Μαγειρέματα μετά φόνου

Μπορεί ένα μπουκάλι κόκκινο πεσκέρα να συνδυαστεί με νικαραγουανό ρούμι;
Άγνωστο. Το βέβαιο είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία της αστικής τάξης της
Βαρκελώνης δεν έχει φαντασία, τουλάχιστον αν πιστέψουμε τον ήρωα του Μανουέλ
Βάθκεθ Μονταλμπάν, τον Πέπε Καρβάλιο. «Ένα ογδόντα εννέα τοις εκατό της
αστικής τάξης αυτής της πόλης δειπνεί με σοταρισμένο σπανάκι και ταούκι που
δαγκώνει την ουρά του. Αν έτρωγαν το σπανάκι με σταφίδες και κουκουνάρι και
αντί για ταούκι μια τσιπουρίτσα με αρωματικά βότανα, τυλιγμένη σε
αλουμινόχαρτο και ψημένη στον φούρνο, θα ήταν ένα εξίσου υγιεινό δείπνο, όχι
πολύ ακριβότερο αλλά πολύ πιο ευφάνταστο».

Τι είδους συνταγή είναι ετούτη; Μα… η συνταγή του φόνου! Η σειρά των
μυθιστορημάτων του Μονταλμπάν με ήρωα τον Πέπε Καρβάλιο είναι αστυνομική. Η
μαγειρική όμως, όπως λέει ο μελετητής του Μονταλμπάν, Κιμ Αράντα, είναι «ένας
τρόπος να βλέπει και να πλησιάζει τον κόσμο ο Καρβάλιο, ένα θεμελιώδες
χαρακτηριστικό της προσωπικότητάς του, είναι το βιολί ή η σύριγγα του Σέρλοκ
Χολμς».

Οι περιπέτειες του ντετέκτιβ Πέπε Καρβάλιο είναι γεμάτες από συνταγές
μαγειρικής, καλά εστιατόρια της Βαρκελώνης και της Μαδρίτης, είναι γεμάτες από
γαστριμαργικά ρητά. Λέει για παράδειγμα: «Όταν τρως μόνος νιώθεις πάντοτε
πεσμένος. Μπροστά σ’ αυτό το πρόβλημα, η μόνη λύση είναι να τρως πολύ και
καλά». Για τον Μονταλμπάν, η μαγειρική αποτελεί την υπέρβαση των στερεοτύπων
του μαύρου μυθιστορήματος. Εκεί που η αγωνία κορυφώνεται, ο ήρωας διακόπτει
για να περιγράψει μία συνταγή. Έτσι όταν ο Μονταλμπάν υπογράφει βιβλία του, οι
συζητήσεις είναι πρωτότυπες. Οι αναγνώστες τού λένε ποιες συνταγές δοκίμασαν
και ποιες πέτυχαν.

Συνταγές που δεν είναι τυχαία βαλμένες. Μοιάζουν με τα χορευτικά νούμερα από
μιούζικαλ. «Τα καλά μιούζικαλ συμπεριλαμβάνουν νούμερα επειδή προάγουν την
πλοκή με καθοριστικό τρόπο, επειδή εισάγουν επεξηγηματικά στοιχεία για τους
χαρακτήρες τους συναφείς με την εξέλιξη της δράσης μέχρι εκείνη τη στιγμή»,
εξηγεί ο Κιμ Αράντα. Ο οποίος μάζεψε κάμποσες συνταγές του Μονταλμπάν, για
λογαριασμό του Ισπανού εκδότη τού διάσημου συγγραφέα. Και το βιβλιαράκι, με
επεξηγηματικό πρόλογο, μπήκε ως παράρτημα στην έκδοση του αστυνομικού
μυθιστορήματος «Τα Λουτρά», με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 25 χρόνων από τη
«γέννηση» του Πέπε Καρβάλιο. Και κυκλοφορεί σε λίγες μέρες και στα ελληνικά
από το «Μεταίχμιο», ανεξάρτητα από την έκδοση των «Λουτρών» που θα ακολουθήσει
σε ένα μήνα από τον ίδιο εκδοτικό οίκο.

Ο Καρβάλιο, λέει ο Αράντα, «μαγειρεύει από νευρωτική παρόρμηση, όταν
βρίσκεται σε κατάθλιψη ή έχει τα νεύρα του, και σχεδόν πάντοτε ψάχνει για
συνένοχη συντροφιά για να φάει ό,τι έχει μαγειρέψει, ώστε να αποφύγει τον
αυνανισμό της απλής θρέψης και να κάνει εξάσκηση στην επικοινωνία». Αλλά δεν
θα δείξει ποτέ τη χαρά του στο εστιατόριο, διότι, γράφει ο Μονταλμπάν, «ο
σερβιτόρος είναι εξαίρετος ψυχολογικός αναλυτής, και μόλις ανακαλύψει την
έκσταση στα μάτια σου σε πλησιάζει, σου ζητά με ζωηρή φωνή να του το
επιβεβαιώσεις και κοιτά τις τσέπες της ψυχής και του κορμιού σου με μια
συνενοχή συντρόφου στην ηδονή που δεν θα φθάσει στον οργασμό αν δεν του
αφήσεις ένα δεκαπέντε τα εκατό του λογαριασμού ως πουρμπουάρ».

Μαριναρισμένο… κτήνος

«Με μία μικρή παράκαμψη μόλις είκοσι χιλιομέτρων για να δειπνήσεις στην
Cypselle του Παλαφρουγέλ με ένα arros negre με ψαρικά, καλδοσίγιο, ρύζι που
έχει πάρει σκούρο χρώμα από το καμένο και αλεσμένο κρεμμύδι, φρυγανισμένο ψωμί
με ντομάτα και αντσούγιες, εξαιρετικά κεφτεδάκια από χοιρινό και γάμπαρη με
καλαμάρια». Ούτως ή άλλως η μαγειρική, εξηγεί ο Μονταλμπάν, «είναι μια
μεταφορά της κουλτούρας και του υποκριτικού περιεχομένου της». Διότι «αν
κατασπαράξουμε κατευθείαν το νεκρό ζώο ή το ξεριζωμένο μαρούλι, λέμε πως
είμαστε άγριοι. Αλλά αν μαρινάρουμε το κτήνος με τη βοήθεια αρωματικών βοτάνων
από την Προβηγκία, τότε έχουμε προβεί σε μια εξαίρετη πολιτισμική πράξη».

INFO

Το βιβλίο «Στην κουζίνα με τον Καρβάλιο» του Κιμ Αράντα θα κυκλοφορήσει σε
λίγες μέρες στα ελληνικά από τις εκδόσεις «Μεταίχμιο». Θα ακολουθήσουν «Τα
Λουτρά» του Μονταλμπάν (από τον ίδιο εκδοτικό οίκο).