Ο μαγνήτης Πικάσο

Προσχέδιο με λάδι από την «Γκερνίκα», τον πίνακα που θεωρείται ως η «Πιετά» του 20ού αιώνα. Σταδιακά ο Πικάσο απέβαλε τα χρώματα και η τελική «Γκερνίκα» είναι μια σύνθεση σε άσπρο, μαύρο και γκρι

Το ραντεβού με το κοινό έχει οριστεί για τις 24 Οκτωβρίου στην Εθνική
Πινακοθήκη. Η έκθεση έχει τίτλο «Ο αιώνας του Πικάσο» και φιλοδοξεί να σπάσει
όλα τα προηγούμενα ρεκόρ επισκεπτών (618.000) συνεπικουρούμενη από ονόματα –
κράχτες, όπως οι Σαλβαντόρ Νταλί, Χουάν Γκρις, Χουάν Μιρό, Αντόνιο Σάουρα,
Άντονι Ταπιές και – για τους «πιο μυημένους» – Αντόνιο Λόπεζ Γκαρσία.

Δεν πρόκειται για μια απλή πανοραμική έκθεση με 110 έργα 70 καλλιτεχνών, που
καλύπτουν τον 20ό αιώνα. Έχει άξονα, φόρτιση, καρδιά. Κι αυτή χτυπάει γύρω από
μια πολύτιμη μακέτα, μια μικρογραφία 2,5 μ. του περιπτέρου όπου εκτέθηκε για
πρώτη φορά το έργο – σταθμός για την τέχνη του 20ού αιώνα, η «Γκερνίκα» του
Πικάσο, στη Διεθνή Έκθεση Τεχνών των Παρισίων το 1937. Η εκθεσιακή σύλληψη
ανήκει σ’ έναν Ισπανό αρχιτέκτονα, τον Μανουέλ Μπλάνκο.

«Αυτό το περίπτερο των Χοσέμπ Λουίς Γκερτ και Λουίς Λακάσα με τις απλές
μοντέρνες γραμμές ήταν τότε ένα ράπισμα κατά της μεγαλοστομίας του φασισμού,
του ψευτομοντέρνου κλασικισμού στα άλλα περίπτερα, εξηγεί η διευθύντρια της
Εθνικής Πινακοθήκης Μαρίνα Λαμπράκη – Πλάκα. «Το περίπτερο – ντοκουμέντο που
θα δεσπόζει περιστοιχισμένο από τα έξι πολυδουλεμένα με λάδι προσχέδια της
“Γκερνίκα” στην είσοδο της έκθεσης, στο Φουαγιέ της Πινακοθήκης, είναι σήμερα
μια διακήρυξη για τα χαμένα όνειρα των σοσιαλιστών της Ευρώπης».

Το «σπάσιμο» της ανθρώπινης μορφής στην τέχνη του Πικάσο ωχριά μπροστά στον σφαγιασμό των ανθρώπων εξαιτίας του πολέμου

Η μακέτα του περιπτέρου πλαισιώνει τρία κυβιστικά έργα του Χουάν Γκρις, που
επίσης είχε εκθέσει στο ισπανικό περίπτερο, δείγμα από τις τραγικές σφυρήλατες
μάσκες του Χούλιο Γκονζάλες κ.ά.

Γιατί ο τίτλος «Ο αιώνας του Πικάσο»; Πιστεύετε ότι πράγματι ο Πικάσο είναι
ο καλλιτέχνης που συνοψίζει τον 20ό αιώνα;

«Ασφαλώς, διότι στον Πικάσο έχουμε τον καλλιτέχνη που παίζει σημαντικό ρόλο
στην περιπέτεια της μορφής και τις μεταμορφώσεις της, αλλά παραμένει πιστός
στον άνθρωπο. Γι’ αυτό και γίνεται ο παλμογράφος των παθών του αιώνα μας»,
απαντά η κ. Λαμπράκη – Πλάκα. Ο Πικάσο υπήρξε ο μεγάλος εικονοκλάστης του
αιώνα, αλλά η εικόνα του, ο κατακερματισμός της ανθρώπινης μορφής δεν οδηγεί
στην απάλειψη, στην αφαίρεση.

Πρωτομαγιά, τρεις ημέρες μετά τον βομβαρδισμό της βασκικής πόλης
Γκερνίκα στις 27 Απριλίου 1937, ο Πικάσο ξεκίνησε τη μεγάλη σύνθεση των 27
τ.μ. που ολοκληρώθηκε και εκτέθηκε σε 34 μόλις ημέρες. Από τα 48 προσχέδια με
λάδι και μολύβι, η Εθνική Πινακοθήκη παρουσιάζει έξι από τα πιο προχωρημένα.
Δύο άλογα – το ένα κοσμεί και την πρόσκληση – τον ταύρο, όλο το δεξί μέρος της
σύνθεσης με τη γυναίκα, με την κλασική κατατομή που θρηνεί και τη γυναίκα που
κρατά στο χέρι της τη λάμπα που φωτίζει αμυδρά τόσο το τοπίο της σφαγής των
αθώων αμάχων, ανθρώπων και ζώων, όσο και την ελπίδα για την αποκατάσταση της
δημοκρατίας. Ελπίδα που πραγματοποιήθηκε αν και ο Πικάσο δεν πρόλαβε να δει
την επιστροφή της «Γκερνίκα» στην Ισπανία που έγινε, σύμφωνα με την επιθυμία
του, μόνο μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ισπανία.

Από τα 48 προσχέδια του Πικάσο, η έκθεση στην Εθνική Πινακοθήκη παρουσιάζει
μερικά τα πιο χαρακτηριστικά που επελέγησαν από το Κέντρο Τέχνης Ρέινα Σοφία
και δεν είναι τα ίδια με τα προσχέδια που παρουσιάστηκαν το 1999 στο Μουσείο
Κυκλαδικής Τέχνης. Στην Πινακοθήκη παρουσιάζεται επίσης ένα κυβιστικό έργο του
Πικάσο, μια νεκρή φύση του 1910.

INFO

Στην Εθνική Πινακοθήκη (Βασ. Κωνσταντίνου 50, τηλ. 010-7211.010), «Ο Αιώνας
του Πικάσο – Ισπανική τέχνη από τις Συλλογές του Εθνικού Μουσείου Κέντρου
Τέχνης Ρέινα Σοφία». Διάρκεια: 24 Οκτωβρίου έως τέλος Ιανουαρίου. Ωράρια:
Δευτέρα – Σάββατο 9 π.μ. – 3 μ.μ. Τρίτη κλειστά. Κυριακή 10 π.μ. – 2 μ.μ.
Είσοδος: 6 ευρώ και μειωμένο 3 ευρώ.