Διθύραμβοι για τον μελωδό Μίκη

«Το ότι ανακατεύτηκα με την πολιτική ήταν κάτι το αυτονόητο. Επειδή εγώ γράφω μουσική θα κάθομαι σπίτι μου και οι άλλοι θα σκοτώνονται;», έλεγε χθες ο Μίκης Θεοδωράκης κατά την παρουσίαση της βιογραφίας του από τον Λουξεμβούργιο Γκι Βάγκνερ

«Ο Μίκης Θεοδωράκης είναι προσωπικότητα πολυσχιδής – και αμφισβητούμενη,
βεβαίως. Αναμείχθηκε στην πολιτική όλων των περιόδων, ανέβηκε στα άστρα και
έγινε ζωντανός θεός. Δεν υπάρχουν πια τέτοιες περιπτώσεις στον κόσμο». Τάδε
έφη στα «ΝΕΑ» ο Γκι Βάγκνερ, ο βιογράφος του Μίκη που βρέθηκε στην Αθήνα με
αφορμή την παρουσίαση στη «Στοά του Βιβλίου», του έργου του «Μίκης Θεοδωράκης:
Μια ζωή για την Ελλάδα» (εκδόσεις «Τυπωθήτω»).

Ο Λουξεμβούργιος καθηγητής, διευθυντής θεάτρων, άλλοτε καλλιτεχνικός
υπεύθυνος του «Λουξεμβούργο -Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης», μόνο
διθυράμβους έχει για τον Μίκη. «Ποιος άλλος δημιουργός έχει σήμερα τέτοια
παγκόσμια απήχηση; Είναι γνωστός παντού. Είναι η ζωντανή ιστορία της Ελλάδας.
Ο πλούτος τού έργου του είναι φαινόμενο. Διείσδυσε παντού. Από τη βυζαντινή
μουσική μέχρι την όπερα. Υπάρχουν παιδιά σε όλο τον κόσμο που τραγουδούν τα
τραγούδια του χωρίς να ξέρουν ποιανού είναι. Θεωρώ ότι είναι ο πιο μεγάλος
μελωδός μετά τον Σούμπερτ! Και κάνω σειρά εκπομπών στο ραδιόφωνο του
Λουξεμβούργου για το έργο του. Πρόκειται για 170 εκπομπές, 200 ώρες μουσικής».

Ο Γκι Βάγκνερ θυμίζει ότι το 1950 ο Μίκης έγραψε ένα κείμενο με τίτλο «Η
Ελλάδα στο έτος μηδέν της μουσικής». «Τώρα πια», εξηγεί στα «ΝΕΑ», «μετά την
επανάσταση που έφερε μαζί με τον Χατζιδάκι, η ελληνική μουσική είναι πολύ
πλούσια. Και έχει πολλά σπουδαία ονόματα. Αλλά η Ελλάδα είναι χώρα ευτυχής,
για έναν ακόμη λόγο: διότι έχει τεράστιο πλούτο ποίησης, που έφτασε σε
απόλυτες κορυφές».

Ως προς τη βιογραφία του Μίκη, που πρωτοεκδόθηκε το 1983 στα γερμανικά,
εκδόθηκε το 2000 στα γαλλικά – οπότε την πρωτοδιάβασε και ο συνθέτης – και
εκδίδεται σήμερα και στα ελληνικά, ο Γκι Βάγκνερ μας διευκρίνισε ότι
αναθεωρήθηκε πολλάκις. Πρώτη φορά, όταν εκδόθηκε η αυτοβιογραφία του Μίκη («Οι
δρόμοι του αρχάγγελου») «με την παράθεση λεπτομερειών για την Ικαρία και τη
Μακρόνησο, περιόδους για τις οποίες μέχρι τότε δεν μιλούσε πολύ, πολλά
πράγματα έγιναν πολύ καθαρά. Διάβασα ότι τον είχαν θάψει ζωντανό δύο φορές και
δεν μπορούσα να κοιμηθώ τα βράδια. Έβλεπα εφιάλτες», λέει ο βιογράφος.

Η δεύτερη αναθεώρηση έγινε στα μέσα της δεκαετίας του ’90. «Δεν ήταν
πια υπουργός, είχε αφήσει το Κοινοβούλιο, καθώς και την Ορχήστρα της ΕΡΤ. Ένας
Μίκης αποτραβηγμένος ήταν, κάτι που δεν μπορούσε να μείνει ασχολίαστο. Το 1994
πήγα στο Βραχάτι και κοιμήθηκα στο κρεβάτι που είχε άλλοτε κοιμηθεί και ο
Μιτεράν. Του πήρα εννέα ώρες συνέντευξη και γέμισα 96 δακτυλογραφημένες
σελίδες. Η οριστική μορφή του κειμένου δόθηκε όταν υπήρχε πια το γαλλικό
χειρόγραφο, οπότε ο Μίκης μπορούσε να ελέγξει το κείμενο. Δεν έκανε
διορθώσεις, έδωσε όμως κάποιες νέες διαστάσεις».

Ο Γκι Βάγκνερ είναι και ιδρυτής του Διεθνούς Ιδρύματος για τον Μίκη Θεοδωράκη
«Οι Φιλικοί». Το ίδρυμα δημιούργησε ιστοσελίδα στο Ίντερνετ για τον Μίκη (http:
//www.mikis-theodorakis.net) η οποία έχει δεχθεί ήδη 83.000 επισκέψεις και
δέχεται 10-15 ερωτήσεις την ημέρα για τον Μίκη και το έργο του.

«Είμαστε κινούμενη άμμος»

Τη βιογραφία του Μίκη παρουσίασαν χθες ο συγγραφέας, η Μαρία Φαραντούρη, ο
Χριστόφορος Αργυρόπουλος, ενώ τον λόγο πήρε και ο ίδιος ο Μίκης: «Ο Γκι έχει
μια ιδιαίτερη αγάπη για μένα, ας του το συγχωρήσουμε! Διότι στην
πραγματικότητα το θέμα του βιβλίου είναι η Ελλάδα. Πρόκειται για εγχειρίδιο
νεώτερης ιστορίας γραμμένο με ταυτότητα, από άνθρωπο που βλέπει την ιστορία με
κριτικό βλέμμα. Και για πρώτη φορά ισορροπείται η ταυτόχρονη σχέση μου με τη
μουσική και την πολιτική. Που για μένα, ο οποίος είμαι συνθέτης αλλά είμαι και
πολίτης, είναι αυτονόητη.

Ήταν, πάντως, δύσκολο για έναν ξένο να συλλάβει την ελληνική
πραγματικότητα. Να αντιληφθεί τις αιτίες των δικών μου αλλαγών και τις αλλαγές
διάθεσης των άλλων απέναντί μου. Έγινα λοιπόν ένας βιογραφούμενος που κάθε
τόσο έβγαινε από τις σελίδες του βιβλίου. Ένας… ασελίδωτος! Κάθε φορά που ο
Γκι νόμιζε ότι είχε σχηματίσει την τελική εικόνα, έβρισκε κάτι καινούργιο.
Συνάντησε έναν Πρωτέα που άλλαζε από μέρα σε μέρα. Εντέλει κατάλαβε ότι σε
τούτη τη χώρα είμαστε κινούμενη άμμος»

INFO

Guy Wagner, «Μίκης Θεοδωράκης: Μια ζωή για την Ελλάδα», μτφ Ευγενία – Χριστίνα
Γραμματικοπούλου, εκδ. «Τυπωθήτω», σελ. 664, τιμή: 25 ευρώ.