Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο

O Αλέξης Τσίπρας έχει ένα αβαντάζ σε σχέση με οποιονδήποτε άλλο αρχηγό κόμματος της αντιπολίτευσης: έχει έναν τεράστιο όγκο προσωπικών οπαδών που κανείς άλλος δεν έχει. Τον απέκτησε ανεβάζοντας κάποτε τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ όταν και καταγράφηκε στο θυμικό πολλών ψηφοφόρων ως μαχητής. Το ποσοστό που του δίνουν σήμερα οι δημοσκοπήσεις μικρή σημασία έχει: αυτό που μετράει στην προκειμένη περίπτωση είναι ότι όποιος δηλώνει ότι θα τον ψηφίσει, δηλώνει στην πραγματικότητα ότι του έχει προσωπική εμπιστοσύνη. Ο Τσίπρας δεν έχει στην πραγματικότητα ανάγκη κανένα κόμμα: περιμένει πιστούς στρατιώτες.

Σε αυτό η διαφορά του από τον Νίκο Ανδρουλάκη π.χ. είναι τεράστια. Ο Ανδρουλάκης ακόμα και στους πιο φανατικούς υποστηρικτές του μοιάζει απλά με «καλό παιδί» – ένας άφθαρτος νέος πολιτικός, που δεν είχε συμμετοχή σε κυβερνητικά σχήματα. Αυτό αποδεικνύεται πως είναι και το ιδιότυπο όριό του. Δυσκολεύεται να «γράψει» ως ηγέτης – στην καλύτερη των περιπτώσεων απλά τον εκτιμούν.

Κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί τον Ανδρουλάκη να λειτουργεί εκτός ΠΑΣΟΚ δημιουργώντας έναν νέο πολιτικό φορέα όπως κάνει ο Τσίπρας σήμερα. Αυτό πολύ απλά σημαίνει πως αν στις επόμενες εκλογές ο Ανδρουλάκης δεν πιάσει τον στόχο που θα ορίσει, θα έχει και προβλήματα ενός του ΠΑΣΟΚ – θα αρχίσουν πάλι συζητήσεις για την επάρκεια της ηγεσίας του κ.λπ. Ενώ ο Τσίπρας και να πάει πιο χαμηλά από αυτό που του δίνουν οι δημοσκόποι σήμερα, δεν έχει να απολογηθεί σε κανέναν.

Αυτός περισσότερο από τον Ανδρουλάκη μπορεί να έχει βοηθό και σύμμαχο τον χρόνο: δεν χρειάζεται καν να ανησυχεί για το ποσοστό του στις επόμενες εκλογές και το μόνο που θα έπρεπε να τον ενδιαφέρει είναι το νέο του κόμμα να καθιερωθεί ως πόλος ικανός να συσπειρώσει με τον καιρό όλη την Κεντροαριστερά που αναζητά ηγεσία. Για αυτό και ομολογώ πως δεν καταλαβαίνω πραγματικά τι κάνει. Κυρίως δεν καταλαβαίνω το άγχος του να πείσει ότι είναι κάτι διαφορετικό από αυτό που ο κόσμος νομίζει, ότι άλλαξε πολύ, ότι είναι εκπρόσωπος κάτι νέου κ.λπ.

Ο Τσίπρας χρειαζόταν απλά δύο πράγματα. Το πρώτο, να δηλώσει ότι έμαθε πολλά από τα λάθη του από το πέρασμά του από την εξουσία. Δεν χρειαζόταν ούτε δημόσιο αυτομαστίγωμα, ούτε βιβλία με τα οποία να εξηγεί τα πεπραγμένα του, ούτε νέες ιδεολογικές πλατφόρμες κτλ. Χρειαζόταν λίγη αυτοκριτική κυρίως για την αφαίμαξη της μεσαίας τάξης, τη δημιουργία και την υπεράσπιση του νόμου Κατρούγκαλου, τη συνεργασία με τον Καμμένο κ.λπ.

Το δεύτερο που χρειαζόταν είναι να πει στον κόσμο μερικά απλά πράγματα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων του – προτάσεις που να δείχνουν ότι από το πέρασμά του από την κυβέρνηση, αλλά και από την αδυναμία του να κάνει σοβαρή αντιπολίτευση στον Κυριάκο Μητσοτάκη, κατάλαβε πολλά. Παραδόξως δεν κάνει ούτε το ένα ούτε το άλλο. Εκδίδει βιβλία για να υπερασπιστεί μια κυβερνητική θητεία που τα αποτελέσματα τριών εκλογικών αναμετρήσεων μαρτυρούν ότι δεν άρεσε, εμφανίζει μανιφέστα χιλιάδων λέξεων με αναλύσεις ακατανόητες και βαρετές στο ευρύ κοινό, περιτριγυρίζεται από συνεργάτες που δεν κάνουν άλλο από το να υπενθυμίζουν τα κυβερνητικά του πεπραγμένα σαν να απαιτούν από τον κόσμο που δεν τον ψήφισε να ζητήσει συγγνώμη. Κάπως έτσι καίει τον χρόνο του.

Το πρόβλημα της αντιπολίτευσης είναι ότι οι ηγέτες της δεν αξιοποιούν τον χρόνο σε αυτή. Ο Ανδρουλάκης μοιάζει να μην έχει πολύ: νομίζεις ότι έχει ημερομηνία λήξης. Ο Τσίπρας απλά δεν μπορεί να αφήνει τον χρόνο να δουλέψει για χάρη του: θέλει να γυρίσει πίσω αντί να πάει μπροστά. Οταν έχεις κόψει δρόμο για να τα καταφέρεις, συμβαίνει…