ΣTAΥPOΣ TΣAKIPHΣ «Tα αρχαία κείμενα είναι πιο μοντέρνα»

«Είδα τους “Πέρσες” σαν ένα ντοκιμαντέρ. Σαν αφήγηση πολλών ανθρώπων που λένε το ατομικό τους περιστατικό», λέει ο Σταύρος Τσακίρης (στην ένθετη φωτογραφία) για την παράστασή του

«Οι “Πέρσες” είναι το τεσσαρακοστό ένατο έργο που κάνω. Μετά τα σαράντα οκτώ
έργα που είχα ανεβάσει, κάθησα και σκέφτηκα. Ότι δεν μπορώ να ολοκληρώσω τις
δουλειές που κάνω έτσι όπως θα το ήθελα γιατί ο τρόπος που δουλεύω απαιτεί μια
πιο μόνιμη ομάδα. Δεύτερον, ότι ο χαρακτήρας κάθε δουλειάς μου χανόταν μέσα
από τον χαρακτήρα των εκάστοτε οργανισμών με τους οποίους συνεργαζόμουν.
Τρίτον, ότι είμαστε σε μια εποχή οικονομικής κάμψης και κορεσμού σε σχέση με
τα θεάματα, ώστε να απαιτούνται ριζοσπαστικές λύσεις και μια επανατοποθέτηση
ως προς το τι είναι το ίδιο το θέαμα, αλλά και ως προς τις συνθήκες παραγωγής.
Το θέατρο, εξάλλου, πρέπει να μιλάει για τα σύγχρονα προβλήματα. Και δεν εννοώ
αυτές τις σύγχρονες ηθογραφίες».

Με τις σκέψεις αυτές ο σκηνοθέτης Σταύρος Τσακίρης, απόφοιτος (1980) της
Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, που σκηνοθετεί από το 1985 σε κρατικά
θέατρα, ΔΗΠΕΘΕ και ιδιωτικούς θιάσους, με δύο θητείες καλλιτεχνικού διευθυντή
στο ΔΗΠΕΘΕ Κομοτηνής και μία στο ΔΗΠΕΘΕ Καλαμάτας, γύρισε από την Καλαμάτα
στην Αθήνα και ίδρυσε, με συμπαραστάτες τον σκηνογράφο – ενδυματολόγο Γιάννη
Μετζικώφ, τον συγγραφέα Μάριο Ποντίκα, τη δημοσιογράφο Βίκυ Μουνδρέα και τη
θεατρολόγο Δήμητρα Πετροπούλου, την Εταιρεία για τις Τέχνες «Omicron». Πρώτη
θεατρική δουλειά της, οι «Πέρσες» του Αισχύλου, σε σκηνοθεσία Σταύρου Τσακίρη,
που παρουσιάζονται με τη συνεργασία του Φεστιβάλ Μπάλβερ Χόλε του Βούπερταλ,
του Διεθνούς Φεστιβάλ της Γεωργίας και του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας. H παράσταση
παίχτηκε στην Τιφλίδα αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές, έδωσε την ελληνική
πρεμιέρα της στους Φιλίππους και απόψε παίζεται για πρώτη φορά στην Αθήνα.

Το αρχαίο δράμα έχει εξέχουσα θέση στην καινούργια αυτή προσπάθειά σας;

«Είναι ένα από τα θέματα που θα μας απασχολήσουν. Όχι ως μελέτη. Δεν είμαι
“αρχαιολάτρης”. Απλώς το αρχαίο δράμα μού προσφέρει τα πιο μοντέρνα κείμενα σε
σχέση με το θέατρο που θα ήθελα να κάνω. Μακάρι να βρω ανάλογα κείμενα
γραμμένα από σύγχρονους συγγραφείς».

Γιατί διαλέξατε τους «Πέρσες»;

«Ο πόλεμος είναι ένα θέμα πολύ επίκαιρο. Αλλά και γιατί είναι Αισχύλος!
Ονειρευόμουν και συζητούσα αυτό το έργο πολλά χρόνια κι έχω αλλάξει πολλές
φορές γνώμη για το πώς θα ήθελα να το ανεβάσω. Σημασία έχει να ακουστεί ο
λόγος του Αισχύλου. Πρέπει να βρεις τα “κλειδιά” του λόγου αυτού και να δεις
πώς θα τον διαχειριστείς. Πώς θα “ξεκλειδώσεις” τις συγκινήσεις που εμπεριέχει
και όχι αυτές που θα του προσθέσει ο ρόλος. Να δεις το κείμενο σαν παρτιτούρα.

Στην παράσταση “χάνονται” όλοι οι ρόλοι. Δεν υπάρχει ούτε Άτοσσα ούτε Δαρείος
ούτε Αγγελιαφόρος ούτε Ξέρξης… Το κείμενο μοιράζεται σαν ένα μεγάλο
επικολυρικό ποίημα σε όλο τον θίασο που αποτελούν εννιά άνδρες και γυναίκες
(σ.σ.: Δημήτρης Αντωνιάδης, Νίκος Γιαχαλής, Νόνη Ιωαννίδου, Ανδρέας
Κουτσουρέλης, Χρήστος Μαλλάκης, Όλγα Παππά, Νίκος Σαρόπουλος, Μαριάνθη
Σοντάκη, Ευρυδίκη Ψαλτίδου) με το ίδιο κοστούμι, που θα μπορούσαν να είναι
γραφειοκράτες. Μια ομάδα ανθρώπων που περιμένει κάποιους να γυρίσουν από τον
πόλεμο. Και αυτοί είναι που “γεύονται” την ήττα. Σημασία έχει ότι δεν υπάρχουν
ούτε νικητές ούτε ηττημένοι. Θύματα μόνο έχει ο πόλεμος».

«H ανώτερη τέχνη υπακούει σε κανόνες»

Ακολουθείτε ώς τώρα μια συγκεκριμένη γραμμή, μια συγκεκριμένη «γεωμετρία»
στις παραστάσεις σας αρχαίας τραγωδίας. Δεν φοβηθήκατε ότι μπορεί να καταλήξει
σε φορμαλισμό και μανιέρα – η γεωμετρία για τη γεωμετρία;

«Σαφώς το φοβήθηκα. Και το φοβάμαι. Αλλά δεν ξεκινώ με τον “έρωτα” μιας
συγκεκριμένης φόρμας. Ξεκινώ με τη λογική ότι κάθε κείμενο είναι ένα
οργανωμένο σύμπαν που διέπεται από νόμους και κανόνες. Κι αυτοί με οδηγούν στη
φόρμα. H ανώτερη τέχνη, άλλωστε, ήταν πάντα φορμαλιστική. Υπακούει σε κανόνες
και όχι σε αυθαιρεσίες της στιγμής».

INFO

Απόψε στις 9.30 στον Λυκαβηττό. Τιμές: (κάτω) 15, (πάνω) 10 ευρώ. Τη Δευτέρα,
στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη» του Βύρωνα.