ΔHMHTPHΣ ΠIATAΣ Ένας φιλόσοφος – δούλος στην Eπίδαυρο

«Ο κωμικός πρέπει να ανήκει σε όλους. Ήμουν πάντα πολιτικοποιημένος, όμως ποτέ η πολιτική δεν με καταδυνάστευσε ούτε τη χρησιμοποίησα με ιδιοτέλεια για λόγους καριέρας», λέει ο Δημήτρης Πιατάς

«Ζωντανό στοιχείο» και «επικοινωνιακός» από το σχολείο ακόμα, θα
πρωτοσυναντηθεί με το θέατρο στην Έκτη Γυμνασίου, όταν έπαιξαν το «Ζητείται
ψεύτης» του Δημήτρη Ψαθά – «κάργα χούντα» – στο «Αμιράλ» παρακαλώ, καθότι
συμμαθητής του στο Όγδοο ήταν ο Αλέκος Λιβαδάς, γιος του θεατρικού
επιχειρηματία Βαγγέλη Λιβαδά που τους παραχώρησε το θέατρο. Έπαιζε,
σκηνοθετούσε, όλοι μίλησαν για «ταλέντο», έτσι ο Δημήτρης Πιατάς θα βρεθεί στη
Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου.

Απόφοιτος του 1972, θα πάει αμέσως στο στρατό, τον πιάνει η επιστράτευση του
’74 και, τελικά, πατάει το σανίδι «επίσημα» μόνο το 1975, στην κωμωδία του
Πιραντέλο «Ο άνθρωπος, το κτήνος και η αρετή» που ανεβάζουν ο Γιάννης Φέρτης
και η Ξένια Καλογεροπούλου με σκηνοθέτη τον Κώστα Μπάκα – «πήγα με προτροπή
του συμμαθητή και πολύ καλού μου φίλου, του Μανώλη Πουλιάση, που δεν υπάρχει
πια». Εκεί θα τον δει ο Σπύρος Ευαγγελάτος που ξεκινάει τότε το «Αμφι-Θέατρο»
με τον «Ερωτόκριτο» και τον φωνάζει. Θα μείνει τέσσερα χρόνια μαζί του.
Κατόπιν, «Ελεύθερο Θέατρο», Άλσος Παγκρατίου, η πρώτη επαφή με την επιθεώρηση,
παίζει ένα παιδάκι, κάνει επιτυχία, το όνομά του γίνεται γνωστό και στη
συνέχεια «ανοίγεται» στην επιθεώρηση της «εμπορικής» πιάτσας. Στα μέσα της
δεκαετίας του ’80, πρωταγωνιστής πια, δημιουργεί τη δική του «Κομέντια», που
τη στεγάζει από το ’97 και με μεγάλες επιτυχίες στο θέατρο «Πολύτεχνο», απ’
όπου, όμως, οι ιδιοκτήτες αιφνιδιαστικά, το 2000, τον «εκπαραθυρώνουν».

Στα πενήντα δύο του σήμερα, με σύντροφο ζωής εδώ και πάνω από είκοσι χρόνια τη
Λέλα Μπογιατζίδου, μια πολύ αξιόλογη γυναίκα που πολύ τον έχει στηρίξει –
«πολύ δύσκολος θεατής, ακόμα δεν γελάει με τα αστεία μου, στο σπίτι μου έχω
χρεοκοπήσει ως κωμικός …», λέει «απελπισμένος» -, με δυο μεγάλες πια κόρες,
με μεγάλη του αγάπη το σπίτι του στο Πήλιο, στον Λαύκο, ο Δημήτρης Πιατάς,
εμφανίζεται απόψε στην Επίδαυρο με τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου: δούλος
Ονήσιμος στους «Επιτρέποντες» του Μένανδρου με σκηνοθέτη τον Εύη Γαβριηλίδη –
ο πρώτος Μένανδρος που κάνει, μια και η παράσταση της Λίνα Βερτμίλερ με μια
σύνθεση από κωμωδίες του Μενάνδρου, που επρόκειτο να γίνει πριν από λίγα
χρόνια στην Επίδαυρο και στην οποία είχε επιλεγεί και μάλιστα μετά από ακρόαση
να συμμετάσχει, ναυάγησε.

Πώς είδατε τη σκηνοθετική άποψη με ένα ύφος μπελ επόκ και με τη μετάφραση
του Γιάννη Βαρβέρη στην απλή καθαρεύουσα;

«Αν το πούμε στην αργκό, “όλα τα λεφτά είναι ο Γιάννης ο Βαρβέρης”. Είναι
εξαιρετικά γοητευτική αυτή η μετάφρασή του, η οποία επιπλέον μένει απόλυτα
συνεπής στο πνεύμα του Μενάνδρου. Και καθορίζει βέβαια τη σκηνοθεσία. Για τον
ηθοποιό να κάνει “δική” του αυτή τη γλώσσα είναι οδυνηρή διαδικασία. Γι αυτό
και μεγάλο μέρος των δοκιμών σ’ αυτό αφιερώθηκε».

Ο κίνδυνος νομίζω είναι να ειρωνευτεί κανείς τη γλώσσα κι όχι μέσα απ’ αυτή
να κάνει ένα σχόλιο στην εποχή…

«Αυτό ήταν το μεγάλο πρόβλημα. Πόσο μάλλον με τον Ονήσιμο που εμφανίζεται να
μιλάει αυτή τη γλώσσα ενώ είναι δούλος. Υπήρχε από τον Γιάννη τον Βαρβέρη ο
προβληματισμός αν πρέπει να φέρει τη γλώσσα του Ονήσιμου προς την εποχή μας.
Για την ευκολία του ρόλου όμως, θα χανόταν η αισθητική ισορροπία. Και δεν το
έκανε. Το εκτιμώ δεόντως. Προσπάθησα, λοιπόν, ο λόγος αυτός να μου γίνει
οικείος αλλά να έχει και την αθωότητα και τον αυθορμητισμό ενός αμόρφωτου που
μιλάει όμως ως λόγιος. Αυτό ήταν το στοίχημα του ρόλου.

Από την άλλη, ο Ονήσιμος φέρει το πνεύμα της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας
έχοντας απόλυτη συνείδηση ότι είναι δούλος και πόσο όνειδος είναι να είσαι
δούλος. Θα ήθελε πολύ να είναι ελεύθερος άνθρωπος. Λέει: “Μόνος αίτιος δεινών
και αγαθών ο χαρακτήρ μας”. Αλλά αυτό είναι η επικούρεια φιλοσοφία. Άρα ο
Ονήσιμος είναι επικούρειος. Ένας φιλόσοφος – δούλος!».

H συνεργασία με τον ΘΟΚ

Ενθουσιασμένος από τη συνεργασία του με τον Εύη Γαβριηλίδη: «Είναι ένας
σκηνοθέτης “Αλεξανδρινός”, καβαφικός. Και ένας άνθρωπος με ευγένεια, με
φινέτσα. Κουβαλάει όλη την κοσμοπολίτικη Ελλάδα. Όσο για τους Κύπριους
συναδέλφους του ΘΟΚ, για τους οποίους ήμουν ένας άγνωστος ξένος, θέλω να πω
ότι με αγκάλιασαν».

Κοντούτσικος, «στρογγυλούτσικος», με βλέμμα αστεία έντονο, γεμάτος ενέργεια,
με το πλούσιο γέλιο έτοιμο στο στόμα… – κωμικός από τα γεννοφάσκια του.

«Πίστευα», μου «εξομολογείται, «ότι είμαι δραματικός ηθοποιός αλλά… Μεταξύ
μας, ακόμα το πιστεύω…». Σκάει στα γέλια. «Αλλά δεν το πιστεύει κανένας
άλλος …».

INFO

Οι «Επιτρέποντες» παρουσιάζονται σήμερα και αύριο, στις 9 μ.μ. Εισιτήρια: 40,
32, 22, 17 ευρώ. Πληροφορίες: τηλ. 210-3221.459, 27530-22026.