Make democracy strong again

Το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών των ΗΠΑ συνιστά, αναμφίβολα, μία αρνητική εξέλιξη, με άδηλες συνέπειες που μένουν να εκδηλωθούν και να αποκωδικοποιηθούν στο άμεσο μέλλον. Η εκλογή D. Trump, με αυξημένο απόλυτο αριθμό ψήφων και με όλα τα επιμέρους δημογραφικά χαρακτηριστικά της κάλπης, δημιουργεί εύλογη ανησυχία σε πολλά επίπεδα. Πρώτα και κύρια, για την ίδια τη λειτουργία της δημοκρατίας, όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και διεθνώς. Για το αν οι θεσμοί θα μείνουν ισχυροί και ακέραιοι. Για το πώς θα μπορέσει να λειτουργήσει μια οικονομία, με άκρατη ελευθερία και πλήρη απουσία ρύθμισης στο εσωτερικό και βαρύ προστατευτισμό στο εξωτερικό. Για το πώς, εν τέλει, θα αντιμετωπίσει η νέα πολιτική ηγεσία των ΗΠΑ τις μεγάλες πλανητικές προκλήσεις: κλιματική κατάρρευση, τεχνητή νοημοσύνη, μετανάστευση και φυλετικές διακρίσεις – οι πρώιμοι πανηγυρισμοί της ελληνικής Ακροδεξιάς πιστοποιούν την ιδεολογική ταυτότητα του αποτελέσματος.

Αλλά και σε επίπεδο γεωπολιτικό, εάν ο κ. Trump εννοεί όσα έχει κατά καιρούς πει και πλέον, στην τελευταία του θητεία, αισθάνεται ελεύθερος να τα πράξει, η απειλή για το παγκόσμιο σύστημα ασφάλειας είναι δεδομένη. Η επίδραση του χθεσινού αποτελέσματος στους πολέμους σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία αναμένεται με αγωνία. Την ίδια ώρα, ο δηλωμένος απομονωτισμός του νέου προέδρου είναι πολύ πιθανό να αποδυναμώσει το ευρωατλαντικό δόγμα. Πλέον, δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για την ΕΕ να καθυστερήσει να εργαστεί για την ευρωπαϊκή άμυνα, τη στρατηγική και παραγωγική της αυτονομία, την ενεργειακή της ασφάλεια.

Εν τέλει, αν υπάρχει ένα θετικό στοιχείο στην εκλογή Trump, είναι η ευκαιρία για τον δημοκρατικό κόσμο να συνειδητοποιήσει τον κίνδυνο και να αναλογιστεί τι πρέπει να κάνει. Να ανασυγκροτηθεί χωρίς καθυστέρηση. Οι διευρυνόμενες ανισότητες, η φτώχεια, η έλλειψη προοπτικής είναι εκείνες που διαμορφώνουν ακροατήρια για τους δημαγωγούς, τους λαϊκιστές, τους δήθεν αντισυστημικούς – δημιουργήματα του ίδιου του συστήματος που υποτίθεται ότι πολεμούν. Η σύγχρονη δημοκρατία και οι δυνάμεις της πραγματικής κοινωνικής προόδου οφείλουν να συστηθούν ξανά στα ευρέα κοινωνικά στρώματα. Σε εκείνους που έμειναν πίσω και αισθάνθηκαν ότι οι ιδέες της προόδου ήταν θεωρητική πολυτέλεια, ότι δεν τους αφορούν. Να μην υποστείλουν τον αγώνα για ελευθερία και ισότητα, αλλά να πετύχουν μια νέα ισορροπία ανάμεσα στις αξίες και στα υλικά προτάγματα της επιβίωσης. Ελεύθερος πολίτης, με δικαιώματα και αξιοπρέπεια, είναι πρώτα και κύρια ένας πολίτης που έχει την προσδοκία και τη δυνατότητα να ζήσει αυτός και η οικογένειά του μια καλύτερη ζωή.

Η δημοκρατία είναι το καλύτερο και πληρέστερο πολίτευμα που έχει γνωρίσει ο κόσμος, αλλά αυτό από μόνο του δεν αρκεί. Ο κόσμος χρειάζεται μια νέα τολμηρή πολιτική εμβάθυνσης και υπεράσπισης της δημοκρατίας και όσων αυτή σημαίνει – για όλους. Μιας δημοκρατίας που δεν θα χωρίζει τους πολίτες σε ωφελούμενους και μη, αλλά θα ρίχνει τα τείχη και θα αγωνίζεται για πραγματική κοινωνική δικαιοσύνη.

Ο Δημήτρης Μάντζος είναι βουλευτής Επικρατείας, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής