«Δεν μας χωρίζει τίποτα με τον Ζαχαριάδη. Τον βρίσκω πολύ συμπαθητικό,
ήρεμο, ήπιο», είπε ο Καραγιώργης ρίχνοντας μια αστραφτερή ματιά στον
Ζαχαριάδη… Κι αυτός με τη σειρά του, χαρούμενος, έτεινε το χέρι σε μια
κίνηση, σαν να ‘θελε να χαϊδέψει το κεφάλι του Καραγιώργη.
|
|
«Ο Καραγιώργης», είπε με βροντερή φωνή, «δεν είναι μόνον καλός άνθρωπος. Έχει
και σπουδαίο μυαλό». Ο διάλογος συνεχίστηκε… Και «ΤΑ ΝΕΑ» απλώς μεταφέρουν
στον αναγνώστη αυτήν τη συγκλονιστική συνομιλία, που οπωσδήποτε θα ξενίσει
όσους έζησαν ή διάβασαν την τραγική ιστορία αυτών των κορυφαίων παραγόντων της
Αριστεράς, που πέθαναν και οι δύο κάτω από τραγικές συνθήκες.
Ο πρώτος, ο Νίκος Ζαχαριάδης, ήταν ο πανίσχυρος γραμματέας του ΚΚΕ, ο οποίος,
κυνηγημένος από το κομμουνιστικό κόμμα της πρώην ΕΣΣΔ και από το κόμμα του,
αυτοκτόνησε στη Σιβηρία το 1973.
Και ο δεύτερος, ο Κώστας Καραγιώργης, ήταν ο σημαντικότερος διευθυντής του
«Ριζοσπάστη» διευθυντής στα πέτρινα χρόνια της δεκαετίας του ’40 ο οποίος,
κυνηγημένος κι αυτός από το κόμμα του και το κομμουνιστικό κόμμα της
Ρουμανίας, πέθανε, το 1955, άρρωστος, στις φυλακές στο Πλοέστι.
Φυσικά, ο αναγνώστης, γνωρίζοντας ότι ο πρώτος είχε συνηγορήσει στις βαριές
κατηγορίες που διατυπώθηκαν για τον δεύτερο, θα αναρωτιέται πώς και πού
διημείφθη ο παραπάνω θερμός μεταξύ τους διάλογος.
Η συνάντηση
Η ζωή όμως και η Αριστερά… ακόμα περισσότερο έχει τους δικούς της
νόμους! Ο διάλογος είναι αυθεντικός και κατεγράφη στο μαγνητόφωνο το Σάββατο
το βράδυ, μόλις τρία εικοσιτετράωρα πριν από την αυριανή κοινή… συνέντευξη
Τύπου Ζαχαριάδη – Καραγιώργη στην ΕΣΗΕΑ!
Ποιο είναι το… μυστικό της υπόθεσης; Ο διάλογος αυτός έγινε από τους δύο
γιους των τραγικών και κορυφαίων της Αριστεράς, από τον 56χρονο γυναικολόγο
Αλέξη Καραγιώργη και τον 50χρονο επιχειρηματία Σήφη Ζαχαριάδη, οι οποίοι
πρωτοσυναντήθηκαν με πρωτοβουλία του δημοσιογράφου Γιώργου Λεονταρίτη και του
εκδότη-σκηνοθέτη Άγγελου Σιδεράτου.
Αφορμή γι’ αυτήν τη συγκινητική συνάντηση, που θα επαναληφθεί αύριο στις 12 το
μεσημέρι μπροστά στις κάμερες της τηλεόρασης, στάθηκε το μυθιστόρημα του κ.
Λεονταρίτη «Οδός Παυλώφ 22». Ένα βιβλίο που είναι βασισμένο στην τραγωδία του
Νίκου Ζαχαριάδη κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Προσκήνιο – Άγγελος Σιδεράτος»,
με εξώφυλλο του σκιτσογράφου Στάθη Σταυρόπουλου.
«Η πρώτη μου σκέψη ήταν να γνωρίσω τον γιο του, τον Σήφη», εξηγεί ο κ.
Λεονταρίτης. «Ο Σήφης το διάβασε. Και εκείνος με τη σειρά του ήθελε να δει
ποιος έγραψε το μυθιστόρημα. Αλλά άμα μιλάμε για τον Ζαχαριάδη έρχονται στη
μνήμη μας οι μεγάλοι της Αριστεράς. Ξεχωριστή μορφή ήταν ο Κώστας Καραγιώργης,
επιστήμων, με σπουδές στο εξωτερικό, κορυφαίος δημοσιογράφος, ο διευθυντής του
”Ριζοσπάστη” που έκανε Σχολή. Ας μην ξεχνάμε ότι η εποχή ήταν δύσκολη, με
έριδες και συγκρούσεις, μία εποχή η οποία ακόμα μελετάται. Η σκέψη με τον
Άγγελο να γνωρίσουμε τα δύο παιδιά, ήρθε τα Χριστούγεννα του 1999. Και ήταν
φυσικό λόγω της μεγάλης σύγκρουσης των γονιών τους να τους χωρίζει μία
άβυσσος. Αλλά και οι δύο είχαν μία ψυχική ανωτερότητα. Σκέφθηκαν ότι οι νέοι
άνθρωποι πρέπει να κοιτάξουν στο μέλλον, μακριά από αυτό που μας πίκρανε, να
δουν το μέλλον της Αριστεράς. Κι ας τους χωρίζει η άβυσσος».
Δεν είναι θέμα προσώπων
|
Καραγιώργης – Ζαχαριάδης. Οι γιοι δύο κορυφαίων αλλά και τραγικών συνάμα προσώπων της Αριστεράς σε μία συμβολική κίνηση παραμερίζουν ό,τι χώρισε τους γονείς τους. Και μιλάνε με τον συντάκτη των «ΝΕΩΝ»
|
Η δεύτερη αναφορά στη λέξη «άβυσσος» ενόχλησε τον Αλέξη Καραγιώργη. «Μπορεί να
μη γνωριζόμασταν πριν. Αλλά δεν με χωρίζει καμία άβυσσος με τον Σήφη
Ζαχαριάδη… Με τον ζαχαριαδισμό και τον σταλινισμό με χωρίζει άβυσσος,
απόλυτη άβυσσος…».
Η συζήτηση «ανάβει», και τα δύο «παιδιά» έρχονται όλο και πιο πολύ ο ένας
κοντά στον άλλον. Ο Αλέξης Καραγιώργης παρεμβαίνει και πάλι, θέλοντας να
διορθώσει την… ιστορία που τόσο αδηφάγα θέλει να καταγράψει τα πάντα.
«Η αλήθεια είναι ότι δεν συναντηθήκαμε σήμερα για πρώτη φορά. Οι ματιές μας,
μέσω των μανάδων μας, είχαν ανταμωθεί από το 1965, όταν ήταν ακόμα παράνομο το
κομμουνιστικό κόμμα. Αλλά την υπόθεση αυτή τη γνωρίζει με λεπτομέρειες η
μητέρα μου».
Η Μαρία Καραγιώργη
Η Μαρία Καραγιώργη, πρώην βουλευτής της προδικτατορικής ΕΔΑ, θυμίζει στα «ΝΕΑ»
αυτήν τη συγκινητική και τραγική συνάμα πτυχή της ιστορίας Ζαχαριάδη –
Καραγιώργη.
«Ήμουν βουλευτής της ΕΔΑ και επισκεπτόμουν κρατούμενους στις φυλακές Αβέρωφ,
το ’64, το ’65, το ’66. Θυμάμαι το ’65, πίσω από τη σήτα που είδα τη γυναίκα
του Ζαχαριάδη, τη Ρούλα Κουκούλου (σ.σ. όταν το ΚΚΕ είχε κατηγορήσει τον Νίκο
Ζαχαριάδη, η σύζυγός του τάχθηκε με τη θέση του κόμματος).
«Της είπα, λοιπόν, ότι θα πάω στη Μόσχα και ότι θα δω το παιδί της. Και τη
ρώτησα τι να του πω. ”Να τον κοιτάξεις πολύ καλά στα μάτια, να καθρεφτιστούν
τα μάτια του στα δικά σου, να τον φιλήσεις και να σε φιλήσει”», μου ‘πε η
Ρούλα.
«Στη Μόσχα πλέον είδα το παιδί στο σπίτι των Ζορμπαλάδων. Πρέπει να ήταν γύρω
στα 25. Πολύ ψηλό παλικάρι, αδύνατο, ωραίο, με την ομορφιά και με τη γλύκα της
Ρούλας και με το αστραφτερό βλέμμα του Ζαχαριάδη. Το παιδί όμως μιλούσε ρώσικα
και η συζήτηση έγινε μέσω μετάφρασης».
Η επιστροφή στην Ελλάδα
«Όταν επέστρεψα στην Ελλάδα, πήγα στις φυλακές Αβέρωφ και πάλι πίσω από τη
σήτα είπα όσα είδα στη Ρούλα. Η Κουκούλου άρχισε να κλαίει. Κι εγώ παρακάλεσα
τον δεσμοφύλακα να την αφήσουν για λίγο να περάσει το κιγκλίδωμα. Έτσι κι
έγινε. Και η Ρούλα έπεσε στην αγκαλιά μου. ”Αγκαλιάζω εσένα, άρα και τον γιο
μου. Αφού κι εσύ τον αγκάλιασες και φιληθήκατε”… Δεν θυμάμαι τόσο τραγική
στιγμή που να συντάραξε όλους όσους έβλεπαν. Εκείνη την ώρα είχα παραμερίσει
τον χαμό του άνδρα μου. Ακόμα και την ”εικόνα” της αδελφής μου της Ναυσικάς
που άκουσε στο ραδιόφωνο της Τασκένδης ότι ”το παλιόσκυλο ο Καραγιώργης
πέθανε”».
Η Μαρία Καραγιώργη παίρνει μία ανάσα και συνεχίζει, με αφορμή την αυριανή
συνέντευξη Τύπου του παιδιού της και του παιδιού της Ρούλας Κουκούλου (σ.σ.
πέθανε το 1987).
«Η αυριανή συνάντηση… Είναι από αυτά που στήνει η ιστορία. Θα ήταν
εγκληματικό για το χώρο μας, για την Αριστερά και τον τόπο μας, εάν κάποτε δεν
βρίσκανε μία γλώσσα κοινή οι νέες γενιές. Πρέπει να τα βρουν οι νέες γενιές.
Έχω δισέγγονα… Θα ‘ταν ντροπής πράγματα τα δισέγγονα του Κολοκοτρώνη και του
Μαυρομιχάλη να μαλώνουν. Και ο Κολοκοτρώνης είχε κι ένα παιδί σκοτωμένο από
Έλληνες!».
Λόγια – βάλσαμο
|
Ιστορική συνάντηση. Ο Αλέξης Καραγιώργης (αριστερά) και ο Σήφης Ζαχαριάδης (δεξιά) έχουν ανάμεσά τους τον συγγραφέα του βιβλίου «Οδός Παυλώφ 22» Γιώργο Λεονταρίτη και τον εκδότη Άγγελο Σιδεράτο. Η υπέρβαση έγινε. Έπεται συνέχεια…
|
Τα λόγια της μάνας η Μαρία Καραγιώργη είναι η μόνη που ζει από τους τέσσερις
γονιούς, αφού έχουν πεθάνει ο Νίκος Ζαχαριάδης, η Ρούλα Κουκούλου και ο Κώστας
Καραγιώργης πέφτουν ως βάλσαμο στα παιδιά τους.
Και όσο πέρναγε η ώρα το Σάββατο το βράδυ στο σπίτι του Άγγελου Σιδεράτου
τόσο ξετυλίγονταν οι μνήμες. Ο γυναικολόγος Αλέξης Καραγιώργης θυμήθηκε
μάλιστα και την περιπέτειά του ως μαθητής της Β’ Λυκείου, εκεί στις αρχές του
’60, που έφερε σε σύγκρουση τη μητέρα του με τη βασίλισσα Φρειδερίκη.
«Ήμουν στο 5ο Γυμνάσιο της Αθήνας. Και μας διάβασαν, πριν γράψουμε έκθεση, ένα
υβριστικό κατεβατό για τους κομμουνιστές και την ηγεσία τους, καθώς και τις
ευθύνες τους, όπως είπαν, του θανάτου μιας δασκάλας».
Με απέβαλαν
«Τότε εγώ θεώρησα ότι, αν γράψω όλα αυτά, προδίδω τη μνήμη του πατέρα μου. Με
απέβαλαν από το Γυμνάσιο, μετά από όλα τα Γυμνάσια των Αθηνών και του Πειραιώς
και τελικώς κατέληξα σε ένα σχολείο στο Μενίδι. Τον άλλο χρόνο ο Άρειος Πάγος
έβγαλε άκυρη την απόφαση, αλλά εγώ κόντευα να τελειώσω το Γυμνάσιο».
Η μία κουβέντα φέρνει την άλλη και τα ερωτήματα γιατί δεν ασχολήθηκαν οι δυο
γιοι του Καραγιώργη και του Ζαχαριάδη με την πολιτική πέσανε βροχή…
«Εγώ βλέπω τη ζωή στην πιο αγνή της μορφή», σημειώνει ο γυναικολόγος κ.
Καραγιώργης. «Προδικτατορικά ήμουν στην ΕΔΑ. Σήμερα, δεν θέλω να ανακατευτώ με
την πολιτική. Και είναι όλη η γενιά μας έτσι. Εμείς η μεταπολεμική γενιά που
γεννηθήκαμε το ’40-46 και μεγαλώσαμε στον εμφύλιο. Εμείς μείναμε απέξω. Δεν
είμαι μόνον εγώ που δεν είχα διάθεση για κάτι τέτοιο».
Η συμβουλή του πατέρα
Στη συζήτηση παρεμβάλλεται ο Σήφης Ζαχαριάδης. «Εμένα ο πατέρας μου με
συμβούλεψε να μην ασχοληθώ ποτέ με την πολιτική. Μου ‘πε μάλιστα ότι η
πολιτική είναι το πιο κακό πράγμα. Βέβαια ήμουν στην Κομσομόλ. Όλοι ήμασταν».
Κάποια στιγμή, ο Αλέξης Καραγιώργης ξαναγυρνάει προς το μέρος του Σήφη
Ζαχαριάδη. «Τον Σήφη τον βλέπω λίγο παχύ σαν κι εμένα. Πάντως δεν με στρίμωξε
ψυχολογικά η συνάντηση. Είχα τις αμφιβολίες μου, αλλά δεν με στρίμωξε καθόλου.
Επιβεβαιώθηκε ότι αυτές οι συγκρούσεις δεν έχουν να κάνουν με μας, δεν είναι
σύγκρουση ανθρώπων, ατόμων».
«Αν σε καλέσω στη Μόσχα θα ‘ρθεις;», ρώτησε ο κ. Ζαχαριάδης τον κ. Καραγιώργη.
«Φυσικά και θα ‘ρθω, αν μου το επιτρέπουν οι γυναίκες…», απάντησε ο γιατρός
(με μεταπτυχιακές σπουδές στο Βερολίνο και στη Στοκχόλμη).
«Είμαι έξι χρόνια μικρότερος από τον Αλέξη. Αλλά τον βλέπω μια χαρά… Μου ‘πε
ότι είμαι παχύς. Θα κοιτάξω να αδυνατίσω… Είναι καλός. Άμα κάποιος έχει
άσπρο μούσι είναι καλός άνθρωπος. Κι έχει καλό μυαλό».
«Αν με καλούσαν στους βομβαρδισμούς στο Βελιγράδι θα πήγαινα ως γιατρός», λέει
ο κ. Καραγιώργης. «Είμαι και απλό μέλος στους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα». «Είναι
κακός ο πόλεμος και στον Καύκασο και στα Βαλκάνια», τονίζει ο Σήφης
Ζαχαριάδης. «Θέλω τα παιδιά μου να ζήσουν χωρίς πόλεμο».
