Άνοιξη, ύστερα από 40 χρόνια χειμώνα!

Παρά τη μακρινή του απόσταση από τον Ήλιο, ο Ποσειδώνας έχει εποχές, όπως φάνηκε από τις φωτογραφίες που τράβηξε το διαστημικό τηλεσκόπιο Χάμπλ. Τα φωτεινά νέφη στο νότιο ημισφαίριο δείχνουν πως στον Ποσειδώνα επικρατεί άνοιξη

Είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος. Είναι ένας
πλανήτης που κρύβει καλά τα μυστικά του. Ένα από αυτά είναι το έντονο θαλασσί
χρώμα, που οφείλει την ύπαρξή του σε μια σειρά μυστήριων χημικών αντιδράσεων
για τις οποίες οι επιστήμονες μόνο υποθέσεις μπορούν να κάνουν. Μέχρι τώρα,
μυστήριο ήταν και οι εποχές του Ποσειδώνα.

Όμως το διαστημικό τηλεσκόπιο «Χαμπλ», που φωτογράφισε τον πλανήτη σε τρεις
διαφορετικές περιόδους από το 1996 μέχρι το 2002, έδωσε την ευκαιρία στους
αστροφυσικούς να καταλάβουν ότι ο Ποσειδώνας έχει εποχές όπως η Γη, έστω κι αν
είναι αρκετά διαφορετικές.

Οι εκτιμήσεις που κυριαρχούσαν μέχρι σήμερα έλεγαν πως ο Ποσειδώνας
είναι ψυχρός πλανήτης και επειδή απέχει παρά πολύ από τον Ήλιο δεν είναι
δυνατόν να έχει εποχές. Οι φωτογραφίες από το «Χαμπλ», που εξέτασαν ειδικοί
στο Πανεπιστήμιο του Wisconsin – Madison των ΗΠΑ και στο Jet Propulsion
Laboratory της NASA, δείχνουν μια αξιοσημείωτη μεταβολή στο χρώμα των νεφών
που καλύπτουν το νότιο ημισφαίριο του πλανήτη.

Τα νέφη είναι πιο λαμπερά και, σύμφωνα με τον αστρονόμο Λόρενς Στρομόβσκι, «η
μεταβολή αυτή οφείλεται στην ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας που δέχεται ο
πλανήτης ανάλογα με τις εποχές, όπως περίπου συμβαίνει και με τη Γη». Οι
φωτογραφίες, που τραβήχτηκαν το 1996, το 1998 και το 2002, δείχνουν ότι στον
Ποσειδώνα αλλάζει σιγά σιγά η εποχή, και τον χειμώνα διαδέχεται η άνοιξη.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι και πιο ζεστά εκεί πάνω, ιδίως τα
καλοκαίρια. Η θερμοκρασία που επικρατεί κατά μέσο όρο είναι μείον 218 βαθμοί
Κελσίου και η ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας που φθάνει στον Ποσειδώνα
είναι 900 φορές μικρότερη από εκείνη που δέχεται η Γη. Καθώς μάλιστα ο
συγκεκριμένος πλανήτης χρειάζεται 164,8 χρόνια για να κάνει μια περιστροφή
γύρω από τον Ήλιο, τότε γίνεται φανερό για ποιο λόγο ο χειμώνας διαρκεί κάτι
περισσότερο από 40 χρόνια.

Οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν στον Ποσειδώνα είναι ιδιαίτερα
ακραίες, καθώς σημειώνονται θύελλες που διατρέχουν την επιφάνειά του με
ταχύτητα μεγαλύτερη των 1.500 χιλιομέτρων την ώρα. Ο Στρομόβσκι πιστεύει
πάντως ότι ο Ποσειδώνας έχει εποχές σε κάθε ημισφαίριό του, όπως ακριβώς και η
Γη. «Το καλοκαίρι στον Ποσειδώνα η θερμοκρασία ανεβαίνει αρκετά, ενώ τον
χειμώνα πέφτει. Υπάρχουν ακόμη, ως ενδιάμεσες εποχές, το φθινόπωρο και η
άνοιξη».

Για να έχει ένας πλανήτης εποχές δεν θα πρέπει να περιφέρεται γύρω από έναν
κατακόρυφο άξονα αλλά γύρω από έναν άξονα με κλίση. Η γη έχει κλίση 23,5
μοίρες και ο Ποσειδώνας 29 μοίρες. Έτσι, κατά τη διάρκεια της περιφοράς ενός
πλανήτη γύρω από τον Ήλιο ένα από τα δύο του ημισφαίρια κλίνει πιο κοντά σε
αυτόν, με αποτέλεσμα να δέχεται περισσότερη ακτινοβολία. «Η μεγάλη ηλιοφάνεια
που παρατηρούμε στο νότιο ημισφαίριο του Ποσειδώνα μάς δίνει τη βεβαιότητα ότι
ο πλανήτης έχει εποχές», καταλήγει ο Λ. Στρομόβσκι.

Με 11 φεγγάρια

Ο Ποσειδώνας είναι ένας από τους τέσσερις πλανήτες αερίων του ηλιακού
μας συστήματος. Όπως συμβαίνει με τον Ουρανό, τον Κρόνο και τον Δία,
αποτελείται σχεδόν εξ ολοκλήρου από αέριες μάζες. Στη διάρκεια της τροχιάς
του, περνάει τον Πλούτωνα και γίνεται έτσι ο πιο απομακρυσμένος από τον Ήλιο
πλανήτης. Ο Ποσειδώνας έχει 11 φεγγάρια και δεν είναι ορατός από τη Γη με
γυμνό μάτι. Η ύπαρξή του μάλιστα είχε υποτεθεί «στα χαρτιά» πολύ παλιότερα,
όταν οι αστρονόμοι εξερευνούσαν το ηλιακό μας σύστημα με τη βοήθεια των νόμων
του Νεύτωνα. Στη συνέχεια τον παρατήρησε ο Γιόχαν Γκότφριντ Γκέιλ, τον
Σεπτέμβριο του 1846.