Σελίδες για τον «βασανισμένο πλην γόνιμο Μεσοπόλεμο»

«Η “Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα” είναι έργο που παράγει θεωρία
στην ιστοριογραφία» είπε ο ιστορικός Βασίλης Κρεμμυδάς κατά τη χθεσινή
παρουσίαση των δύο νέων τόμων της σειράς (εκδόσεις «Βιβλιόραμα»). Οι τόμοι Β1
και Β2 είναι αφιερωμένοι στον Μεσοπόλεμο: «Ο Μεσοπόλεμος είναι η περίοδος
θεμελίωσης της ελληνικής Ιστορίας του 20ού αιώνα», είπε η καθηγήτρια στο
Πανεπιστήμιο Κρήτης Χριστίνα Ντουνιά. Για να προσθέσει ο Άγγελος Ελεφάντης:
«Είναι η περίοδος που υποχρέωσε τον Ελληνισμό να παλέψει, μέσα στα δεδομένα
πια σύνορά του, με τη φτώχεια, τους αναχρονισμούς, τις δεισιδαιμονίες, την
πολιτιστική πολυμορφία, η περίοδος που ενέγραψε την Ελλάδα στη σύγχρονη
νεωτερικότητα. Είναι η περίοδος κατά την οποία προωθήθηκε η μισθωτή εργασία, ο
ταξικός συνδικαλισμός, η κοινωνική ασφάλιση, δημιουργήθηκαν πνευματικά
ρεύματα, έγιναν μεγάλα έργα (λιμάνια, δρόμοι, αποξηραντικά έργα),
καταπολεμήθηκε ο αναλφαβητισμός και οι μεγάλες ασθένειες που μάστιζαν τα φτωχά
κοινωνικά στρώματα. Περίοδος βασανισμένη αλλά γόνιμη», επισήμανε ο εκδότης του
«Πολίτη».

Όλοι οι ομιλητές στάθηκαν στη δεσπόζουσα θέση που κατέχει η Ιστορία του
πολιτισμού στους δύο ετούτους τόμους: «Ο αντίστοιχος τόμος της Ιστορίας του
Ελληνικού Έθνους (δηλαδή ο 15ος τόμος, του 1978) επικεντρωνόταν στην πολιτική
ιστορία του Μεσοπολέμου» είπε η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Χριστίνα Αγριαντώνη. Η οποία στάθηκε ιδιαίτερα στη διεύρυνση της θεματικής που
έχει συντελεστεί στην ελληνική ιστοριογραφία τα τελευταία χρόνια, αλλά και
ειδικά στην πανοραμική παρουσίαση του θέματος της προσφυγιάς από το
συγκεκριμένο έργο.

«Άλλοτε, ακόμη και σε πολύτομα έργα, ο πολιτισμός αντιμετωπιζόταν ως
συμπλήρωμα», είπε και η κ. Ντουνιά, ενώ ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Βασίλης Κρεμμυδάς στάθηκε ιδιαίτερα στο ότι το συγκεκριμένο ιστορικό έργο δεν
επιμένει στη δευτερεύουσα λεπτομέρεια, αλλά αναδεικνύει μηχανισμούς και
επιμένει στη διαχρονία, αψηφώντας τις συνήθεις – και συνήθως παραπλανητικές –
χρονικές κατηγοριοποιήσεις.

Τη δύσκολη αποστολή τής επιστημονικής επιμέλειας του συλλογικού ετούτου έργου
έχει αναλάβει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης Χρήστος Χατζηιωσήφ – επίσης
παρών κατά τη χθεσινή εκδήλωση. Ήδη κυκλοφορούν οι δύο πρώτοι τόμοι («Οι
Απαρχές, 1900-1922») ενώ προβλέπεται να κυκλοφορήσουν τέσσερις ακόμη: δύο για
την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου και δύο ακόμη για τη
μεταπολεμική Ελλάδα (1950-2000).