Η Αίγυπτος και εμείς

Η Αίγυπτος του προέδρου Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι είναι ο ακρογωνιαίος λίθος για την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και την Ερυθρά Θάλασσα. Είναι επίσης κρίσιμος εταίρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, με τον οποίο μας συνδέουν κοινά συμφέροντα, η γεωγραφία και η ιστορία. Η εταιρική σχέση με την Αίγυπτο αποτελεί βάθρο της μεσανατολικής πολιτικής μας. Πολυάνθρωπη σουνιτική χώρα, με πολυχιλιετή κρατική παράδοση, η οποία έχει επιτύχει από το 2013 μία αξιοπρόσεκτη, αν και όχι απρόσβλητη, πολιτική και κοινωνική σταθερότητα.

Αυτοτελώς αλλά και διά της Αιγύπτου προσεγγίζουμε τα θέματα της Λιβύης, εκείνα των θαλασσίων εκκρεμοτήτων με τη σφήνα των τουρκο-λιβυκών μνημονίων, αλλά και όσα αφορούν το μέλλον τού νοτίως της Κρήτης λιβυκού κράτους, ως λειτουργήσιμης, πολύτιμης για τις ευρωπαϊκές οικονομίες οντότητας. Η κοινωνία της Αιγύπτου έχει σοβαρά θιγεί από την κρίση των δημητριακών λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ οι επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης εξαιτίας του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα έχουν πλήξει άνω του 50% τις θαλάσσιες μεταφορές μέσω της Διώρυγας του Σουέζ (και αντιστοίχως το λιμάνι του Πειραιά) και ζημιώσει βαρέως την αιγυπτιακή οικονομία. Επιπλέον, η αντιμαχία με την επίσης πολυάνθρωπη Αιθιοπία που θέλει να κατακρατήσει τα νερά του Κυανού Νείλου, στραγγαλίζοντας την Αίγυπτο, είναι περίπτωση μη αποδεκτής, ιδιοτελούς κατά το Διεθνές Δίκαιο συμπεριφοράς, ασύμβατης προς το πνεύμα της διεθνούς συνεργασίας. Στην κορυφή των προβλημάτων είναι η τραγωδία της Γάζας, όπου ο Αλ Σίσι υποχρεώνεται από τα πράγματα να συμπορευθεί σε κάποιο βαθμό με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η κατανόηση Αιγύπτου – Ισραήλ βρίσκεται λόγω Γάζας, και λόγω Λιβάνου, επί ξυρού ακμής. Η Αίγυπτος δεν μπορεί να αγνοήσει την παρουσία της Τουρκίας στη Σομαλία, όπου και η ίδια στέλνει στρατιωτικές δυνάμεις, με το βλέμμα στην Αιθιοπία, που η στάση της υποχρεώνει το Κάιρο να φέρει τη διαφορά για τα νερά του Νείλου στο Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΕ.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για εμάς; Σημαίνουν ότι η παράταση του πολέμου στη Γάζα με τη διάχυσή του στον Λίβανο δυσκολεύει αφόρητα την Αίγυπτο – ήδη ο κ. Σίσι από την Αγκυρα έθεσε στις 4 Σεπτεμβρίου θέμα ισραηλινής διαγωγής στα δυτικά του Ιορδάνη ποταμού και σε παλαιστινιακά εδάφη -, γεγονότα που από τη φορά των πραγμάτων τον άγουν, όπως και την Ιορδανία, σε διάσταση με το Ισραήλ. Εμείς, με τη ματιά και στο Μεταναστευτικό, έχουμε πρωτοστατήσει για να αντιληφθεί η ΕΕ και η σύνολη Δύση τη σημασία της Αιγύπτου του καθεστώτος Σίσι. Αποκορύφωμα ήταν η απόφαση των Βρυξελλών τον Μάρτιο 2024 να διατεθούν 7,4 δισ. ευρώ για στήριξη της δοκιμαζόμενης αιγυπτιακής οικονομίας. Η Ελλάδα όμως πρέπει να γίνει πιο ενεργή, να έχει δυνατή ματιά στην Ερυθρά Θάλασσα πέραν της επιχείρησης Ασπίδες, να κάνει συνεχή τον διάλογο εφ’ όλης της ύλης με την Αίγυπτο – χώρα σταθερή στις θέσεις της για τα ζητήματα θαλασσίων ζωνών στη Μεσόγειο -, να επιδιώξει κατ’ απόλυτη προτεραιότητα τη Σύνοδο του Υψηλού Συμβουλίου Συνεργασίας, να φιλοξενήσει διάσκεψη για το μέλλον της ΒΑ Αφρικής, με αντικείμενο την κατάσταση σε Λιβύη, Αίγυπτο, Σουδάν, Ερυθραία, Αιθιοπία, Σομαλία και τα προβλήματα των λαών αυτών.  Είναι απαραίτητο και με τους τρόπους αυτούς να εμβαθύνουμε την εταιρική σχέση με την Αίγυπτο, με όλες τις ευεργετικές επενέργειες που η συνεχής στερέωσή της μπορεί να έχει σε άλλα μέτωπα.

Μάλιστα, εν μέσω της σοβούσας παγκόσμιας κρίσης.

Ο Γιώργος Πουκαμισάς είναι πρέσβης ε.τ.