τις
πληγωμένες περιοχές της γης που βρέθηκαν οι εγχώριες επετειακές κάμερες, με
συνέπεια στην ενημέρωση και στη μνήμη. Και ακόμη περισσότερο εκείνη του
Γιώργου Κουβαρά (NET) που θύμισε πως η 11η Σεπτεμβρίου είναι επίσης επέτειος
του πραξικοπήματος του Πινοτσέτ στη Χιλή, μια χώρα που έχει ακόμη νωπές τις
σκληρές μνήμες βασανισμών και θανάτων. Ένας κόσμος αναστατωμένος, ματωμένος,
άγριος, ένας αιώνας με βαριές κληρονομιές από τον προηγούμενο, που τις
συνεχίζει με άγρια συνέπεια στο κακό. Οι τρομοκρατικές ενέργειες είναι ο
παραμορφωτικός καθρέφτης της βίας του συστήματος, διαπιστώνει ο Μποντριγιάρ.
Και η τηλεόραση είναι ίσως ο παραμορφωτικός καθρέφτης της εύκολης λησμονιάς
ενός πολιτισμού, που γλείφει τις πληγές του με έναν ευσυγκίνητο πλην
ξεδοντιασμένο ανθρωπισμό.