ΜΠΡΕΤ ΙΣΤΟΝ ΕΛΙΣ «Πλήττω αφόρητα με τη δόξα»

«Βλέπω πρωτόβγαλτους συγγραφείς που νομίζουν ότι έγραψαν το αριστούργημα. Μετά απογοητεύονται και βγάζουν την πίκρα τους στο δεύτερο μυθιστόρημα που είναι πραγματικά άθλιο. Στο φινάλε πηδάνε απ’ το παράθυρο. Κατά τη γνώμη μου πρέπει να απολαμβάνεις τη διαδικασία», λέει ο Μπρετ Ίστον Έλις (της «Αμερικάνικης Ψύχωσης»)

Θα περίμενε κανείς να ακούσει κάτι έξυπνο, βαθυστόχαστο, ή ακόμη και
προκλητικό από τον Μπρετ Ίστον Έλις (της «Αμερικάνικης Ψύχωσης») για τον
πόλεμο του Ιράκ. Κάτι τέλος πάντων που να περιέχει έναν κόκκο σοφίας, από όλα
αυτά τα βιβλία που έχει καταναλώσει.

Ε, λοιπόν, λάθος. Ιδού τι είχε να πει για τον πόλεμο του Ιράκ: «Θα έχει
τελειώσει σε λίγες βδομάδες. Υποθέτω είναι μία απ’ αυτές τις τρομερές
αποφάσεις που πολύ δύσκολα παίρνεις, αλλά… (μικρή παύση) όχι. Για να
ξεφορτωθείς τον Σαντάμ, εξαιρετική. Για να απελευθερώσεις τον ιρακινό λαό,
εξαιρετική. Για να προστατεύσεις τα συμφέροντά μας εκεί, εξαιρετική. Αν
μπορούσαμε να κάνουμε κάτι και για το Λας Βέγκας, θα ήμουν ευτυχής».

Η αλήθεια είναι ότι ο Μπρετ Ίστον Έλις, ο τέως πιτσιρικάς που έγραψε το
«American Psycho», δεν έχει όρεξη να μιλήσει για το Ιράκ. «Αυτός ο πόλεμος
ταιριάζει απόλυτα μ’ αυτό που είμαστε», λέει. «Εμείς οι Αμερικανοί έχουμε μια
έντονη, έμφυτη αξιοπρέπεια και ταυτόχρονα μια πλευρά συναισθηματικά τυφλή που
αρνείται να δει ότι δεν είμαστε και ο πιο αγαπητός λαός επί της Γης. Αυτός
είναι ένας επικίνδυνος συνδυασμός, αλλά εκεί που γίνομαι έξαλλος, πραγματικά,
είναι που “κόπτονται” για το Ιράκ οι πλούσιοι λευκοί φιλελεύθεροι. Όχι, μ’
αυτό δεν μπορώ να συνδιαλαγώ».

Προνομιούχος του Λος Άντζελες, ενώ ήταν ακόμη στο κολέγιο ο Έλις έγραφε
κείμενα σκληρής σάτιρας για την κενότητα της ζωής, της δικής του και των φίλων
του. Στα 21 του ήταν ήδη διάσημος και πλούσιος. Και βουτηγμένος στα ναρκωτικά.
Το δεύτερό του μυθιστόρημα δεν πήγε καλά, αλλά το τρίτο – «American Psycho» –
έφερε έως και απειλές κατά της ζωής του, σωματοφύλακες και συμπεριφορά
κακομαθημένου αγοριού. Και βέβαια πολλά, πάρα πολλά λεφτά. Τα οποία
«ανακυκλώθηκαν» σε περισσότερα ναρκωτικά. Εδώ κλείνει το πρώτο κεφάλαιο της
ζωής του, το οποίο τοποθετείται στη δεκαετία του ’80 και στις αρχές του ’90.
Τίτλος; «Χρονικογράφος της χαμένης γενιάς των 80ς», ταμπέλα που του κολλούν οι
πιο γενναιόδωροι βιβλιοκριτικοί.

Σήμερα βρισκόμαστε αισίως στο κεφάλαιο νούμερο δύο, και ο Έλις με την μικρή
βοήθεια της παγκόσμιας αναγνώρισης της δουλειάς του μεταλλάχθηκε σιγά σιγά σε
κάτι άλλο. Κάτι σαν κατεστημένο – ας πούμε; Τα βιβλία του πάντως πουλούν
σταθερά και υπάρχουν στις βιβλιοθήκες των περισσότερων πανεπιστημίων, ενώ δύο
απ αυτά -«American Psycho» και «Less Than Zero» («Λιγότερο από μηδέν») –
μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο. Το απίστευτο; To δεύτερο, «Rules of
Attraction» – καταγραμμένο ως αποτυχία – έγινε και αυτό ταινία, 15 χρόνια μετά
την κυκλοφορία του. To φιλμ σκηνοθέτησε ο συνεργάτης του Κουέντιν Ταραντίνο,
Ρότζερ Αβάρο, το αποτέλεσμα όμως είναι υποδεέστερο του βιβλίου (σύμφωνα με
τους κριτικούς). «Πάντα έβλεπα το “Rules of Attraction” ως βιβλίο για την
νεολαία του ’80», λέει ο Έλις. «Το γεγονός ότι ακόμα εκδίδεται σε πολλές χώρες
και εξακολουθώ να παίρνω τόσα γράμματα από νέα άτομα αποδεικνύει ότι έκανα λάθος».

Από ανεπιθύμητος περιζήτητος

Όταν βγήκε το «American Psycho» (1991) o Έλις αποκλείστηκε από τον Διεθνή
Οργανισμό Γυναικών ενώ το Χόλιγουντ τον καταχώρησε στους ανεπιθύμητους. «Δεν
μπορούσα ούτε μίτινγκ να ζητήσω γιατί όλοι αισθάνονταν προσβεβλημένοι και οι
γυναίκες διευθύντριες… – ξέχασέ το! Δεν μου επέτρεπαν ούτε στο γραφείο τους
να μπω». Δώδεκα χρόνια μετά μάλλον έχουν αλλάξει άρδην τα πράγματα. Έγινε
mainstream; «Ελπίζω, όχι», λέει. Και συνεχίζει λέγοντας ότι εξακολουθεί να
νιώθει κατάπληκτος από το πόσο ανάποδα διαβάστηκε και ότι κατά εκείνον
πρόκειται για άγρια σάτιρα! Πλήττει αφόρητα με την δόξα, λέει. «Όλοι οι γονείς
των φίλων μου, στο Λος Άντζελες, ασχολούνταν με την κινηματογραφική
βιομηχανία. Πήγαινα στα σπίτια τους κι ήταν ο Μελ Γκίμπσον που συζητούσε με
τον μπαμπά τους για κάποιο πρότζεκτ. Το να είσαι διάσημος ήταν κάτι που το
αισθανόμουν γελοίο και κανείς από την τάξη μου δεν το είχε σκοπό ζωής. Και
τώρα δηλαδή τι έχω πετύχει μ’ αυτό; Πήγα μερικές φορές περισσότερο στο…
κρεβάτι; Είχα καλύτερο τραπέζι στο ρεστοράν; Άξιζε τον κόπο; Αν είχες λιγάκι
παρατηρήσει τη ζωή μου, θα έβλεπες πόσα σκ… μού έχουν πετάξει και πώς
αναγκάστηκα να μάθω να κολυμπώ μέσα σ’ αυτά»… Το πιο πρόσφατο βιβλίο του,
«Glamorama» έκανε οκτώ χρόνια να το γράψει και βγήκε το 1998 «σε ένα ηχηρό
“ποιος δίνει δεκάρα τσακιστή”…», λέει αυτοσαρκαζόμενος. Η διαδικασία της
γραφής, που όπως λέει αυτή είναι που πρέπει να απολαμβάνει κανείς θα μας δώσει
ένα ακόμη μυθιστόρημα, το έκτο. «Θα είναι διαφορετικό: ένα βιβλίο για τους
Αμερικανούς των ακριβών προαστίων και για έναν γνωστό, καθιερωμένο συγγραφέα
που ζει εκεί». Εν ολίγοις, ένα βιβλίο για τον νέο Μπρετ Ίστον Έλις…

© The Times, 2003