ΕΙΡΗΝΗ ΠΑΠΑ Ειρήνη… εν καιρώ πολέμου!

Η Ειρήνη Παπά ετοιμάζει μια διεθνή αντιπολεμική τριλογία, που ξεκίνησε από τη Βαλένθια πέρυσι και συνεχίζεται στη Ρώμη

Η Ειρήνη Παπά έβαλε σε εφαρμογή ένα φιλόδοξο πρότζεκτ από πέρυσι, στη Βαλένθια
της Ισπανίας, με την παράσταση των «Τρωάδων», που συνεχίζεται φέτος το
καλοκαίρι στη Ρώμη της Ιταλίας, με μια παράσταση που ενσωματώνει στις
«Τρωάδες» και την πρώτη αντιπολεμική τραγωδία του Ευριπίδη «Εκάβη».
Προγραμματίζεται δε να ολοκληρωθεί στην Αθήνα του 2004, με την προσθήκη της
τραγωδίας του Αισχύλου «Αγαμέμνων». Η τριλογία θα παρουσιασθεί στο πρώην
αεροδρόμιο του Ελληνικού, όπου θα στηθεί ένα καινούργιο υπαίθριο θέατρο. Το
σχέδιο θα περιλαμβάνει τις τρεις τραγωδίες σε μία παράσταση, οι οποίες θα
αποδοθούν στα Ισπανικά, τα Ιταλικά και τα Ελληνικά.

Η Ειρήνη Παπά, που χαίρει εκτιμήσεως και εμπιστοσύνης των Ιταλών και των
Ισπανών, έχει καταφέρει να συστρατεύσει στο όραμά της σημαντικούς
καλλιτέχνες, όπως τον διάσημο αρχιτέκτονα Φρανκ Γκέρι, ο οποίος θα κάνει τα
γλυπτικά σκηνικά του «Αγαμέμνονα», και τον Βαγγέλη Παπαθανασίου, ενώ ο
πενηνταμελής θίασος θα απαρτίζεται από σημαντικούς επαγγελματίες του
ισπανικού, του ιταλικού και του ελληνικού θεάτρου. Η ίδια θα ερμηνεύσει την
Εκάβη και την Κλυταιμνήστρα.

Το πολυδάπανο και φιλόδοξο θεατρικό πρόγραμμα άρχισε, σχεδόν αθόρυβα,
πέρυσι στην Ισπανία, εγκαινιάζοντας ένα καινούργιο ημιβυθισμένο στο χώμα
θέατρο, στο Σαγκούντο της Βαλέντσια (έργο του αρχιτέκτονα Μάνου Περράκη).
Εξελισσόμενο θα συνεχιστεί στην Ιταλία το καλοκαίρι (πρεμιέρα στις 28
Ιουνίου), εγκαινιάζοντας, στον χώρο του Πανεπιστημίου της Ρώμης, ένα επίσης
καινούργιο υπαίθριο θέατρο, που ετοιμάζει και πάλι ο δικός μας Μάνος Περράκης.
Πρόκειται για ένα πρωτότυπο θέατρο 1.200 θέσεων, περιστρεφόμενο γύρω από τον
άξονά του. Δηλαδή, θα περιστρέφεται ολόκληρο με τις κερκίδες του και επομένως
και με τους θεατές, ενώ η μισή σκηνή, χωρισμένη από το σκηνικό του Καλατράβα,
θα μένει σταθερή, για να αποκαλυφθεί στο δεύτερο μέρος.

Το εμβληματικό μιλιταριστικό σκηνικό, με τα ογκώδη κανόνια των «Τρωάδων»,
περιστρεφόμενο θα γίνει η πίσω πλευρά του δεύτερου σκηνικού του Καλατράβα. Ένα
επιβλητικά μεγάλο σε ύψος (34 μέτρα), αφαιρετικό, μεταλλικό σκηνικό θα
αποτυπώνει την αγριάδα της «επόμενης ημέρας», της σκλαβιάς και του
εξανδραποδισμού, της αρπαγής και των φονικών της «Εκάβης». Τα κοστούμια θα
είναι της Μαρίνας Καρέλλα και η μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου. Την
τραγικότερη μορφή του παγκόσμιου θεάτρου, τη μάνα Εκάβη, ηρωίδα ενός
αποτρόπαιου πολέμου, θα ερμηνεύσει η Ειρήνη Παπά στα Ισπανικά και τα Ιταλικά
στην κοινή παράσταση των δύο τραγωδιών του Ευριπίδη.

Σε καιρό κρίσης και αποσταθεροποίησης, τα έργα που συμπυκνώνουν την
τραγικότητα των ημερών ανακεφαλαιώνουν το μέγεθός τους, καθώς η επικαιρότητα
τα επαναφέρει ανανεωμένα και πάντα αιώνια. Η ισπανοϊταλική παραγωγή, στην
οποία συμμετέχουν οι Πανεπιστημιακές Σχολές Δραματικής Τέχνης, στα πλαίσια του
εκπαιδευτικού τους προγράμματος, φέρνει στο προσκήνιο της καλλιτεχνικής
επικαιρότητας τις δύο τραγωδίες των ηττημένων του Τρωικού Πολέμου, δύο
αντιπολεμικές κραυγές. Ωστόσο, η Ειρήνη Παπά δεν συνδέει το ανέβασμά τους με
την επικαιρότητα.

«Όποτε και αν παιχτούν αυτά τα έργα, είναι επίκαιρα. Οι μεγάλοι συγγραφείς
είναι πάντα επίκαιροι και μελλοντικοί. Ακόμα και αν πάψουν οι πόλεμοι, δεν θα
πάψει να υπάρχει ο Ευριπίδης. Σύμπτωση είναι ο χρόνος ανεβάσματός τους. Σε
καμία περίπτωση δεν συνδέσαμε το ανέβασμά τους με την επικαιρότητα του
πολέμου».

Η τραγικότερη μορφή του παγκόσμιου θεάτρου, η μάνα Εκάβη της Ειρήνης Παπά, θα
μιλάει στην τραγωδία των «Τρωάδων» Ισπανικά και στην τραγωδία της «Εκάβης»
Ιταλικά.

«Οι ιδέες είναι ελληνικές. Οι σκέψεις είναι ελληνικές, Η γλώσσα δεν τις
αλλάζει. Ελληνικά θα σκέφτομαι, μιλώντας ως Ελληνίδα σε άλλη γλώσσα. Εφόσον το
σχέδιο προχωρήσει και στην τελική φάση, με την προσθήκη του “Αγαμέμνονα”, τότε
η τραγωδία του Αισχύλου θα παιχτεί στα Ελληνικά, μιλώντας πια κι εγώ τη γλώσσα
μου, μέσα από τα λόγια της Κλυταιμνήστρας».

«Η Εκάβη, όταν εκδικείται, γίνεται θηλυκός Μπους»

Η παρουσίαση των τραγωδιών δεν θα ακολουθήσει τη χρονική σειρά γραφής τους,
όπου με δέκα χρόνια διαφορά προηγείται η «Εκάβη» των «Τρωάδων», αλλά τη
χρονική σειρά της ιστορίας που αφηγούνται. «Η παράσταση θα αρχίσει με τις
“Τρωάδες”. Η Τροία καίγεται, ενώ οι θεοί αποφασίζουν, αφού κατέστρεψαν την
Τροία, να καταστρέψουν τώρα και τους Αχαιούς. Η Εκάβη ακούει από τον Ταλθύβιο,
έναν εγκληματία πολέμου, τη μοιρασιά. Ο Αγαμέμνων θα πάρει την Κασσάνδρα, ο
Νεοπτόλεμος την Ανδρομάχη, η Πολυξένη θα “αποδοθεί” στον νεκρό Αχιλλέα, ο
μικρούλης Αστυάνακτας θα γκρεμιστεί από τα τείχη και η ίδια θα δοθεί στον
Οδυσσέα. Ανέστια και σκλάβα, η γυναίκα του Πριάμου ζει τον ανθρώπινο πόνο μιας
γενοκτονίας, που είναι απότοκος της αγριάδας ενός πολέμου. Στο δεύτερο μέρος
θα παρουσιασθεί η “Εκάβη”. Η βασίλισσα των Τρώων σέρνεται δούλη από τους
νικητές. Ζώντας στη σκλαβιά τον φόνο των δύο της παιδιών, της Πολυξένης που
την σφάζουν στον τάφο του Αχιλλέα και του μικρότερου γιου της Πολύδωρου, που
τον φυγάδευσε ο Πρίαμος για να τον σώσει, ζητάει εκδίκηση. Δεν είναι πια μια
τραγική μορφή. Η εκδίκηση την μεταβάλλει σε τέρας. Έναν θηλυκό Μπους… Δεν
είναι λύση τα φονικά, δεν είναι λύση η εκδίκηση. Ας ακούσουμε τον Ευριπίδη.
Πάντα ο πόλεμος είναι ένα επιβεβλημένο κακό – όχι ένα αναγκαίο κακό. Κανείς
δεν τον θέλει, παρά μόνο το συμφέρον. Και τώρα η ιστορία επαναλαμβάνεται.
Στους πολέμους δεν υπάρχει λύση, δεν υπάρχει νίκη, δεν υπάρχει έλεος. Ποτέ».