Πρωτεύουσα του σινεμά

Στη δεκαετία του ’70 ήταν που δεκάδες νεαροί Θεσσαλονικείς (κυρίως φοιτητές) διανυκτέρευαν έξω από το Θέατρο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών για να εξασφαλίσουν το εισιτήριο για την προβολή της επόμενης νύχτας. Και για τη συμμετοχή τους στον θρυλικό εξώστη

Η Θεσσαλονίκη και – κυρίως – οι άνθρωποί της «γέννησαν» το Φεστιβάλ πριν από
42 χρόνια. Εκείνο, όσο μεγάλωνε, έφευγε προς την Αθήνα. Κάθε φθινόπωρο φορούσε
τα καλά του, μάζευε τη «σοδειά» του και επέστρεφε στη γενέθλια πόλη, όπου
παρέθετε… ταινίες και δεξιώσεις. Ώσπου επέβαλαν και με νόμο τη Θεσσαλονίκη
ως «μόνιμη κατοικία» του. («Το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του Φεστιβάλ
Κινηματογράφου προβλέπει ως νομική αλλά και πραγματική έδρα του τη
Θεσσαλονίκη, όπου θα πρέπει να αναπτύσσει τις δραστηριότητές του σε όλη τη
διάρκεια του χρόνου. Οι υπεύθυνοι του Φεστιβάλ θα πρέπει πλέον να αποδείξουν
τις δυνατότητές τους δηλώνοντας με τον τρόπο αυτό πως δεν είναι τυχαία η
επιλογή της Πολιτείας να μεταφέρει την πλήρη ευθύνη του χώρου του “Ολύμπιον”
σ’ αυτούς» – Ευάγγελος Βενιζέλος, Νοέμβριος 1997).

Τι σημαίνει όμως για την πόλη το Φεστιβάλ; «Η βιομηχανία του πολιτισμού
έρχεται παγκοσμίως σε τέταρτη θέση από πλευράς τζίρου», δήλωνε ο πρώην
υπουργός Πολιτισμού Θόδωρος Πάγκαλος. Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου αποτελεί μία
– αν όχι βιομηχανία – έστω επιχείρηση πολιτισμού, έναν επικερδή τομέα παροχής
υπηρεσιών που άπτεται και άλλων δραστηριοτήτων πέραν της αμιγώς
κινηματογραφικής. Η επιχείρηση δεν παρουσιάζει εντυπωσιακά μεγέθη στη διάρκεια
του έτους – ικανά να συντηρήσουν επαρκώς την κυριολεξία του όρου, όμως, κατά
τις ημέρες της διοργάνωσης έχουν σημαντικό οικονομικό αντίκρυσμα στο σύνολο
της οικονομικής δραστηριότητας της πόλης.

Η Αλίκη Βουγιουκλάκη με τον Μάνο Χατζιδάκι και τους Παντελή Ζερβό, Δημήτρη Παπαμιχαήλ, Σταύρο Ξενίδη, για την προβολή της «Μανταλένας» στην 1η Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου στο «Ολύμπιον», τον Σεπτέμβριο του 1960

Με αριθμούς. Το κόστος της φετινής διοργάνωσης του 43ου Φεστιβάλ
Κινηματογράφου φτάνει στα 650 εκατομμύρια (σε δρχ.). Το σύνολο του ετήσιου
κύκλου εργασιών του αγγίζει τα δύο δισ. Το ποσό διανέμεται σε έξοδα για
ανελαστικές δαπάνες, εκπαιδευτικά προγράμματα, αφιερώματα στη διάρκεια του
χρόνου, το φεστιβάλ ντοκιμαντέρ, τα κρατικά κινηματογραφικά βραβεία κ.ά).

Στη Θεσσαλονίκη «μένει» ποσό 900 και πλέον εκατ. (επίσης σε δραχμές καθώς οι
υπολογισμοί αφορούν τον περυσινό απολογισμό). Απ’ αυτά, τα 150 εκατ. δίνονται
σε ξενοδοχεία της πόλης για τις 800 και πλέον κλίνες που προσφέρουν στους
φιλοξενούμενους του Φεστιβάλ, αλλά και στη διάρκεια του χρόνου (αφιερώματα,
εκδηλώσεις), 75 εκατ. για έξοδα εκτυπώσεων εντύπων (αφίσες, ενημερωτικά
πολύπτυχα, εκδόσεις κ.ά.), 65 εκατ. για τις μεταφράσεις και τους υποτιτλισμούς
των ταινιών, 65 εκατ. για το πρακτορείο ταξιδίων (εισιτήρια αεροπλάνων για τα
στελέχη του Οργανισμού που κινούνται μεταξύ Αθήνας – Θεσσαλονίκης και τους
φιλοξενούμενους), 50 εκατ. για προμήθειες και λειτουργία του «Δωμάτιου με θέα»
(το καφέ-μπαρ του «Ολύμπιον»), 30 για το πρόγραμμα μαθητικών ταινιών, 30 για
κατασκευές, συντηρήσεις, ασφάλειες, 75 για ενοίκια εξοπλισμού (Η/Υ, γραφεία
κ.ά.), 100 εκατ. για παροχές τρίτων (ΔΕΗ, ΟΤΕ, ταχυδρομικά) και 250 για
μισθοδοσία.

Οι ειδικότητες για τις οποίες το Φεστιβάλ αποτελεί «πηγή εσόδων» είναι
ξενοδόχοι, γραφίστες, αρχιτέκτονες, εργολάβοι-κατασκευαστές, πρακτορεία
ταξιδίων, εστιατόρια και μπαρ, προμηθευτές αναλώσιμων, πωλητές και συντηρητές
οπτικοακουστικών, εκδοτικοί οίκοι, δημοσιογράφοι και νεαροί ανεπάγγελτοι.

Το προσωπικό απαρτίζουν τρία μόνιμα στελέχη, 22 υπάλληλοι με 8μηνες συμβάσεις
έργου και 6 έκτακτοι με έδρα την Αθήνα. Στη Θεσσαλονίκη εργάζονται 48 άτομα με
οκτάμηνες συμβάσεις (εργαζόμενοι στο «Ολύμπιον», τακτικό προσωπικό και
σύμβουλοι-εκπαιδευτικοί) και κάθε Νοέμβριο για τις 20 ημέρες του Φεστιβάλ 248
έκτακτοι υπάλληλοι (γραφείο Τύπου, σέρβις, υποδοχή, δημόσιες σχέσεις,
αποθηκάριοι κ.ά.). Οι εγκεκριμένες θέσεις είναι μόνο 117, ενώ οι υπόλοιποι
«μπαίνουν από το παράθυρο». Είναι χαρακτηριστικό ότι για την κάλυψη των
εκτάκτων αυτών θέσεων υπέβαλαν φέτος αίτηση 936 άτομα.

Το 55% του συνολικού προϋπολογισμού των 2 δισ. δρχ. μένει στην Αθήνα
και μόνο το 45% στη Θεσσαλονίκη. «Η λειτουργία των δύο γραφείων στην Αθήνα και
τη Θεσσαλονίκη ανεβάζει το λειτουργικό κόστος, η έλλειψη όμως ειδικευμένου
προσωπικού και η συγκέντρωση της κινηματογραφικής παραγωγής στην Αθήνα καθιστά
τη δισυπόστατη λειτουργία σχεδόν αναγκαστική», διευκρινίζει ο αναπληρωτής
διευθυντής Αντώνης Κιούκας.

«Η πόλη ζωντανεύει»

«Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου κατοχυρώνει τον ρόλο της Θεσσαλονίκης –
πρωτεύουσας πόλης του σινεμά. Χιλιάδες κόσμου επισκέπτονται την πόλη μας και
κυρίως νέοι άνθρωποι κινητοποιώντας την οικονομία της πόλης, με αποτέλεσμα οι
επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις να αισθάνονται έντονα αυτή την κινητικότητα.
Η ζωή στην πόλη μας συνεχίζεται με περισσότερο φως, λιγότερη μοναξιά,
περισσότερη ομορφιά, μέσα σ’ ένα περιβάλλον τέχνης και πολιτισμού», δηλώνει ο
δήμαρχος Θεσσαλονίκης Βασίλης Παπαγεωργόπουλος.

«Η πόλη διψάει για μεγάλες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Η λέξη Φεστιβάλ στη
Θεσσαλονίκη είναι πλέον ταυτισμένη με τον κινηματογράφο. Αυτές – έστω τις δέκα
ημέρες – η πόλη που τόσο αυτάρεσκα είναι κλεισμένη στην ήσυχη ζωή της,
ζωντανεύει, απλώνεται, νιώθει, χάρη στις ταινίες (ειδικά εκείνες των «Νέων
Οριζόντων») πως είναι… το κέντρο του κόσμου. Είναι ζωτική η ανάγκη να
κρατήσει η Θεσσαλονίκη την εντοπιότητα αυτού του αντικειμένου, που πέραν του
κοινωνιολογικού και πολιτισμικού έχει και οικονομικό αντίκρυσμα ειδικά στις
επιχειρήσεις ψυχαγωγίας και εστίασης», συμπληρώνει ο σινεφίλ βουλευτής και
δημοτικός σύμβουλος Σπύρος Βούγιας.

Οι επίσημοι οικονομικοί φορείς της πόλης μπορεί να μη διαθέτουν συγκεκριμένα
στοιχεία για τη συμβολή του γεγονότος στην οικονομική ζωή της πόλης, σε
ανεπίσημες τοποθετήσεις τους μπορεί να το ταυτίζουν (εκ του σχετικά πενιχρού
οικονομικού αποτελέσματος) με μια… κλαδική έκθεση στη ΔΕΘ, δεν αρνούνται
όμως την ευρύτερη επιρροή του στην οικονομική κίνηση και ανάπτυξη της
περιοχής.

Για έμμεση ενίσχυση της αγοράς και του εμπορικού κόσμου μέσω του Φεστιβάλ
Κινηματογράφου μιλά και ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης Χαρ.
Χαραλαμπίδης, υποστηρίζοντας πως η παρουσία εκατοντάδων σινεφίλ μπορεί να μην
ενισχύει άμεσα την εμπορική κίνηση, το χρήμα όμως που πάει λ.χ. στα καφέ, τα
μπαρ, το σινεμά, τις εκδηλώσεις, επιστρέφει και διαχέεται στην αγορά.

77.000 θεατές

Οι εισπράξεις του Φεστιβάλ μόνον από τα εισιτήρια που «κόπηκαν» στην
περσινή διοργάνωση (το σύνολο των θεατών ήταν 77.000) έφτασαν στα 25 εκατ.
δρχ. Στο ποσό προστίθενται τα 14 εκατ. των εσόδων από τις κάρτες-μέλους που
κατέχουν 1.000 περίπου Θεσσαλονικείς σινεφίλ, καθώς και τα έσοδα των
εισιτηρίων από τις κατά τη διάρκεια του έτους εκδηλώσεις του Φεστιβαλ
(αφιερώματα, ρετροσπεκτίβες κ.ά.) στο «Ολύμπιον».

Η συντριπτική πλειονότητα των οικονομικών «τροφοδοτών» του Φεστιβάλ είναι
βεβαίως κάτοικοι της πόλης (εξαιρουμένων των χιλίων και πλέον φιλοξενούμενων
δημοσιογράφων, κριτικών, επισήμων).

INFO

Με τα εγκαίνια του 43ου Φεστιβάλ, απόψε στις 9, θα ανάψει στην παραλία της
Θεσσαλονίκης και η φωτιστική παρέμβαση του Γιαν Κερσαλέ. Οι προβολές θα
αρχίσουν με την ταινία «Κάν’το όπως ο Μπέκαμ» στο «Ολύμπιον 1» και σε επτά,
ακόμη, αίθουσες.