Σήμερα είναι η Ωρα της Γης. Και αν θέλετε να είστε εντάξει με την οικολογική σας συνείδηση, οφείλετε να συμμετάσχετε. Δεν είναι τίποτα το σπουδαίο, πρόκειται για ακτιβισμό του καναπέ. Στις 20.30 πρέπει να σβήσουμε τα φώτα για μία ώρα. Η τηλεόραση μπορεί να παίζει, δεν υπάρχει πρόβλημα. Και το κινητό.
Επίσης η θέρμανση ας είναι σε λειτουργία, δεν αλλοιώνει το happening. Το θέμα είναι να σβήσουν τα φώτα, να βγουν εντυπωσιακές φωτογραφίες που θα ανέβουν στα social και να στείλουμε όλοι μαζί ένα μήνυμα. Δεν είναι ξεκάθαρο ποιος θα το λάβει, αλλά εμείς θα πατήσουμε το κουμπί της αποστολής – δεν κοστίζει τίποτα.
Η Ωρα της Γης είναι ένα εύρημα του μάρκετινγκ για την αφύπνιση της οικολογικής μας ευαισθησίας. Επινοήθηκε από μία διαφημιστική εταιρεία για λογαριασμό της οργάνωσης WWF. Ωραία πρωτοβουλία και, κυρίως, ξεκούραστη.
Οχι σαν κάτι παλαβά που κάνει η Greenpeace, όπου για να λάβεις μέρος θέλεις κασκαντέρ, όπως ο Μπραντ Πιτ στο Μενίδι. Στην Ωρα της Γης σηκώνεσαι από τον καναπέ, σβήνεις τα φώτα και στέκεσαι για λίγο στο παράθυρο να δεις τι έκαναν οι γείτονες. Και μετά επιστρέφεις στον καναπέ και με σβηστό φως βελτιώνεις την εμπειρία τηλεθέασης. Το ανάβεις αργότερα, όταν σε κόβει η πείνα και θέλεις να βάλεις κάτι junk στο στόμα.
Πριν από είκοσι χρόνια, όταν ξεκίνησε η ιδέα από την Αυστραλία, συμμετείχαν αρκετοί. Σήμερα όμως κάτι τέτοια μοιάζουν με φτιασιδωμένη ματαιότητα. Ναι, σημειώνεται πρόοδος στην πράσινη μετάβαση, ειδικά στην Ευρώπη που εσχάτως δείχνει ως το κορόιδο του πλανήτη. Ωστόσο οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα συνεχίζουν να ανεβαίνουν. Κάθε χρόνο σημειώνεται ρεκόρ παρά και τη θεαματική επίδοση της Κίνας ως προς τη μείωσή τους.
Η ενέργεια που καταναλώνουμε αυξάνεται κάθε χρόνο. Τα ορυκτά καύσιμα παραμένουν η ραχοκοκαλιά του συστήματος. Η μεγάλη εικόνα δεν αλλάζει με την ταχύτητα που απαιτούν οι περιστάσεις. Διότι τη στιγμή που εσύ λες ότι δεν θα πάρεις πλαστική σακούλα από το σουπερμάρκετ, ο Ινδός βάζει φωτιά στα σκουπίδια του και φουλάρει τις ντιζελομηχανές του. Είναι σαν να σου λέει ότι αυτός δεν θα μείνει πίσω επειδή εσύ αποφάσισες να πετάξεις τα πλαστικά καλαμάκια. Και εσύ, βέβαια, δεν είσαι αθώος του αίματος. Κάνεις τα δικά σου. Είναι το ασανσέρ για έναν όροφο.
Ο καφές σε πλαστικό, «για τον δρόμο», ενώ δεν βιάζεσαι. Το κλιματιστικό στο φουλ με το παράθυρο μισάνοιχτο. Τα δέκα λεπτά στο ντους που γίνονται είκοσι. Τα κουτιά μέσα σε κουτιά από τις online παραγγελίες. Το φαγητό που ξεχνάς στο ψυγείο μέχρι να πεταχτεί. Το κινητό που φορτίζει όλη νύχτα. Μικρές, αθώες κινήσεις χαμηλού ενεργειακού και περιβαλλοντικού κόστους. Μέχρι να τις βάλεις όλες μαζί. Ο άνθρωπος δεν είναι το μοναδικό είδος που καταστρέφει το περιβάλλον του.
Το κάνουν και οι ακρίδες. Οι ελέφαντες και οι κάστορες. Ωστόσο ο άνθρωπος το κάνει συνειδητά, με πλήρη επίγνωση. Και εδώ είναι η αντίφαση που στήνει την παγίδα. Καταστρέφουμε το περιβάλλον με αντάλλαγμα την ευμάρεια. Διότι τι να κάνεις σε έναν καταπράσινο πλανήτη χωρίς απεριόριστη ενέργεια; Και όταν ζεις σε μεγαλούπολη, έχεις αποδεχθεί ότι πήρες τις αποστάσεις σου από τη φύση.
Η ευκολία είναι εθιστική και το κόστος της αλλαγής είναι πάντα προσωπικό. Το όφελος παραμένει αφηρημένο και συλλογικό. Κανείς δεν θα σε συγχαρεί επειδή άφησες το αυτοκίνητο στο σπίτι. Ούτε θα νιώσεις κάτι άμεσα επειδή ξέχασες το φως αναμμένο. Κάθε μέρα στην Αθήνα διατίθενται 1 εκατομμύριο πλαστικά ποτήρια για ροφήματα, κυρίως για καφέ.
Ελάχιστα ανακυκλώνονται. Τα περισσότερα καταλήγουν σε χωματερές, θάλασσες και ακτές. Κανένας δεν τολμά να εισηγηθεί την επιβολή επιπλέον κόστους ώστε να παίρνουμε τον καφέ μας σε κύπελλο που κουβαλάμε από το σπίτι. Και έτσι παρατηρούμε το γελοίο του πράγματος. Καταργήθηκαν τα πλαστικά καλαμάκια, αλλά έμειναν τα πλαστικά ποτήρια. Σαν να τρως τον αγλέορα, αλλά να ζητάς light αναψυκτικό.
