Aιφνίδιος όχλος εν δράσει…

Το πιο πρόσφατο «χτύπημα» του αιφνίδιου όχλου σημειώθηκε σε κατάστημα καναπέδων στο Λονδίνο, ο ιδιοκτήτης του οποίου κάθε άλλο παρά ενοχλήθηκε από την ξαφνική επίσκεψη εκατοντάδων νεαρών που θαύμαζαν με, ταυτόχρονα, παράξενα επιφωνήματα τα προϊόντα του. H επόμενη δράση προγραμματίζεται για τις 22 Αυγούστου, στο Σόχο. Οι λεπτομέρειες όμως θα μείνουν κρυφές, μέχρι την τελευταία στιγμή

Συνέβη τον Ιούνιο στη Νέα Υόρκη. Ήταν απόγευμα. Το κατάστημα παιχνιδιών «Toys
R Us», στο κεντρικό Μανχάταν, γεμάτο από πιτσιρίκια και κούκλες Μπάρμπι,
ντυμένες στα ροζ. Ξαφνικά, γύρω από έναν πανύψηλο μηχανικό τυρανόσαυρο
συγκεντρώνονται κάπου 500 ενήλικοι και τη στιγμή που το προϊστορικό ον
βρυχάται, το πλήθος πέφτει στα γόνατα, αρχίζει να βογκά και να σηκώνει τα
χέρια ψηλά, σε μία δέηση στο… τίποτα! Μερικά λεπτά αργότερα, σηκώνονται όλοι
μαζί και, χωρίς καμία εξήγηση, αποχωρούν από το κατάστημα.

Ήταν η πρώτη εμφάνιση του «αιφνίδιου όχλου» (flash mob) – μιας διεθνούς
ομάδας, που δεν είναι ομάδα, δεν έχει συγκεκριμένα μέλη, δεν έχει ιδεολογία ή
στόχο. Αντιθέτως, «ο μόνος στόχος είναι η ανυπαρξία στόχου». Το παράξενο
«σπορ» διαδόθηκε, μέσα σε λίγους μήνες, από τη Νέα Υόρκη σε ολόκληρο τον
κόσμο. Ο διεθνής Τύπος αναφέρεται στη «νέα τρέλα του καλοκαιριού» και οι
mobsters (συμμορίτες, κατά μία άλλη μετάφραση) περιγράφουν έναν άκρως
διασκεδαστικό τρόπο συλλογικής δράσης.

«Αυτά συμβαίνουν όταν απαγορεύεται το κάπνισμα στη Νέα Υόρκη», φαίνεται να
δήλωσε στους «New York Times» ελβετικής καταγωγής ξεναγός που έγινε αυτόπτης
μάρτυρας της πρώτης εκδήλωσης flash mob, πριν πάρουν σειρά δεκάδες άλλες, σε
πόλεις των ΗΠΑ, του Καναδά και της Ευρώπης.

H πιο πρόσφατη «παράσταση» αιφνίδιου όχλου σημειώθηκε προ ημερών στο βόρειο
Λονδίνο. Μία ομάδα περίπου 300 ανθρώπων που είχαν ενημερωθεί σχετικά μέσω
e-mail, συγκεντρώθηκαν σε τρεις παμπ της περιοχής, όπου τους μοιράστηκαν
φυλλάδια με οδηγίες. Σύμφωνα με αυτές, έπρεπε να κινηθούν σε ένα μικρό
κατάστημα με καναπέδες, στην Tottenham Court Road, κι αφού φτάσουν εκεί να
στείλουν από τα κινητά τους σε έναν φίλο το μήνυμα «τηλεφώνησέ μου». «Όταν
τηλεφωνήσουν, γυρίστε προς έναν καναπέ, κοιτάξτε τον με την ευλάβεια και το
σέβας που θα πρέπει να επιδεικνύει κανείς μπροστά σε ένα απαλό έπιπλο και
πείτε τη φράση “Ωω, ουάου, τι καναπές!” (“Oh, wοw, what a sofa”)», έγραφαν οι
οδηγίες. Το φωνήεν «ω» δεν έπρεπε να ακουστεί, στις 6.40 το πλήθος όφειλε να
διαλυθεί, λέγοντας «αντίο» σε κάποιον άγνωστο.

Μην ψάχνετε να βρείτε την ουσία σε όλα αυτά. Δεν υπάρχει. Όπως εξηγεί
στη βρετανική εφημερίδα «Daily Telegraph» ο «Μίστερ Ζι», ένας από τους
διοργανωτές του χάπενινγκ στο Λονδίνο, «αυτό που μας ενθουσιάζει είναι ότι
κανείς δεν μας χρησιμοποιεί, δεν κρύβεται κανενός είδους ιδεολογία πίσω από
αυτό που συμβαίνει». Έτσι, το φαινόμενο flash mob έγινε διάσημο – τόσο που ο
«Μίστερ Ζι», o οποίος ζει στο Essex, με τη γυναίκα του και τα δύο τους παιδιά,
δηλώνει πως έχει ήδη δεχθεί προτάσεις από μεγάλες εταιρείες που θα ήθελαν να
συμμετάσχουν, με κάποιον τρόπο, στο επόμενο συμβάν. Όσο για τον ιδιοκτήτη του
μικρού καταστήματος με τους καναπέδες, δεν προλαβαίνει να δίνει συνεντεύξεις
και δηλώνει πανευτυχής για την απροσδόκητη δωρεάν διαφήμιση της επιχείρησής
του…

Κι ενώ το κίνημα (που, σύμφωνα με τους πρώιμους ιστορικούς του, έχει τις ρίζες
του στη λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας και συγκεκριμένα στα διηγήματα του
Αμερικανού Larry Niven, όπου αναφέρεται η φράση «flash crowd» για να
περιγράψει ένα πλήθος που «τηλεμεταφέρεται» στο ίδιο σημείο για να
παρακολουθήσει ένα σημαντικό πολιτικό ή κοινωνικό γεγονός) κερδίζει συνεχώς
οπαδούς αλλά δημιουργεί και αντιπάλους. Στο Internet έχει ήδη δημιουργηθεί
ομάδα «anti mob» κι έχουν αρχίσει να χτίζονται θεωρίες υπέρ και κατά τού να
σκοτώνει κανείς τον χρόνο του με αιφνίδιες και άσκοπες δημόσιες παραστάσεις.

Μαζική ζήτηση του Πινόκιο

H πρώτη εμφάνιση του «αιφνίδιου όχλου» στην Ευρώπη σημειώθηκε στη Ρώμη,
όταν εκατοντάδες άτομα βρέθηκαν ταυτόχρονα σε κεντρικό βιβλιοπωλείο ζητώντας
το βιβλίο «Πικόκιο II: η βεντέτα», το οποίο εκδόθηκε μόνο στη φαντασία των
διοργανωτών. Στο Βερολίνο, πάλι, εκατοντάδες «mobbers» συγκεντρώθηκαν έξω από
την αμερικανική πρεσβεία, για να πιουν ένα ποτήρι σαμπάνια στην υγειά της…
Νατάσας.

Στο Τορόντο, πριν από λίγες ημέρες, η προγραμματισμένη εκδήλωση του
αιφνίδιου όχλου ακυρώθηκε, γιατί στον τόπο δράσης συγκεντρώθηκε… όχλος από
ρεπόρτερ και αστυνομικούς, πολύ μεγαλύτερος από αυτόν των διοργανωτών. Βέβαια,
η ιδέα που κυκλοφορεί στα sites των mobbers στο Διαδίκτυο, είναι να
αξιοποιηθεί το γεγονός ως πρότυπο για επόμενες διοργανώσεις, όπου «θα έχει
πλάκα αστυνομικοί και ρεπόρτερ να είναι, εν αγνοία τους, ο όχλος εν δράσει»…

LINKS

http: //www.flashmob.co.uk/

http: //www.geocities.com/londonmobs/

http: //216.120.237.84/%7Etghostr/

http: //www.smartmobs.com/index.html

http: //groups.yahoo.com/group/antimob/