Το βράδυ της Κυριακής, στο γήπεδο του Ρουφ, γονείς και φίλοι βλέπουν από τις εξέδρες νεαρά αγόρια και κορίτσια να παίζουν τον καθιερωμένο τους εβδομαδιαίο ποδοσφαιρικό αγώνα. Πιο δίπλα, δύο άλλες ομάδες κάνουν ζέσταμα υπό το άγρυπνο βλέμμα των προπονητών τους. Στα μάτια των νεαρών αθλητών βλέπεις τη σπίθα και τη φιλοδοξία να μπορέσουν κάποτε να πατήσουν στο χορτάρι των μεγάλων ελληνικών ή και ευρωπαϊκών γηπέδων. Φορούν ομοιόμορφες στολές και καινούργια, γυαλισμένα παπούτσια.
Μερικά μέτρα πιο κάτω, σε ένα μικρό γήπεδο πέντε επί πέντε, ετοιμάζεται για την προπόνησή της μια άλλη ομάδα. Εδώ δεν υπάρχει καμία ομοιομορφία. Κάποιοι είναι λευκοί και άλλοι μαύροι. Κάποιοι φορούν ποδοσφαιρικά παπούτσια, άλλοι όχι. Κάποιοι μιλούν ελληνικά, άλλοι αγγλικά και γαλλικά και άλλοι άγνωστες (σε εμάς) γλώσσες. Κάποιοι δείχνουν έμπειροι, ενώ για άλλους είναι η πρώτη προπόνηση. Δεν υπάρχει εξέδρα, ούτε βέβαια και θεατές.
Πρόκειται για την Εθνική Αστέγων, μια ποδοσφαιρική ομάδα που ενώνει κοινωνικά αποκλεισμένους ανθρώπους και τους δίνει νέες ευκαιρίες επανένταξης με αφορμή το παιχνίδι της «στρογγυλής θεάς». «Ρίχνεις μια μπάλα μέσα και λύνονται όλες οι διαφορές – θρησκείες, γλώσσα, φύλο, όλα», είπε στα «ΝΕΑ» ο Χρήστος Αλεφάντης, ιδρυτής της ομάδας και του περιοδικού «Σχεδία».
Οι συναντήσεις της Κυριακής
Στον αγωνιστικό χώρο, οι παίκτες μαζεύονται σιγά σιγά. Πριν ξεκινήσει η δράση, όλοι μαζί σχηματίζουν έναν κύκλο και γνωρίζονται μεταξύ τους – για κάποιους είναι, άλλωστε, η πρώτη φορά που δίνουν το «παρών» στις «συναντήσεις» της Κυριακής. Ο προπονητής και ο ιδρυτής του συλλόγου ρωτούν τους νεοφερμένους από πού έχουν έρθει, αν έχουν χαρτιά ή εργασία. «Πείτε μας τι χρειάζεστε και πέρα από το ποδόσφαιρο», λένε σε ελληνικά και αγγλικά.
Η Εθνική Αστέγων, μια ποδοσφαιρική ομάδα που ενώνει κοινωνικά αποκλεισμένους ανθρώπους και τους δίνει νέες ευκαιρίες επανένταξης με αφορμή το παιχνίδι της «στρογγυλής θεάς»
Στην ομάδα συμμετέχουν πρόσφυγες και μετανάστες, πρώην εξαρτημένοι, παιδιά που μεγάλωσαν σε ορφανοτροφεία και άστεγοι. Οι «δύσκολες ιστορίες» που έχουν ακουστεί σε προπονήσεις και αγώνες της Εθνικής Αστέγων είναι πολλές.
Από τον Χουσεΐν, έναν νεαρό μετανάστη που στα 15 του ήρθε από το Αφγανιστάν στην Ελλάδα περπατώντας, μέχρι τη 18χρονη Αγγελική, παιδί που μεγάλωσε σε ορφανοτροφείο και, όταν αγωνίστηκε με την ομάδα το 2019, είχε πει πως «κάθε φορά που παίζω επουλώνεται και ένα τραύμα μου».
Ο Χρήστος Αλεφάντης, ιδρυτής της Εθνικής Αστέγων και του περιοδικού δρόμου «Σχεδία»
Μέσα σε αυτές είναι και του 35χρονου Αλέξανδρου. Βρήκε την ομάδα από στόμα σε στόμα πριν από περίπου έναν μήνα και αγωνίζεται στη θέση του αριστερού χαφ. Επί 19 χρόνια πάλευε με την εξάρτηση από τα ναρκωτικά. Τελείωσε ένα πρόγραμμα απεξάρτησης και εδώ και έναν χρόνο είναι «καθαρός». Η μεγάλη του αγάπη ήταν πάντα το ποδόσφαιρο. «Η Εθνική Αστέγων ήτανε αυτό που χρειαζόμουν, γιατί δεν είχα αυτοπεποίθηση να πάω σε μια ομάδα, να κάνω προπονήσεις και τα λοιπά.
Δεν ήξερα σε τι κατάσταση βρίσκεται το σώμα μου και αν μπορεί να ανταποκριθεί, οπότε εδώ ήτανε το ιδανικό. Ηρθα, προπονήθηκα και δεν παίζει κανένα ρόλο το πώς ήταν η σωματική μου κατάσταση γενικότερα. Με βοήθησε πολύ και με την ψυχολογία μου και την αυτοπεποίθησή μου», μας είπε το βράδυ της Κυριακής. Το ποδόσφαιρο για αυτόν είναι ένα άθλημα που «έχει κανόνες, αλλά έχει και απόλυτη ελευθερία».
Από τη Μελβούρνη στην Αθήνα
Η Εθνική Αστέγων ιδρύθηκε το 2007. Οπως θυμάται σήμερα ο Χρ. Αλεφάντης, η ιδέα τού ήρθε όταν ένα συνηθισμένο Σάββατο στην Αυστραλία, όπου έζησε πολλά χρόνια, διάβασε σε μια τοπική εφημερίδα για τον αντίστοιχο ποδοσφαιρικό σύλλογο που υπήρχε εκεί. «Εψαξα και βρήκα πού προπονούνται. Πήγα σε μια προπόνηση στο γήπεδο του Φίτζροϊ, σε ένα προάστιο της Μελβούρνης, και έπαθα πλάκα με αυτό που είδα. Δηλαδή, πώς σε ανθρώπους που βιώνουν την ακραία φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό σε ακραίες μορφές, δίνεις τη δυνατότητα να κλωτσήσουν μια μπάλα και χαμογελάει η ψυχή τους», σημείωσε.
Ο 18χρονος Μιγκέλ, με καταγωγή από το Νότιο Σουδάν, ήρθε στην Ελλάδα πριν από πέντε μήνες. Την Κυριακή ήταν η πρώτη του προπόνηση με την ομάδα. Αγωνίζεται ως μέσος
Υστερα από λίγους μήνες, επέστρεψε στην Ελλάδα. «Βλέποντας ότι και στην Αθήνα προ κρίσης υπήρχαν άστεγοι στην πόλη που κοιμόντουσαν σε χαλάσματα, σκέφτηκα να ξεκινήσουμε και εδώ μια ποδοσφαιρική ομάδα που να απευθύνεται σε αυτούς τους ανθρώπους», προσθέτει, σχεδόν είκοσι χρόνια αργότερα.
Η προπόνηση ξεκινάει
Πίσω στο γήπεδο του Ρουφ, με το που τελειώνει η αρχική συζήτηση, ο προπονητής μοιράζει χρωματιστά φανελάκια και το παιχνίδι ξεκινάει. «Καλή διασκέδαση», λέει και έπειτα σφυρίζει. Ακολουθεί ζέσταμα και έπειτα από λίγη ώρα οι μετέχοντες χωρίζονται σε δύο ομάδες. Σειρά έχει ο φιλικός αγώνας.
Ανάμεσα στους παίκτες είναι και ο Μιγκέλ. Είναι 18 χρονών και ήρθε στην Ελλάδα από το Νότιο Σουδάν πριν από πέντε μήνες. Την Κυριακή ήταν η πρώτη του προπόνηση με την Εθνική Αστέγων, για την οποία και αυτός έμαθε από έναν φίλο του. «Θα ήθελα να ξαναέρθω εδώ γιατί πιστεύω ότι θα με βοηθήσει να εξελιχθώ γιατί έχω μεγάλο πάθος για το ποδόσφαιρο», είπε. Αγωνίζεται ως μέσος και έπαιζε ποδόσφαιρο και στην πατρίδα του.
Κάθε χρόνο, από το 2007, η Εθνική Αστέγων συμμετέχει στο Παγκόσμιο Κύπελλο Αστέγων
Το μήνυμα που θέλει να στείλει είναι ότι πάντοτε οι άνθρωποι πρέπει να προσπαθούν και να πιστεύουν ότι θα τα καταφέρουν. «Δεν είναι εύκολο να προχωρήσεις στο ποδόσφαιρο. Οταν ήμουν νεότερος πίστευα ότι θα μπορέσω να φτάσω να γίνω επαγγελματίας, αλλά δεν μου δόθηκαν οι κατάλληλες ευκαιρίες. Μπορεί να έχεις το ταλέντο και την επιθυμία να παίξεις, αλλά χωρίς τις ευκαιρίες δεν είναι εύκολο να τα καταφέρεις. Γι’ αυτό πρέπει πάντα να πιστεύεις στον εαυτό σου και να προσπαθείς», πρόσθεσε σε σπαστά αγγλικά.
Ο Αλέξανδρος, 35 χρόνων, βρήκε την Εθνική Αστέγων πριν από έναν μήνα. Για 19 χρόνια πάλευε με την εξάρτηση στα ναρκωτικά. Αγωνίζεται στη θέση του αριστερού χαφ
Στον αγωνιστικό χώρο, το ματς είναι έντονο. Δυνατά μαρκαρίσματα και σουτ, διεκδίκηση φάσεων και γρήγορες εναλλαγές κάνουν το ερασιτεχνικό παιχνίδι πολύ ενδιαφέρον. «Να το ευχαριστηθούμε μόνο. Διασκέδαση και παιχνίδι, αυτή είναι η συμβουλή. Δεν υπάρχει τακτική οδηγία εδώ», λέει χαμογελώντας ο προπονητής που παρακολουθεί τον αγώνα. Ο τερματοφύλακας της μιας ομάδας, αν και δεν φοράει γάντια, κάνει δύσκολες αποκρούσεις, απαντώντας στην πίεση των επιθετικών της αντίπαλης. Δεν μπορεί να τα σώσει όλα. Το τελικό σκορ είναι 3-1 εις βάρος της.
Στο «5 επί 5» της Αθήνας η προπόνηση φτάνει στο τέλος της. Ο προπονητής καλεί και πάλι τους παίκτες και τους μιλάει για τους επόμενους αγωνιστικούς, και μη, στόχους. Σιγά σιγά μαζεύουν τα πράγματά τους και φεύγουν, άλλοι με ποδήλατα, άλλοι με αυτοκίνητα και άλλοι με τα πόδια. Εδώ, το ποδόσφαιρο είναι κάτι παραπάνω από ένα άθλημα. «Το σημαντικό είναι αυτό εδώ τις Κυριακές, που συναντιόμαστε και μιλάμε για το εθνικό φαγητό του Καμερούν, ας πούμε, που είναι ρύζι με κοτόπουλο, όπως μου λένε τα παιδιά. Μιλάμε και για όλες αυτές τις ανθρώπινες ιστορίες, όλο αυτό το παζλ ανθρώπων, που αγωνίζονται με αξιοπρέπεια για να ξαναπάρουν τις ζωές τους στα χέρια τους», καταλήγει, λίγο πριν αποχωρήσουμε και εμείς. Μέχρι την επόμενη φορά.
