Επαναπατρίστηκε το συναξάρι της Εικοσιφοινίσσης

Το χειρόγραφο Εξαμηνιαίο Συναξάρι (του μοναχού Εφραίμ) από τη Μονή Εικοσιφοινίσσης του Παγγαίου

Σε οίκο δημοπρασιών του Μονάχου εντόπισε και αγόρασε το υπουργείο Πολιτισμού
ένα χειρόγραφο συναξάρι του 13ου αιώνα και σε ιδιωτική συλλογή τέσσερις
εικόνες του 17ου αιώνα. Τα κειμήλια εκτίθενται από χθες στο Μουσείο Βυζαντινού
Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης.

Η Μονή Εικοσιφοινίσσης του Παγγαίου λεηλατήθηκε από τους Βούλγαρους το 1917.
Χειρόγραφα ανεκτίμητης αξίας αλλά και σειρά άλλων κειμηλίων υφαρπάχθηκαν και
μεταφέρθηκαν στη Βουλγαρία ή διασκορπίστηκαν από αρχαιοκάπηλους ανά την
Ευρώπη.

Το ελληνικό χειρόγραφο – Εξαμηνιαίο Συναξάρι του μοναχού Εφραίμ, που
χρονολογείται στα τέλη του 13ου ή στις αρχές του 14ου αιώνα, προέρχεται από τη
συλλογή χειρογράφων της Ιεράς Μονής της Παναγίας του Παγγαίου – γνωστής και ως
Κοσίνιτσας ή Εικοσιφοίνισσας – και εντοπίστηκε πρόσφατα σε οίκο δημοπρασιών
του Μονάχου.

Ειδικά από τη Μονή της Εικοσιφοινίσσης εκλάπησαν στη διάρκεια των βουλγαρικών
επιδρομών 430 χειρόγραφα, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων βρίσκεται σήμερα στο
κέντρο Ivan Dujcev (Ιβάν Ντούζτσεφ) στη Σόφια, 34 είναι διάσπαρτα σε ανά τον
κόσμο επιστημονικά ιδρύματα και περί τα 100 αγνοούνται.

Το Εξαμηνιαίο Συναξάρι που βρίσκεται πλέον στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού
της Θεσσαλονίκης εντοπίστηκε πρόσφατα σε οίκο δημοπρασιών του Μονάχου, απ’
όπου και αγοράστηκε από το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού.

Για λογαριασμό του μουσείου αγοράστηκαν από το υπουργείο Πολιτισμού και τα
τέσσερα άλλα αποκτήματα – τέσσερις εικόνες του Κρητικού ζωγράφου Θεόδωρου
Πουλάκη – από την οικογένεια Λύσανδρου Καυταντζόγλου στην οποία ανήκαν. Η
οικογένεια είχε αγοράσει τις εικόνες πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο από
αρχαιοπωλείο του Μονάχου. Στις εικόνες που χρονολογούνται μεταξύ 1677 και 1682
ιστορούνται επεισόδια από την ιστορία του Ιωσήφ που περιγράφει η Παλαιά
Διαθήκη (κεφάλαιο της Γένεσης).