Unfair play…

Αν: α) ήσασταν σκηνοθέτης-τρια, ηθοποιός, σεναριογράφος κ.λπ. και
είχατε μετάσχει στη δημιουργία μιας ταινίας που τα κατάφερε τελικά περνώντας
του λιναριού τα πάθη και ολοκληρώθηκε και ως εκ τούτου υποβλήθηκε προς κρίσιν
για τα κρατικά βραβεία ποιότητας,

β) η διαδικασία της κρίσης δεν είχε ολοκληρωθεί, δηλαδή αν οι κριτές
ακόμα δεν είχαν δει όλες τις διαγωνιζόμενες ταινίες και δεν είχαν αποφανθεί,
άρα η αξιολόγησή τους θα μπορούσε κατά το μάλλον ή ήττον εύκολα να επηρεαστεί,

γ) εσείς δεν είχατε καμιά πρόσβαση στη θηριώδη δύναμη των μίντια είτε
από ιδεολογία, είτε από κακή, είτε από καλή τύχη, αν λοιπόν σας συνέβαιναν όλα
αυτά μαζί, πώς θα σας φαινόταν να διαβάζατε στην εφημερίδα με τη μεγαλύτερη
πανελλήνια κυκλοφορία μια ωραία πρωία ένα μεγάλο άρθρο, που προφητεύει «με
άκρως επιβεβαιωμένες πληροφορίες και με μετρήσεις της ατμόσφαιρας που
επικρατεί μεταξύ των κριτών» ότι τρεις συγκεκριμένες ταινίες διεκδικούν τα
τρία βραβεία καλύτερης ταινίας με «βεβαιότητα» που προκύπτει από το χαμηλό
επίπεδο των περισσοτέρων ταινιών; Χάλια θα αισθανόσασταν. Κατά πάσα πιθανότητα
θα σας ερχόταν να πάρετε ένα σπρέι και να γράψετε στους τοίχους αυτό που
έγραψε κάποτε ένα ανώνυμο πλην σοφό φρικιό της πλατείας Εξαρχείων: Όλα είναι
σικέ!

Σας καταλαβαίνω. Στην Ελλάδα του 21ου αιώνα δεν είναι εύκολο ούτε να κάνεις
παιδιά ούτε ταινίες. Για να μπεις σε τέτοιου είδους περιπέτειες πρέπει να
είσαι αποφασισμένος να αυτοθυσιαστείς κυριολεκτικά, να χαλαλίσεις κάθε απόθεμα
χρόνου, υπομονής, ψυχικής υγείας. Το μόνο που σε σπρώχνει στην κατεύθυνση αυτή
είναι η άκρατη πεποίθησή σου πως αυτό είναι ο προορισμός σου, η αναπόφευκτη
μοίρα σου. Γράφω αυτό το σημείωμα λοιπόν από σεβασμό προς τον ανώνυμο
«Ταλιμπάν» του κινηματογραφικού χώρου που κατάφερε να επιβιώσει επιτροπών,
δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, κακοδιοίκησης, πηγαδακίων, αναβολών,
αναξιόπιστων παραγωγών, απλήρωτων λογαριασμών και κατεστραμμένων σχέσεων και
να ολοκληρώσει μια ταινία. Αυτή την ταινία που μάς προσφέρει τώρα να την
κρίνουμε «με το ίδιο πνεύμα που ο Μάθιου Σάλιτζερ, ενός χρονού, παρότρυνε έναν
ομοτράπεζό του να δεχτεί ένα κρύο φασόλι». Αφιέρωση του J.D. Salinger στο
βιβλίο του «Φράνυ και Ζούι».

Ε, λοιπόν δεν νομίζω ότι έχουμε το δικαίωμα να του το κάνουμε αυτό. Οι
άνθρωποι των μίντια θα παίξουν τον καθοριστικότατο ρόλο τους, δεν χρειάζεται
να ανυπομονούν (και να εκτίθενται) τόσο. Μόλις βγουν επισήμως οι ταινίες,
έχουν το ελεύθερο να γράψουν και να μιλήσουν δημόσια όσο αυθαίρετα επιθυμεί η
ψυχή τους (και οι γνωριμίες τους, και οι «δεσμεύσεις» των φίλων τους κ.λπ.
κ.λπ.). Αυτή τη στιγμή είναι σκανδαλώδες να γράφουν με αυτό το ύφος οτιδήποτε.
Και στο κάτω κάτω, ως μέλος αυτής της κριτικής επιτροπής (που ευτυχώς για την
ψυχοσωματική υγεία μου δεν ανήκω στον κινηματογραφικό χώρο) αναρωτιέμαι πότε
ήρθε ο συντάκτης του άρθρου στην αίθουσα της εταιρείας σκηνοθετών όπου
βλέπουμε τις ταινίες και με ποιο ευαίσθητο εργαλείο μέτρησε την ατμόσφαιρα που
επικρατεί ανάμεσά μας; Όπως μετράει το ΥΠΕΧΩΔΕ τη μόλυνση της ατμόσφαιρας;
Βάζοντας σταθμούς όπου το συμφέρει;

Εξ όσων εγώ βλέπω και ακούω στην αίθουσα προβολών όπου τρώμε ώρες επί ωρών, οι
περισσότεροι σ’ αυτήν την επιτροπή προσπαθούμε να μη βγάζουμε γρήγορα και
κυρίως φωναχτά συμπεράσματα. Μην ξεχνάτε ότι η πλειονότητα των κριτών είναι
άνθρωποι του χώρου, πράγμα που σημαίνει ότι είναι φίλοι και συνεργάτες με τους
περισσότερους διαγωνιζόμενους και πονάει η ψυχή τους για όποια ταινία βλέπουν
να μην καταφέρνει όσα ήλπισε. Αφήστε μας ήσυχους λοιπόν να κάνουμε τη δουλειά
μας και μας και ακόμα περισσότερο αφήστε ήσυχους τους διαγωνιζόμενους που ζουν
μια οδυνηρή αναμονή: Ακόμα κι ο Κ. Μητσοτάκης θα παραδεχόταν ότι αυτό δεν
είναι fair play…

ΥΓ(1) Το ωραίο είναι ότι τα θέλετε μονά – ζυγά δικά σας. Στο πρώτο
κομμάτι του άρθρου σας ερμηνεύετε αυθεντικά την κρίση της επιτροπής, αλλά στο
τέλος μάς ρίχνετε και μια ρετσινιά ασχετοσύνης και αλλοπρόσαλλου πνεύματος με
τη φράση «άλλα βλέπουν οι κριτές και άλλα βλέπουμε όλοι οι υπόλοιποι στην
οθόνη».

ΥΓ(2) Δεν ξέρω κατά πόσον συνειδητοποιείτε ότι ο τίτλος του κομματιού
«Γυναικόπαιδα στο βάθρο» δεν είναι και τόσο κολακευτικός για τις αξιότατες
γυναίκες του κινηματογραφικού χώρου. Δεν είναι άμαχος πληθυσμός οι γυναίκες
στο σινεμά κ. Δανίκα – ούτε προστατευόμενο είδος σαν την αρκούδα της Βάλια
Κάλντα. Είναι – όπως παραδέχεστε κι εσείς παρακάτω – ανερχόμενη δύναμη.

Η Λένα Διβάνη είναι επίκουρος καθηγήτρια της Διπλωματικής Ιστορίας στη
Νομική Σχολή Αθηνών.