«Μας έδωσε ελπίδα στη μετριότητά μας»

Ο Νικ Κέιβ γράφει για το Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο

«Όταν αγόρασα την πρώτη μου Βίβλο με τράβηξε η Παλαιά Διαθήκη με τον μανιακό,
τιμωρό Θεό να μοιράζει στους πολυβασανισμένους ανθρώπους Του τιμωρίες που με
άφηναν με το στόμα ανοιχτό από δυσπιστία για το βάθος της εκδικητικότητάς
τους», γράφει ο Νικ Κέιβ. Ήταν η εποχή που εκείνος έμοιαζε με έναν από
εκείνους τους μανιασμένους παγανιστές που χόρευαν εκστασιαμένοι γύρω από
φωτιές κάτω από την ακραία ως «αποκρουστική» μουσική των Birthday Party.

Θα ήταν πολύ τολμηρή σκέψη για οποιοδήποτε είχε επαφή με τον Νικ Κέιβ εκείνης
της εποχής να φανταστεί τον μουσικό να προλογίζει το «Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο».
Ακραίο ώς απαράδεκτο. «Η Παλαιά Διαθήκη μίλαγε σε εκείνο το κομμάτι της ψυχής
μου που έβριζε, έφτυνε και αποδοκίμαζε τον κόσμο», γράφει ο Κέιβ,
προλογίζοντας ακριβώς την έκδοση του Κατά Μάρκον, έπειτα από πρόταση του
εκδότη του «Canongate», από το Εδιμβούργο, Τζέιμι Μπινγκ.

Ο Κέιβ ανάμεσα σε άλλες προσωπικότητες της τέχνης (όπως ο Γουίλ Σελφ
και ο Μπόνο) προλόγισαν αποσπάσματα από τη Βίβλο, που εκδόθηκαν στα
βιβλιαράκια τσέπης «The Pocket Canons», με κόστος ώς μιάμιση στερλίνα.
Αποσπάσματα από το κείμενο του Κέιβ, που δημοσιεύεται ολόκληρο στο περιοδικό
«Φράση», το οποίο θα βρίσκεται από αύριο στα περίπτερα και τα βιβλιοπωλεία,
παρουσιάζουν «ΤΑ ΝΕΑ» (σε απόδοση του Νίκου Μεγαπάνου).

Οι σπόροι, άλλωστε, για το ενδιαφέρον του Νικ Κέιβ στη θρησκεία υπήρχαν ήδη
από τα πρώτα έργα του και στην πορεία των Bad Seeds έδωσαν τους καρπούς τους,
τόσο στα άλμπουμ («The Boatman Call», «Let Love In», «Murder Ballads», «The
Good Son» ώς το πιο πρόσφατο «Nocturama») όσο και το μυθιστόρημά του «And The
Ass Saw The Angel» συναντά κανείς εικόνες σα να είναι βγαλμένες από τη Βίβλο.

«Οι σαράντα ημέρες και σαράντα νύχτες του Χριστού στην ερημιά μάς
μιλάνε και για τη μοναξιά Του, γιατί όταν αναλαμβάνει το ποίμνιό Του γύρω από
τη Γαλιλαία και την Ιερουσαλήμ, εισέρχεται στην ερημιά της ψυχής, εκεί όπου
όλη η πλημμύρα της φαντασίας του, αστραφτερή σαν πολύτιμη πέτρα, διαδοχικά θα
παρεξηγηθεί, θα απορριφθεί, θα αγνοηθεί, θα κοροϊδευτεί και θα εξευτελιστεί
και θα τον οδηγήσει τελικά στον θάνατο. Ακόμη και οι μαθητές Του, που θα
ελπίζαμε να απορροφούσαν κάτι από τη λάμψη του, μοιάζουν να Τον ακολουθούν από
σκηνή σε σκηνή μέσα σε ένα συνεχές σύννεφο παρεξηγήσεων, με μικρή ή ανύπαρκτη
κατανόηση για ό,τι διαδραματίζεται γύρω τους.

Σε ολόκληρο το “Κατά Μάρκον” ο Χριστός βρίσκεται σε βαθιά σύγκρουση με τον
κόσμο που προσπαθεί να σώσει και η αίσθηση της μοναξιάς που Τον περιτριγυρίζει
είναι μερικές φορές ανυπόφορα έντονη. Η τελευταία κραυγή του Χριστού από τον
σταυρό είναι προς έναν Θεό που πιστεύει πως τον έχει εγκαταλείψει, “Ηλί, Ηλί
λαμά σαβαχθανί”.

To “Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο” συνέχισε να θρέφει τη ζωή μου, πρωταρχική πηγή της
πνευματικότητάς μου, της θρησκευτικότητάς μου. Ο Χριστός που μας προσφέρει η
εκκλησία, ο αναιμικός, ο ατάραχος “Σωτήρας” – ο άνθρωπος που χαμογελάει άκακα
στα παιδιά ή που κρέμεται γαλήνιος στον σταυρό – στερεί από τον Χριστό την
πανίσχυρη, δημιουργική θλίψη Του, τον κοχλάζοντα θυμό Του, που μας προκαλεί
τόσο δυναμικά στο “Κατά Μάρκον”.

Ο Χριστός ήρθε σαν απελευθερωτής. Ο Χριστός κατάλαβε ότι εμείς, ως άνθρωποι,
ήμασταν για πάντα δέσμιοι στη Γη από την έλξη της βαρύτητας – της
καθημερινότητάς μας, της μετριότητάς μας – και μέσα από το παράδειγμά Του
έδωσε στις φαντασίες μας την ελευθερία να ανασηκωθούμε και να πετάξουμε. Με
δυό λόγια να είμαστε σαν τον Χριστό».

ΑΥΡΙΟ:

Το Τροπάριο της Κασσιανής κατά Μίκη Θεοδωράκη και κατά Μαρίζα Κωχ