Αφιέρωμα σε υποκριτές

Τον Απρίλιο του 1999 το ΝΑΤΟ ξεκίνησε να βομβαρδίζει τη Γιουγκοσλαβία. Αφορμή
υπήρξε το ξεκλήρισμα του αλβανικού πληθυσμού του Κοσόβου από τις αρχές
ασφαλείας της Γιουγκοσλαβίας, με πρόσχημα την αντιμετώπιση της τρομοκρατικής
δράσης του UCK (Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσόβου).

Με το ξεκίνημα των βομβαρδισμών δεκάδες χιλιάδες αλβανόφωνοι κάτοικοι του
Κοσσυφοπεδίου άρχισαν να διαφεύγουν σε γειτονικές χώρες, ενώ τις ίδιες ώρες ο
Μιλόσεβιτς διέταζε την απομάκρυνση όλων των Δυτικών δημοσιογράφων από το
Κόσοβο. Όλων; Όχι ακριβώς. Εξαιρούνται οι ανταποκριτές των ελληνικών και των
ρωσικών μέσων ενημέρωσης. Προφανώς λόγω της «υψηλής αντικειμενικότητάς τους»
στην κάλυψη των σχετικών γεγονότων!

Αυτά που ακολούθησαν είναι γενικώς γνωστά. Τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης
κατακλύζονταν από πληροφορίες «ξεσκονισμένες» από τους Σέρβους λογοκριτές,
διαπιστώνοντας μόνο δυτικές θηριωδίες εις βάρος των φιλήσυχων κατοίκων της
Γιουγκοσλαβίας. Οι ανταποκρίσεις τους για το τι ακριβώς συνέβαινε στο Κόσοβο
ταυτίζονταν απόλυτα με τη σημερινή υπερασπιστική γραμμή τού Μιλόσεβιτς στο
Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Δηλαδή, οι διαφεύγοντες Αλβανοί πρόσφυγες
επιχειρούσαν να αποφύγουν τις δυτικές βόμβες και όχι το μαχαίρι των Σέρβων
παραστρατιωτικών. Καμία εξήγηση βέβαια δεν προφέρεται για το γεγονός πως οι
βόμβες φαίνεται να «κυνηγούσαν» μοναχά Αλβανούς, μια και οι Σέρβοι δεν
φαινόταν να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους. Οι Έλληνες και οι Ρώσοι ανταποκριτές
δεν διαπίστωσαν σφαγές, εγκλήματα και εθνικές εκκαθαρίσεις. Την ίδια ώρα
ισχυρίζονταν σε όλους τους τόνους πως κανένα εμπόδιο δεν υπήρχε στην ελεύθερη
διακίνησή τους σε κάθε γωνιά του Κοσόβου, απεξαρτημένοι ουσιαστικά από κάθε
υποψία σερβικής καθοδήγησης ή παρακολούθησης.

Την ειδυλλιακή αυτή εικόνα αξιόπιστης και αντικειμενικής δημοσιογραφίας, που
μάλιστα δίχως τον παραμικρό δισταγμό καταδίκαζε σαν ύποπτη κάθε φωνή που
τολμούσε να αμφισβητήσει τα «επιτεύγματά της», ήρθε να συντρίψει πριν από
λίγες μόνο ημέρες η μαρτυρία ενός άλλου δημοσιογράφου. Ο Μάθιου ΜακΆλεστερ,
ανταποκριτής στη Μέση Ανατολή της αμερικανικής εφημερίδας «Newsday» και
κάτοχος του βραβείου Πούλιτζερ του 1997 για τα ρεπορτάζ του σχετικά με την
πτώση της πτήσης 800 της TWA, αποκαλύπτει τις φρικαλεότητες που απέκρυψαν από
τον ελληνικό λαό τα ντόπια μέσα ενημέρωσης στη διάρκεια του πολέμου στο
Κόσοβο. Με το βιβλίο του «Beyond the Mountains of the Damned: The war inside
Kosovo» («Πέρα από τα βουνά των καταραμένων: Ο πόλεμος μέσα στο Κόσοβο», Νέα
Υόρκη: New York University Press, 2002), o ΜακΆλεστερ φέρνει στη ζωή ένα
περιβάλλον φρικαλεοτήτων και απερίγραπτης ανθρώπινης αγωνίας στη διάρκεια της
σκληρής αυτής εθνικής σύγκρουσης.

Μπαίνοντας κρυφά κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών στην αιματοβαμμένη αυτή
επαρχία της Γιουγκοσλαβίας και φθάνοντας μέχρι το Πετς, περιγράφει με
λεπτομέρειες όσα οι εκεί Έλληνες επίσημοι ανταποκριτές «δεν μπόρεσαν» να δουν
ή αρνήθηκαν να επιβεβαιώσουν. Με στήριγμα τις προσωπικές δικές του μαρτυρίες,
αλλά και τις περιγραφές Αλβανών και Σέρβων κατοίκων της μαρτυρικής αυτής
πόλης, σκιαγραφεί ένα κλίμα αδυσώπητης εμφύλιας σύγκρουσης που με το ξεκίνημα
των βομβαρδισμών μετεξελίχθηκε σε ένα κύμα σφαγών και διώξεων εναντίον των
ντόπιων Αλβανών. Αυτό που ξεχωρίζει στις περιγραφές του ΜακΆλεστερ και που
αποστομώνει τις όποιες ενστάσεις των οπαδών της συγκάλυψης των εγκλημάτων του
Μιλόσεβιτς και της παρέας του είναι το γεγονός πως τις περιγραφές των
περισσότερων σαδιστικών σφαγών δεν τις κάνουν τα θύματα, αλλά οι θύτες. Με
κυνισμό και αδιαφορία, επώνυμοι Σέρβοι εκτελεστές περιγράφουν στον
δημοσιογράφο την εκτέλεση μωρών παιδιών και το ξεκλήρισμα ολόκληρων
οικογενειών. Ο Νεμπόζισα Μίνιτς, για παράδειγμα, είναι ένας μόνο από τους
Σέρβους παραστρατιωτικούς που ψύχραιμα και μεθοδικά περιγράφει πάνω από ένα
φλιτζάνι καφέ τον τρόπο με τον οποίο οργάνωσε την εκτέλεση οικογενειών
ολόκληρων Αλβανών Κοσοβάρων στο Πετς.

Οι περιγραφές του Μίνιτς, οι διαπιστώσεις του ΜακΆλεστερ και οι
μαρτυρίες πολλών άλλων Σέρβων και Αλβανών κατοίκων του Μετς τινάζουν στον αέρα
το κλίμα μαύρης προπαγάνδας που είχε δημιουργηθεί τότε στην Ελλάδα με την
αφηνιασμένη συγχορδία των ΜΜΕ εναντίον όποιου τολμούσε να επισημάνει την
αγριότητα των σερβικών εθνικών εκκαθαρίσεων. Ένα κλίμα, μάλιστα, που είχε
έρθει ως συνέχεια της απαράδεκτης ανοχής και αδιαφορίας που είχε δείξει η
ελληνική κοινωνία, με σημαιοφόρο βέβαια της ανοχής και πάλι τα περισσότερα
ελληνικά ΜΜΕ, στη διάρκεια των άγριων σφαγών που είχαν διαπραχθεί από τους
Σέρβους εθνικιστές στον πόλεμο της Βοσνίας και ιδίως στη μαρτυρική
Σρεμπρένιτσα.

Το χειρότερο μάλιστα είναι πως ακόμη και σήμερα, που σχεδόν η υφήλιος
ολόκληρη με αποτροπιασμό αναγνωρίζει τα εγκλήματα τα οποία διεπράχθησαν τότε
εναντίον της ανθρωπότητας, τα βρικολακιασμένα φερέφωνα των αδυσώπητων σφαγέων
έχουν το θράσος να αμφισβητούν την ύπαρξη θυμάτων. Δολοφονούν έτσι, αδίστακτα,
για δεύτερη φορά όσους σπάραξαν τότε κάτω από το μαχαίρι του Μίνιτς και των
συντρόφων του. Για όλους αυτούς τους υποκριτικούς αρνητές της πραγματικότητας,
το βιβλίο του ΜακΆλεστερ αποτελεί ίσως το καλύτερο αφιέρωμα.