Προσοχή στις «θεραπείες» αντιγήρανσης

Το τελευταίο διάστημα γίνεται μεγάλη συζήτηση για θεραπείες που προβάλλονται ως μέθοδοι αντιγήρανσης, αναζωογόνησης ή βελτίωσης της μακροζωίας. Ακούμε για βλαστοκύτταρα, κυτταρικές θεραπείες, πλασμαφαίρεση και άλλες παρεμβάσεις, συχνά συνοδευόμενες από εντυπωσιακές υποσχέσεις. Χρειάζεται όμως να ξεκαθαρίσουμε κάτι βασικό: άλλο η επιστημονική έρευνα και άλλο μια εγκεκριμένη θεραπεία.

Οι προηγμένες θεραπείες είναι ένα από τα σημαντικότερα πεδία της σύγχρονης ιατρικής. Περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, γονιδιακές και κυτταρικές θεραπείες και έχουν ήδη δώσει λύσεις σε συγκεκριμένα σοβαρά νοσήματα. Για να φτάσουν όμως στους ασθενείς, προηγούνται κλινικές μελέτες και αυστηρή αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας, της ποιότητας και της ασφάλειάς τους από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές (FDA, EMA, ΕΟΦ). Αυτό ακριβώς λείπει από πολλές παρεμβάσεις που σήμερα διαφημίζονται για αντιγήρανση ή αναζωογόνηση.

Δεν έχουν εγκριθεί για αυτές τις ενδείξεις και οι ισχυρισμοί που τις συνοδεύουν συχνά στηρίζονται σε περιορισμένα, προκαταρκτικά ή αμφιλεγόμενα επιστημονικά δεδομένα. Το ότι μια μέθοδος ακούγεται σύγχρονη ή χρησιμοποιεί κύτταρα, πλάσμα ή κάποια νέα τεχνολογία δεν αποτελεί απόδειξη ούτε αποτελεσματικότητας, ούτε ασφάλειας.

Γι’ αυτό και οι πολίτες πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί. Πριν υποβληθούν σε μια τέτοια παρέμβαση, χρειάζεται να ελέγχουν αν είναι εγκεκριμένη για τον συγκεκριμένο σκοπό, ποια αρχή την έχει εγκρίνει και ποια κλινικά δεδομένα τεκμηριώνουν το όφελος και τους πιθανούς κινδύνους της. Εξίσου σημαντικό είναι να ελέγχουν ποιος την εφαρμόζει: ποια είναι η αναγνωρισμένη ιατρική ειδικότητά του και αν διαθέτει την κατάλληλη εκπαίδευση και αρμοδιότητα για τη συγκεκριμένη ιατρική πράξη.

Η καινοτομία είναι απαραίτητη για την πρόοδο της ιατρικής. Δεν μπορεί όμως να αποτελεί άλλοθι για πρακτικές που δεν έχουν περάσει από την απαιτούμενη επιστημονική και ρυθμιστική αξιολόγηση. Πριν από την υπόσχεση πρέπει να υπάρχουν οι αποδείξεις. Και πριν από τη θεραπεία, η ασφάλεια του ασθενούς.

Η Μαρία Γαζούλη είναι καθηγήτρια Βιολογίας – Γενετικής – Νανοϊατρικής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, εθνική εκπρόσωπος στην Επιτροπή Προηγμένων Θεραπειών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ)