«MANTAM MAO» Iστορία βίας και εξουσίας

«Αναρωτιέται επανειλημμένα τι είναι αυτό που κάνει τον Μάο να την ποθεί, εκτός
βέβαια από την καταγωγή της και από το καθαρό της πρόσωπο που δεν έχει ίχνος
ρυτίδας πάνω του. Τον τραβά η προσωπικότητά της; Θυμάται μια φορά που της είχε
πει ότι του αρέσει ο χαρακτήρας της και η τόλμη της. Ήταν μονάχα μια
κολακεία;».

H 46χρονη Άντσι Μιν γνώρισε από κοντά, στα δεκαεπτά της χρόνια, τη σιδηρά
κυρία Μάο Τσε Τουνγκ. Εκκολαπτόμενη ηθοποιός, βρέθηκε στα κινηματογραφικά
στούντιο της Μαντάμ Μάο στη Σαγκάη και πρωταγωνίστησε στις προπαγανδιστικές
παραγωγές της. Όταν, το 1984, πήγε πια στις Ηνωμένες Πολιτείες, είχε το υλικό
και το ταλέντο, στο είδος της, ώστε να αποτυπώσει λογοτεχνικά ένα μέρος της
μαοϊκής κινεζικής εμπειρίας και να προσελκύσει το ενδιαφέρον της αμερικανικής
κριτικής που διψούσε να μάθει κάτι από τα άδυτα του κοιμώμενου γίγαντα, κάτι
από εκείνα τα φοβερά πράγματα που εθρυλείτο ότι γίνονταν πίσω από το Σινικό
Τείχος.

H Άντσι Μιν δεν διέψευσε τις προσδοκίες. Στα αποσπάσματα του βιβλίου
της «Μαντάμ Μάο» που προδημοσιεύουν «TA NEA» από σήμερα (το βιβλίο κυκλοφόρησε
στα αγγλικά το 2002 και θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τον «Γκοβόστη» σε μία
εβδομάδα) προσφέρει ένα αξιόλογο ψυχολογικό πορτρέτο της τρομερής συζύγου του
Μάο Τσε Τουνγκ, με φόντο τις ίντριγκες του ίδιου του Μάο και βασικών στελεχών
του κόμματος, στη διάρκεια της κινεζικής προσπάθειας για το περίφημο «άλμα
προς τα εμπρός» και την Πολιτιστική Επανάσταση.

H συγγραφέας δεν πέφτει στην παγίδα της πολιτικής ανάλυσης που θα μπορούσε να
είναι απλουστευτική χωρίς τον κατάλληλο επιστημονικό εξοπλισμό. Γράφει μία
μυθιστορηματική βιογραφία, με αρκετά επινοημένα στοιχεία, κινούμενη πάντως στη
σιγουριά του σεβασμού των κύριων ιστορικών γεγονότων και των πρωταγωνιστών
τους. Περιγράφει μια κυρία Μάο γεννημένη στην ανέχεια – τότε λεγόταν Γιούνε –
και την ανυποληψία, η οποία όμως είναι αρκετά όμορφη και θαρραλέα ώστε να
σπάσει τα δεσμά της καταγωγής και να αναζητήσει την τύχη της σε μπουλούκια και
θιάσους της επαρχίας. Σταδιακά εισβάλλει σε καλλιτεχνικούς κύκλους της
πρωτοπορίας, που ασπάζονταν το κομμουνιστικό όραμα της Επανάστασης ενάντια
στον Τσανγκ-Κάι-Σεκ. Θα βγει στα βουνά και ο αντάρτης Μάο θα την αγαπήσει.

H νίκη του μεγάλου επαναστάτη θα την οδηγήσει, πέρα από τα διαμερίσματα
της Πρώτης Κυρίας, και στη μεγάλη απογοήτευση. Ο Μάο, απρόβλεπτος πάντα, της
επιφυλάσσει μία θέση στο σκοτάδι των παρασκηνίων, ενώ εκείνη αποζητούσε τα
φώτα της ράμπας. Την απομονώνει, την εξισώνει σχεδόν με τις πολυάριθμες
παλλακίδες που συντηρεί. Βλέπονται σπάνια, αργότερα δε θα μάθει ότι στο
κρεβάτι του συζύγου της εναλλάσσονταν χωρικές παρθένες, εν είδει ελιξιρίου
μακροζωίας. Ο ρόλος της θα ξαναγίνει πρωταγωνιστικός μόνο αφού έχουν περάσει
είκοσι χρόνια σιωπής και ταπείνωσης. Και μόνο αφού ο Μάο αισθανθεί ότι η
Ζιανγκ Τσινγκ – αυτό το όνομα είχε δώσει ο επαναστάτης στη σύζυγό του, από το
1937 – ήταν ένα κρυφό (και, ίσως, έσχατο) όπλο αντιμετώπισης των επίδοξων
διαδόχων που σφάζονταν στην αυλή του. H Μαντάμ Μάο άδραξε την ευκαιρία.

H κενή και γεμάτη ταπεινώσεις ζωή της την είχε ετοιμάσει: ήταν τουλάχιστον
τόσο αδίστακτη όσο και οι άλλοι δελφίνοι και αρκετά τυφλή ώστε να μην
καταλάβει ότι το τέλος του Μάο θα έφερνε αναπόφευκτα τον αποκεφαλισμό της. Πιο
πολύ από τα ίδια της τα εγκλήματα, η Ζιανγκ Τσινγκ πλήρωσε το καθεστώς τρόμου
που ο σύζυγός της είχε επιβάλει. Συνελήφθη το 1977, δικάστηκε ως μέλος της
«συμμορίας των τεσσάρων», καταδικάστηκε σε θάνατο και η εκτέλεσή της
αναβαλλόταν επί 14 χρόνια μέχρι που η ίδια πια αυτοκτόνησε.

Στις σελίδες 22 – 23: Της έδεσαν τα πόδια και την πούλησαν!