H «εκδίκηση» ενός θεάτρου στην εξορία

Αφιέρωμα και μνήμη, για τρεις τελικά συναυλίες στη Μακρόνησο. H αφίσα για το αφιέρωμα στην – μελοποιημένη από τον Μίκη Θεοδωράκη – ποίηση του Γιάννη Ρίτσου (με την υποστήριξη του υπουργείου Αιγαίου). Μνήμες εξορίας και μαρτυρίου, που μπορεί να «εξωραΐσει» μόνον η μουσική…

«Στα δύο μου κορυφαία έργα, στον τομέα της έντεχνης λαϊκής μουσικής, τον
“Επιτάφιο” και τη “Ρωμιοσύνη”, είχα την αίσθηση ότι η μελωδία ξεπήδησε σαν
αρτεσιανό νερό μέσα από τους στίχους», έγραφε ο Μίκης Θεοδωράκης στο βιβλίο
του «Μελοποιημένη Ποίηση». «Τι να συνέβαινε άραγε; Νομίζω ότι η ταύτισή μου με
τον ποιητή (Γιάννη Ρίτσο), ξεπερνούσε τα σύνορα της ποίησης και απλωνόταν σε
όλο τον χώρο της ζωής, της εργατικότητας, της δημιουργικότητας, της
ιδεολογίας, της στάσης ζωής, της κοινής πίστης σε μια κοινή κλίμακα αξιών,
στην ταυτόσημη αντιμετώπιση του χρέους, τέλος στην κοινή μας στράτευση στο
στρατόπεδο της Αριστεράς, της Εθνικής Αντίστασης, της Ελευθερίας… Γίναμε
συγκοινωνούντα δοχεία, απ’ όπου ποίηση και μουσική περνούσε η μια στην άλλη
ώσπου να πάρουν μια τρίτη διάσταση: το τραγούδι».

Τα τραγούδια αυτά, «τα κορυφαία», θα ακούσουν όσοι βρεθούν στη
Μακρόνησο, στις τρεις συναυλίες μνήμης του Γιάννη Ρίτσου, με έργα του Μίκη
Θεοδωράκη, απόψε, αύριο και – εκτάκτως – την Κυριακή. Σε αυτές τις συναυλίες –
«ιεροτελεστία», τις χαρακτήρισε ο Μίκης – το όνειρο ζωής (ίσως) για πολλούς
αυτόπτες μάρτυρες, θα ακούσουν τα έργα «Επιτάφιος» και «Ρωμιοσύνη» αλλά και τα
«Δεκαοκτώ Λιανοτράγουδα της Πικρής Πατρίδας» και τα τραγούδια από τον κύκλο
«Εξορία» που ο Μίκης Θεοδωράκης έγραψε εκεί, εν θερμώ, εν ώρα «αναμόρφωσης των
κακών Ελλήνων».

Τα A’, B’ και Γ’ Τάγματα Σκαπανέων της Μακρονήσου είχαν ακριβώς αυτό τον
προορισμό: να αναμορφώσουν όσους δεν συνεμορφώνονταν προς τας υποδείξεις.
Μακρόνησος, η «Κολυμβήθρα του Σιλωάμ». Οι αντιφρονούντες έπρεπε να βαπτιστούν
στα νερά της εθνικοφροσύνης και να «ανανήψουν».

Τι δουλειά όμως είχε ένα θέατρο στον τόπο της εξορίας, των ξυλοδαρμών και του
εξευτελισμού; Όπως έγραφε ο Νίκος Κούνδουρος στον «Πολίτη», «το θέατρο στο
Μακρονήσι ήταν κατ’ αρχήν όργανο εξαπάτησης και προπαγάνδας, το πιο πετυχημένο
από τα επινοήματα των εμπνευστών της κόλασης. Θέατρα, χορωδίες, ορχήστρες και
ποδόσφαιρο παίρνανε μέρος στο όργιο της βίας, της ρουφιανιάς, της κατάδοσης
και της διαστρέβλωσης…».

Όσοι θα βρεθούν πια εκεί, θα νιώσουν, αν μη τι άλλο, τη μουσική να
«διαταράσσει» τη σιωπή χρόνων, να ανασαλεύει μνήμες, το θέατρο της Μακρονήσου
να παίρνει την εκδίκησή του…

Όσοι φτάσουν νωρίς, θα έχουν την ευκαιρία να περιηγηθούν το A’ Τάγμα,
το Διοικητήριο, το θέατρο και πιο ψηλά τον ναό του Αγίου Αντωνίου. Από το A’
Τάγμα θα μεταφερθούν με λεωφορείο στον Άι-Γιώργη, δίπλα στο B’ Τάγμα, όπου
βρίσκεται το θέατρο και ο χώρος υποδοχής του κοινού (με τα πόδια η απόσταση
είναι περίπου τρία χιλιόμετρα).

Έχουν προβλεφθεί χώροι υποδοχής χωρητικότητας 1.000 ατόμων (κλιματιζόμενα
κιόσκια, WC, αναψυκτήρια, ιατρείο) για ξεκούραση και αναμονή. Οι συναυλίες θα
ξεκινήσουν στις 21.00 και υπολογίζεται να τελειώσουν τα μεσάνυχτα.

Οδηγίες προς «ναυτιλλομένους»

Τα εισιτήρια για την αποψινή και την αυριανή συναυλία εξαντλήθηκαν. Για
όσους έχουν προλάβει να προμηθευτούν εισιτήρια, λεωφορεία θα αναχωρούν από το
Πεδίον του Άρεως (άγαλμα της Αθηνάς) για το Λαύριο στις 15.30, 16.30 και
17.30. Για την τρίτη – έκτακτη – συναυλία την Κυριακή το κοινό πρέπει να
φτάσει στο Λαύριο με δικό του μεταφορικό μέσον. Από εκεί πάντως και για τις
τρεις συναυλίες θα αναχωρούν πλοία στις 17.00, 18.00 και 19.00. Εισιτήριο: 25
ευρώ (που καλύπτει το κόστος της θαλάσσιας μεταφοράς) και μπορεί κανείς να το
προμηθευτεί από τους Δήμους Κέας και Λαυρίου και τις Εκδόσεις Παπαγρηγορίου –
Νάκα (Πανεπιστημίου 39).