Προσγείωση

Η παραίτηση του Θανάση Αυγερινού από τη θέση του εκπροσώπου της Ελπίδας για τη Δημοκρατία είναι πιασάρικο θέμα, ειδικά για μας τους δημοσιογράφους. Εχει κουτσομπολιό, έχει ίντριγκα, έχει ανταγωνισμούς, έχει και μια ανακοίνωση με γλωσσικές αντιθέσεις, από τους «φυτευτούς συμβουλάτορες» ως το «καθείς εφ’ ώ ετάχθη».

Ο ίδιος ο πρώην ανταποκριτής στη Μόσχα δεν είναι αδιάφορο πρόσωπο: αρκεί να θυμηθούμε ότι έχει υποστηρίξει πως ο Πούτιν είχε έτοιμο σχέδιο στήριξης της Ελλάδας σε περίπτωση που ο Σόιμπλε την πέταγε έξω από το ευρώ και ότι έχει φτάσει να κατηγορήσει τους δημοσιογράφους του σταθμού στον οποίο δούλευε για… ουκρανική προπαγάνδα!

Ομως η παραίτηση αυτή αποτελεί σύμπτωμα, όχι αίτιο της κρίσης στην οποία έχει βυθιστεί το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού. Η τελευταία έχει κατηγορηθεί για εκμετάλλευση και εργαλειοποίηση της τραγωδίας των Τεμπών. Τη χαρακτήρισαν χλευαστικά «χαροκαμένη μάνα», την κατήγγειλαν για προσωπική ατζέντα, της καταλόγισαν προσπάθεια καπελώματος ενός αυθόρμητου κινήματος διαμαρτυρίας για εγκληματικά λάθη και παραλείψεις που στοίχισαν τη ζωή 57 ανθρώπων. Κι όμως, όταν ξεκίνησε την πολιτική της δράση πολλοί δημοσκόποι έλεγαν ότι το κόμμα της ήταν το μόνο που παρουσίαζε μια σαφή δυναμική.

Τι συνέβη και αυτή η δυναμική έδωσε μέσα σε δυο μήνες τη θέση της σε μια ευδιάκριτη πτώση; Οι απαντήσεις είναι πολλές. Η μία έχει να κάνει με την απουσία ενός στοιχειώδους προγράμματος που να εκτείνεται πέρα από την καταγγελία της διαφθοράς. Η θλίψη και η οργή για ένα τρομακτικό δυστύχημα μπορεί να βγάζουν χιλιάδες ανθρώπους στους δρόμους για να φωνάξουν «Ως εδώ!», δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσουν τις θέσεις για την εξωτερική πολιτική, την καταπολέμηση της ακρίβειας ή την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Η δεύτερη απάντηση σχετίζεται με τον προσωποκεντρικό, και κατά συνέπεια μη δημοκρατικό, χαρακτήρα αυτού του κόμματος. Η Καρυστιανού υπερτίμησε την προσωπική της ακτινοβολία, αν υπήρχε ποτέ κάτι τέτοιο, και πίστεψε ότι η παρουσία της θα ήταν αρκετή για να συρρεύσουν τα πλήθη. Για να έχει απήχηση όμως ο λαϊκισμός – γιατί περί αυτού μιλάμε – χρειάζεται κάποια εκλεγμένα όργανα και κάποιες δημοκρατικές διαδικασίες, όχι παρεΐστικες αποφάσεις, αυτοσχέδιες ανακοινώσεις και πρόχειρες συνεντεύξεις.

Ο τρίτος λόγος της απότομης προσγείωσης της «Ελπίδας» έχει να κάνει με τις ευρύτερες πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα, αλλά και με κάτι παρεξηγημένο: την ωριμότητα του εκλογικού σώματος. Οι ψηφοφόροι μπορεί να εξοργίζονται με τις ελίτ και να παρασύρονται από τους δημαγωγούς, αλλά δεν είναι πρόβατα που υπακούνε στον βοσκό ούτε υπνωτισμένα παιδιά που ακολουθούν τον πονηρό αυλητή. Αν θέλουν να διαμαρτυρηθούν για το «καθεστώς Μητσοτάκη» έχουν πιο αξιόπιστες εναλλακτικές από την Καρυστιανού και τη Γρατσία.

Αρνητικά για το κόμμα λειτουργεί και η μετάθεση των εκλογών για την άνοιξη. Mπορεί να μειωθούν τα λάθη, αλλά θα αυξηθεί η έκθεση.