Γεύση γλυκιάς όασης

Ένα χρυσό στεφάνι στολίζει το κεφάλι του αγοριού από την Αντινοόπολη. Φαγιούμ της Αιγύπτου του 2ου αιώνα μ.Χ.

Η αρχαιολογική έκθεση «Πρόσωπα της Αιγύπτου. Από τη Γκίζα στο Φαγιούμ», που
ανοίγει στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών τη Δευτέρα (συμπληρωμένη από τη φωτογραφική
έκθεση «Η νέα κοιλάδα του Νείλου» του Δ.Χ. Λαμπράκη) αποτελεί μια «εισαγωγή»
γνωριμίας με την Αίγυπτο, που συνοδεύει τη διάλεξη της πρώτης κυρίας της
Αιγύπτου Σούζαν Μουμπάρακ.

Ήδη, στο ισόγειο φουαγιέ του Μεγάρου, έχει «κτισθεί» ένας χώρος «αιγυπτιακός»
στο χρώμα της άμμου με πυλώνες, διαδρόμους, αίθουσες που θυμίζουν κρύπτη και
την εσωτερική αρχιτεκτονική της πυραμίδας.

Τα «Πρόσωπα της Αιγύπτου» είναι μικρά αγάλματα των μεγάλων Φαραώ, όπως
ο Μυκερίνος, που ήταν μάρτυρες στο κτίσιμο των πυραμίδων της Γκίζας πριν από
4.500 χρόνια. Όπως μια κόρη της Νεφερτίτης, πριγκίπισσα από την Τελ Ελ Αμάρνα,
τη μονοθεϊστική πρωτεύουσα της Αιγύπτου, της χώρας με τις χιλιάδες θεότητες.

Είναι η σκληρή βασίλισσα Χατσεπσούτ, που έκτισε έναν από τους ωραιότερους
ταφικούς ναούς της Κοιλάδας των Βασιλέων. Είναι, όμως, και οι ανάγλυφες στήλες
από γρανίτη, βασάλτη, τα αγάλματα από χρωματιστό ασβεστόλιθο, όπου ποζάρουν οι
ευγενείς, οι αξιωματούχοι, οι γραφείς, με τις οικογένειές τους.

Μια ιδιαίτερη ενότητα είναι οι εννέα πολύχρωμες, τρισδιάστατες, νεκρικές
μάσκες. Αποκορύφωμα της έκθεσης είναι μια συλλογή από 14 αισθαντικά ζωγραφικά
πορτρέτα Φαγιούμ. Αυτά εκπροσωπούν το πιο σημαντικό σύνολο αρχαίας ζωγραφικής
που σώθηκε ώς τις μέρες μας. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά απαθανατίζονται πάνω
σε πίνακες από ξύλο ή καμβά με την ελληνική τεχνική: την τετραχρωμία και κατά
πρόσωπον. Αυτά τα σπάνια έργα, χρονολογούνται από τον 2ο-4ο αι. μ.Χ. όταν όλη
η Αίγυπτος βρισκόταν κάτω από τη ρωμαϊκή κυριαρχία, σε μια αυτοκρατορία
πολυεθνική, που ευνοούσε τη συνύπαρξη των λαών, των συνηθειών και των ιδεών.

«Ο Μερεσάνχ και οι δύο κόρες του» έζησαν στην περιοχή της Γκίζας το 2325 π.Χ. και ταξίδεψαν στην Αθήνα για την έκθεση «Πρόσωπα της Αιγύπτου»

Όλος ο αιγυπτιακός πολιτισμός εστιάζεται γύρω από την έννοια της ταυτότητας,
επισημαίνει η επιμελήτρια της έκθεσης, ιστορικός της Τέχνης Έφη Ανδρεάδη. Η
ταυτότητα του προσώπου θα πρέπει να διατηρηθεί, γιατί έτσι μόνον εξασφαλίζεται
η αθανασία της ψυχής του ανθρώπου.

Σ’ αυτά τα ελαφρώς εξιδανικευμένα πορτρέτα με τα τεράστια, ορθάνοιχτα μάτια,
οι ειδικοί διακρίνουν τα πρότυπα των πρώτων χριστιανικών εικόνων. Η ίδια,
υπογραμμίζει ότι τα 45 εκλεκτά εκθέματα επιλέχθηκαν από τον διευθυντή του
Αρχαιολογικού Μουσείου του Καΐρου Μ. Ελ Ντουρέντι.

Ο Ηρόδοτος αποκαλούσε την Αίγυπτο «Δώρο του Νείλου» και όλη η ιστορία
της Αιγύπτου παίζεται ανάμεσα στον κλοιό της πιο άνυδρης ερήμου, της Σαχάρας,
που σφίγγει ολοένα και περιορίζει τις καλλιεργημένες εκτάσεις, και τις πέντε
κύριες οάσεις που ζουν από υπόγεια ποτάμια. Οι σαράντα δύο φωτογραφίες, που θα
εκτεθούν στο φουαγιέ του «επιπέδου 4» έχουν υπότιτλο.

«Οι θρυλικές οάσεις της αιγυπτιακής ερήμου» και καταγράφουν εδώ και χρόνια την
προσπάθεια των Αιγυπτίων να σώσουν τις οάσεις και τα μνημεία τους από την
ερημοποίηση και να δημιουργήσουν με τα κατάλληλα αρδευτικά έργα μια Νέα
Κοιλάδα του Νείλου, με επίκεντρο την Όαση Χάργκα.

INFO

«Πρόσωπα της Αιγύπτου. Από την Γκίζα στο Φαγιούμ», αρχαιολογική έκθεση. «Η νέα
κοιλάδα του Νείλου», φωτογραφική έκθεση. Στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Βασ.
Σοφίας και Κόκκαλη 1, τηλ. 210-428.2000) έως 15 Ιουλίου.