ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΑΤΙΕΣ Με ψαχνό

Δεν πηγαίνω, πια, σε νυχτερινά κέντρα. Βαριέμαι. Και κουράζομαι. Και, κυρίως,
νευριάζω από τα «ντεκαφεϊνέ» και σαχλά τραγούδια, που κατά κανόνα σερβίρονται
σε «χρυσόχαρτο». Κάνω, βέβαια, και εξαιρέσεις. Παρακολουθώ, πάντοτε, τα
προγράμματα καλλιτεχνών, που το ρεπερτόριό τους συνδυάζει τη διασκέδαση με την
ψυχαγωγία. Έτσι, πέρυσι, επισκέφθηκα τους χώρους όπου εμφανίζονταν ο Νταλάρας,
η Χαρούλα και ο Πάριος με τον Ρέμο. Και πέρασα πολύ ωραία. Δυστυχώς, δεν βρήκα
καιρό να πάω και στον Μητσιά.

Πριν από λίγες ημέρες, με κάλεσαν στις «Γραμμές». Και έτρεξα. Γιατί στις
«Γραμμές» τραγουδά η Ελένη Βιτάλη. Και μαζί της, ο Πέτρος Γαϊτάνος, ο Αγάθωνας
και η Σοφία Παπάζογλου. Παίζει δε, η «Εστουνδιαντίνα». Μια ορχήστρα με δέκα
μουσικούς – μαέστρος ο Ανδρέας Κατσιγιάννης με το σαντούρι – από τη Νέα Ιωνία
Μαγνησίας. Επιπλέον: στο πρόγραμμα έχει βάλει το «μαγικό» του χέρι και ο
συγγραφέας, ιστορικός του Ρεμπέτικου, Παναγιώτης Κουνάδης.

Πήγα στο κέντρο στις 11.30′ και έφυγα ύστερα από 3,5 ώρες! Κατευχαριστημένος!
Γιατί όλα τα τραγούδια που άκουσα, μικρασιατικά, πολίτικα και ποντιακά, είχαν
ψαχνό. Είχαν ψυχή. Δεν μπορούσες να πετάξεις τίποτα! Κάθε λέξη, κάθε νότα,
κάθε φράση, έλειωνε μέσα σου και σε συγκινούσε βαθιά. Μιλάω για τραγούδια,
όπως το «Τζιβαέρι», το «Σ’ αγαπώ γιατ’ είσ’ ωραία», το «Καροτσέρη τράβα», το
«Έχε γεια Παναγιά», το «Εκάεν και το Τζάμπασιν» κ.ά. Κομμάτια που γράφτηκαν
πριν από το ’22 και λίγο μετά, από σπουδαίους Μικρασιάτες συνθέτες, αλλά και
τον ίδιο τον λαό.

Η Ελένη Βιτάλη είναι μεγάλη τραγουδίστρια. Το γνωρίζουμε όλοι. Τώρα, είναι
στην – έξοχη – ωριμότητά της. Τραγουδά μια ολόκληρη ώρα, χωρίς τσαλίμια, χωρίς
καμιά υπερβολή. Δίνεται στην ερμηνεία της με αφοσίωση πλήρη. Και η συγκίνησή
της κατεβαίνει, ακαριαία, κάτω. Στον κόσμο. Που την χειροκροτεί με
ενθουσιασμό. Ζωηρά, «από καρδιάς» χειροκροτήματα, «εισπράττουν» και όλοι οι
άλλοι καλλιτέχνες. Γιατί κανένας τους δεν προσπαθεί «να βγει μπροστά». Να
ξεχωρίσει εις βάρος των υπολοίπων. Απαξάπαντες, τους απασχολεί το ν’ αρέσει η
δουλειά. Συνολικά.

Επιμένω σ’ αυτό το «συνολικά», γιατί έχω κουραστεί με τα βεντετιλίκια. Το
κοινό, έχω την αίσθηση ότι γυρνάει την πλάτη του πλέον στον ένα ή την μία που
συγκεντρώνει όλα τα φώτα επάνω του ή επάνω της. Θέλει προσπάθεια, που τις
διακρίνει η συλλογικότητα. Επιτέλους, πρέπει ν’ αρχίσουν να ενώνονται οι
δυνάμεις.

* Άσχετο, αλλά πολύ ωραίο: Ρωτάει ο Λουδοβίκος των Ανωγείων, αυτός ο τόσο
ευαίσθητος καλλιτέχνης, τον Χατζιδάκι: «Γιατί δεν γράφεις το “Χατζιδάκις” με
“ήτα”, όπως το γράφουμε στην Κρήτη;». Και ο Μάνος, του απαντά: «Γιατί με τα
δύο “ήτα” στο επώνυμό μου… παχαίνω!».