Παγιδευμένη σάτιρα

Απολαυστικοί οι Α.Μ.Α.Ν., αλλά μόνον όταν επιτρέπουν στο χιούμορ τους να υπερβεί τον μικρό τηλεοπτικό κόσμο, αλλιώς το παγιδεύουν στην κοινοτοπία

Τους είδαμε απέναντι από τον Γιάννη Πρετεντέρη, τον Σωτήρη Καλυβάτση και τον
Αντώνη Κανάκη, τους Α.Μ.Α.Ν. της εγχώριας τηλεόρασης, συνετούς, σεμνούς και
άκρως επικριτικούς περί τα τηλεοπτικά. Τα δελτία ειδήσεων, οι μπιγκμπραδερικές
εκπομπές και, κυρίως, ο τρόπος που τα άλλα κανάλια, τα οποία δεν έχουν τέτοιου
είδους προγράμματα, ασχολούνται με αυτά, ήταν στο στόχαστρο της κριτικής τους.
Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τη σάτιρά τους. Το δίωρο επεισόδιο των
Α.Μ.Α.Ν., που πρόβαλε σε επανάληψη ο Ant1 προχθές, ήταν η απόλυτη σάτιρα των
τηλεοπτικών ημερών μας.

Χρειαζόταν, ίσως, σαν αποσυμπίεση για τις ασφυκτικές επιθέσεις του τηλεοπτικού
πολτού, μόνο που παγιδεύτηκε τόσο στον θαυμασμό για την τριανταφυλλοπουλική
τηλεοπτική εκδοχή, ώστε έχασε την πικρή σπιρτάδα, για να καταλήξει σε
ορισμένες στιγμές ένα είδος χονδροειδούς παραχάραξης της σάτιρας.

Δεν είναι οι Α.Μ.Α.Ν. οι μόνοι που επικεντρώνουν τη σάτιρά τους στα
ακραία και εντυπωσιακά της τηλεόρασης. Από τον Λάκη Λαζόπουλο έως τις
γελοιογραφίες των εφημερίδων, επίκεντρο της σάτιρας είναι σχεδόν πάντα η
τηλεόραση.

Μόνο που η τηλεοπτική σάτιρα της τηλεόρασης δεν καταλήγει παρά στην αποθέωση
του μέσου, στη νομιμοποίηση της κυριαρχίας του, ενώ παγιδεύει την έμπνευση στα
μικρά τηλεοπτικά μέτρα, απορροφώντας την ανατρεπτικότητα του χιούμορ,
μετατρέποντάς το σε θαυμαστική εμμονή, χωρίς δροσιά.

Οι Α.Μ.Α.Ν. προχθές κινήθηκαν σε έναν ελάχιστο χώρο, μεταξύ των εκπομπών του
Τριανταφυλλόπουλου για την ποδοσφαιρο-παράγκα και τις μπιγκμπραδερικές
εκπομπές, με μια μικρή αλλά ευφυή στιγμή τους που αφιέρωσαν στη σάτιρα των
γιουροβιζιονικών ηθών και του επιλεγμένου τραγουδιού.

Ντυμένοι με άσπρες στολές, αντί μαύρες, αντικατέστησαν τους στίχους και
το ρεφρέν, βάζοντας στη θέση τού S.Α.G.Α.Ρ.Ο., τον κορυφαίο χαρακτηρισμό που
χρησιμοποιεί Έλλην για Έλληνα και ο οποίος είχε την τιμητική του στους
περίφημους διαλόγους μεταξύ των αρχι-παραγκοφυλάκων που μεταδόθηκαν από την
εκπομπή του Τριανταφυλλόπουλου.

Ο συγκεκριμένος ελληνοπρεπής χαρακτηρισμός αποτέλεσε ένα είδος «σήματος
κατατεθέν» της εκπομπής, προφανώς για να σατιριστεί η υπερβολική χρήση του ανά
δύο λέξεις σχεδόν, ένδειξη όχι μόνο γλωσσικής ένδειας, αλλά και αμηχανίας της
σκέψης σε ορισμένες κατηγορίες συμπολιτών μας.

Οι καλύτερες στιγμές πάντως του επεισοδίου ήταν εκείνες που ξέφευγε από
τα τηλεοπτικά όρια και, φυσικά, εκείνες που απέφευγε τις ηθικολογίες. Το
τελευταίο είναι χαρακτηριστικό των εγχώριων σατιρικών καλλιτεχνών που,
παραδόξως, όλοι πάσχουν από ένα δημοδιδασκαλικό σύνδρομο.

Σπαρταριστό ήταν το σκετς για το «πόθεν έσχες». Είναι μεταμφιεσμένοι οι τρεις
Α.Μ.Α.Ν. σε μεγαλοκοπέλες και συζητούν στην καφετέρια: «Τι θα πει “πόθεν
έσχες”;», ρωτάει η μία. «Έχει σχέση με το αίσχος;». «Όχι, καλέ», της απαντάει
η άλλη, «το αίσχος είναι ουδέτερο, ενώ το “έσχες” είναι θηλυκό. Να, πώς
περπατούν δύο στον δρόμο κακοντυμένες και λες “να δύο αίσχες”…».

«Μα, τι λες, δεν ξέρεις τίποτε», λέει η τρίτη. «Πόθεν έσχες είναι αρχαία
λατινικά και το χρησιμοποιούν οι πολιτικοί για τις φορολογικές τους δηλώσεις,
για να γράφουν για ένα σπίτι που κάνει 300 εκατομμύρια και αυτοί το πήραν 30,
ε, να, τότε γράφουν ότι αυτό είναι “πόθεν έσχες”». «Σαν να λέμε, δηλαδή, ότι
είναι μια ευκαιρία;», «Ακριβώς, με τη μία το κατάλαβες. Για παράδειγμα, πάω
στις εκπτώσεις και παίρνω ένα φουστάνι με 30% λιγότερο, ε, το πήρα “πόθεν έσχες”».