Συνωστισμός στον δρόμο για τον Άρη

Τα διαστημικά εξερευνητικά σκάφη που έχουν ξεκινήσει για τον Άρη μεταφέρουν προηγμένης τεχνολογίας μηχανήματα ανίχνευσης και όργανα μέτρησης. Έχουν προγραμματιστεί ώστε να εξερευνήσουν συγκεκριμένα πετρώματα και περιοχές του εδάφους, στέλνοντας τα δεδομένα στους επιστήμονες που θα βρίσκονται σε απόσταση 460 εκατομμυρίων χιλιομέτρων μακριά – στη δική μας Γη

To Mars Express, η πρώτη μεγάλη αποστολή των Ευρωπαίων, βρίσκεται ήδη καθ’
οδόν προς τον «κόκκινο πλανήτη». Ξημερώματα σήμερα (ώρα Ελλάδος) ξεκινά και το
δεύτερο διαστημικό εξερευνητικό όχημα (ρόβερ), ενώ αναμένεται να ακολουθήσει
και τρίτο, ακριβώς όμοιο…

Τα δύο διαστημικά οχήματα προγραμματίζεται να αγγίξουν την επιφάνεια του Άρη
τον Ιανουάριο του 2004, λίγο μετά την άφιξη εκεί του ευρωπαϊκού διαστημικού
οχήματος που εκτοξεύθηκε από την πόλη Μπαϊκονούρ του Καζαχστάν. Στο ταξίδι
τους θα συναντήσουν επίσης και μία ιαπωνική αποστολή στον Άρη, η οποία
ξεκίνησε από τη Γη το 1998 και βρίσκεται από τότε σε τροχιά, επιλέγοντας μια
πιο μακρινή διαδρομή.

H αποστολή εξερεύνησης του «κόκκινου πλανήτη», διαρθρωμένη σε τρία
επίπεδα, θα πρέπει να εξελιχθεί με ταχύτητα, τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή,
καθώς ο Άρης βρίσκεται σε προνομιακή θέση για να τον προσεγγίσει ένα σκάφος
που ξεκινά από τη Γη. Συγκεκριμένα, ο Άρης θα βρεθεί στο πλησιέστερο σημείο με
τον δικό μας πλανήτη κατά το μέσον του Αυγούστου. Τα διαστημικά οχήματα,
δηλαδή, που ξεκινούν Ιούνιο θα μπορέσουν να ακολουθήσουν την πιο… σύντομη
διαδρομή στο Διάστημα. H ευκαιρία είναι μοναδική, καθώς τόσο κοντά οι δύο
πλανήτες είχαν να βρεθούν εδώ και 60.000 χρόνια (αν υπολογίσει κανείς τις
ελλειπτικές τροχιές των δύο πλανητών και τις κινήσεις τους με βάση τη
νευτώνεια μηχανική).

H πρώτη αποστολή σε άλλο πλανήτη, που οργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Διαστήματος (European Space Agency), ήταν και η πρώτη που ξεκίνησε για τον
Άρη. Το διαστημικό σκάφος Mars Express, το οποίο μεταφέρει ένα ακόμη
εξερευνητικό όχημα, το Beagle 2 (πήρε το όνομά του από το σκάφος που
χρησιμοποίησε ο Δαρβίνος για να εξερευνήσει άγνωστες περιοχές της Γης),
πρόκειται να αναζητήσει στα πετρώματα και στο έδαφος του Άρη ίχνη νερού και να
μελετήσει την αραιή ατμόσφαιρά του, που αποτελείται κυρίως από διοξείδιο του
άνθρακα, με τον στόχο να εντοπίσει και εκεί ίχνη ζωής.

Οι αμερικανικές αποστολές της NASA, με τις ονομασίες MER-1 (αυτή που
ξεκινά σήμερα τα ξημερώματα) και MER-2 (θα αφήσει την επιφάνεια της Γης στις
25 Ιουνίου), αναμένεται να προσεδαφιστούν σε δύο περιοχές (στον κρατήρα Gustev
και στην περιοχή Meridiani Planum), όπου οι επιστήμονες εκτιμούν πως θα
βρεθούν ίχνη νερού και στοιχεία σημαντικά για να φωτίσουν την άγνωστη
γεωλογική ιστορία του πλανήτη. Τα δύο MER, από τη στιγμή που θα αγγίξουν το
έδαφος του Άρη, θα μπορούν να ανιχνεύσουν έκταση περίπου 40 μέτρων, κάθε
ημέρα, η οποία σε αυτόν τον πλανήτη διαρκεί περίπου 25 ώρες). Όλες οι
αποστολές αναμένεται να στείλουν στη Γη πολύτιμα δεδομένα, τόσο για τη
γεωμορφολογία και το παρελθόν του Άρη όσο και για τη σύσταση της ατμόσφαιρας,
τις εποχές, τις κλιματικές αλλαγές, τις συνθήκες θερμοκρασίας, πίεσης και
περιβάλλοντος, γενικότερα.

Όχι, βέβαια, χωρίς ρίσκο. Οι αποστολές στον Άρη έχουν αποδειχθεί ως οι
πιο επικίνδυνες, σε σχέση με αποστολές σε άλλους πλανήτες. «Δύο στις τρεις
αποστολές στον «κόκκινο πλανήτη», από όλες τις χώρες που έχουν ρόλο στην
ιστορία της εξερεύνησης του Διαστήματος, δεν κατάφεραν να προσεδαφιστούν και
κατέληξαν σε αποτυχία», σημειώνει στο BBC ο Ed Weiler, αναπληρωτής διευθυντής
στον τομέα της επιστήμης του Διαστήματος, από τα κεντρικά της NASA. «Αυτή τη
φορά, κάναμε ό,τι ήταν ανθρωπίνως δυνατό για να διασφαλίσουμε την επιτυχία
στις αποστολές των δύο διαστημικών εξερευνητικών οχημάτων».