ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΑΤΣΙΟΣ Ο Έλληνας «πλανητάρχης» της ανθρωπιστικής βοήθειας

Ο Ανδρέας Νάτσιος ταξιδεύει ο ίδιος, από το Κόσοβο και την Αλβανία, μέχρι την Αφρική και το Αφγανιστάν, για να επιβεβαιώσει ότι η αποστολή της βοήθειας θα φθάσει εκεί που πρέπει

Είναι ο άνθρωπος που μοιράζει βοήθεια ανά τον πλανήτη: από το Κόσοβο και την
Αλβανία μέχρι την Αφρική και το Αφγανιστάν, καθορίζει με τις αποφάσεις του τις
τύχες χιλιάδων ανθρώπων, αλλά και το πώς θα μοιάζει η επόμενη μέρα σε περιοχές
με εύθραυστες ισορροπίες. Ο Ανδρέας Νάτσιος είναι μεν διοικητής της
Αμερικανικής Υπηρεσίας Διεθνούς Ανάπτυξης (USAID) – είναι υπεύθυνη για την
ανθρωπιστική βοήθεια και για τα αναπτυξιακά προγράμματα σε τρίτες χώρες – αλλά
δεν είναι… ακόμη ένας τεχνοκράτης.

Ο 52χρονος Andrew για τους συναδέλφους του στην Ουάσιγκτον δεν είναι ακόμη ένα
υψηλόβαθμο στέλεχος που πηγαίνει στο γραφείο το πρωί και φεύγει το βράδυ. Είν’
ένας άνθρωπος της περιπέτειας. Και, όπως εξομολογείται στα «ΝΕΑ», ίσως αυτή να
είναι κληροδότημα της ελληνικής καταγωγής του – του παππού του που γεννήθηκε
στην Πϊνδο, της γιαγιάς του απ’ τη Θεσσαλία και του πατέρα του που
μετανάστευσε στην Αμερική κι έγινε ράφτης.

Ταξιδεύει ο ίδιος σε θερμές ζώνες του πλανήτη για να επιβεβαιώσει ότι η
αποστολή της βοήθειας θα φθάσει εκεί που πρέπει. Μα, τι γυρεύει ένας
τεχνοκράτης στον πόλεμο; «Μερικές φορές δεν είναι εύκολο να στείλεις τη
βοήθεια, γιατί παρεμβαίνεις σε πολιτικά προβλήματα. Στις μεγάλες καταστροφές
φροντίζω να είμαι προσωπικά εκεί και χρησιμοποιώ την πολιτική επιρροή μου για
να βοηθήσω την κατάσταση. Δεν είναι εύκολο να στέλνεις τρόφιμα εν μέσω
συγκρούσεων, ή σε χώρες με αυταρχικά καθεστώτα. Και πουθενά δεν χρησιμοποιούμε
τα τρόφιμα ως όπλο, παρά μόνο ως ανθρωπιστική βοήθεια. Αυτή είναι ρητή εντολή
του Κόλιν Πάουελ», τονίζει.

Εύκολη ή δύσκολη δουλειά; «Αν έχεις την πειθαρχία που έχω εγώ, εύκολη. Αν δεν
την έχεις…». Οι πιο δύσκολες αποστολές του έως σήμερα ήταν τρεις. «Η μία
ήταν στο Σουδάν, στο πρόγραμμα το οποίο συντονίζω από το 1989. Εκεί πάω ακόμα
γιατί η κατάσταση είναι δύσκολη. Η δεύτερη ήταν πέρυσι στο Αφγανιστάν, όπου
δεν μπορούσα να πάω πουθενά χωρίς Αμερικανούς στρατιώτες για λόγους ασφαλείας.
Και η τρίτη στη Νότια Αφρική, στην ξηρασία της Μοζαμβίκης».

Παρ’ όλ’ αυτά δεν φοβήθηκε ποτέ, «ίσως επειδή είμαι ξεροκέφαλος», λέει
γελώντας. Πριν από έντεκα χρόνια, στο Σαράγεβο, παραλίγο να χάσει τη ζωή του,
όταν άγνωστοι άρχισαν να πυροβολούν εναντίον του τζιπ που οδηγούσε. «Ήμουν
τυχερός που δεν έπαθα τίποτα. Γι’ αυτό δεν φοβάμαι ακόμα. Τη μέρα που θα φάω
μια σφαίρα, θα φοβηθώ. Τότε ίσως χάσω την αυτοπεποίθησή μου», λέει και
παραπέμπει στην… αρβανίτικη καταγωγή του παππού του… «Λέτε να φταίει το
πείσμα μου;» αναρωτιέται.

Πιο δύσκολη αποστολή του, πάντως, ήταν και παραμένει το Σουδάν. «Έχουν
σκοτωθεί περισσότεροι από 2,5 εκατομμύρια άνθρωποι στον εμφύλιο πόλεμο κι
έχουν διαπραχθεί φοβερές αγριότητες. Είμαστε κοντά σε μια ειρηνευτική συμφωνία
κι ελπίζουμε να φέρουμε τη σταθερότητα στη χώρα».

Όπου κι αν βρεθεί «πάντα ψάχνω να δω αν υπάρχει ελληνική κοινότητα ή κάτι
ελληνικό», λέει ο κ. Νάτσιος, Την περασμένη χρονιά στο Αφγανιστάν, «βρέθηκα σ’
ένα αφγανικό μέρος για καφέ. Μόλις μπήκα μέσα συνειδητοποίησα ότι το μέρος
αυτό υποβασταζόταν από αρχαίους ελληνικούς κίονες! Ήταν τμήμα μιας απ’ τις
πόλεις που είχε κτίσει εκεί ο Αλέξανδρος», θυμάται.

«Η παγκοσμιοποίηση βοηθάει»

Παγγκοσμιοποίηση ως δαίμων του Τρίτου Κόσμου; Αυτή φταίει για όλα τα κακά και
τις δυστυχίες του; «Αντιθέτως», λέει ο Ανδρέας Νάτσιος, «η παγκοσμιοποίηση
μπορεί και ελπίζω να το κάνει, να μειώσει το επίπεδο της φτώχειας μέσω της
εκβιομηχάνισης και του εμπορίου, γιατί δημιουργεί θέσεις εργασίας. Η Νότια
Κορέα, η Μαλαισία, η Ινδία, θα ήταν εντελώς διαφορετικές χώρες σήμερα χωρίς
την παγκοσμιοποίηση. Δημιουργεί βέβαια προβλήματα, αλλά, στον μεγαλύτερο
βαθμό, βοηθάει».

Μήπως η βοήθεια είναι πλασματική και οι μισθοί που δημιουργεί, μισθοί
εκμετάλλευσης; Ο Ανδρέας Νάτσιος είναι σαφής: «Από τον καθόλου μισθό, καλύτερα
ο μικρός μισθός. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης…».

Ένα «κομμάτι ψωμί» όμως, θα σώσει τον κόσμο; Δεν θα ήταν όλα καλύτερα, αν οι
ΗΠΑ μαζί με τις ισχυρές χώρες του πλανήτη καταργούσαν το υπέρογκο εξωτερικό
χρέος των χωρών του Τρίτου Κόσμου; «Μα ήδη υπάρχει τέτοιο σχέδιο. Οι ΗΠΑ μαζί
με τον Καναδά και την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν υποσχεθεί να βοηθήσουν τις χώρες
αυτές να μειώσουν το εξωτερικό τους χρέος, με την προϋπόθεση ότι αυτές θα
υιοθετήσουν στρατηγικές και προγράμματα μείωσης της φτώχειας. Εννέα χώρες
έχουν ήδη μπει σ’ αυτό το πρόγραμμα».