Θέμα ιδεολογίας

Το καλοκαίρι του 2015 ο Μάριος Σαλμάς παρουσίασε το βιβλίο του με τίτλο «Θέμα ιδεολογίας ή όχι μόνο», μια πολιτική αποτίμηση της πορείας του και, ειδικότερα, της θητείας του ως αναπληρωτής υπουργός Υγείας της κυβέρνησης συνεργασίας υπό τον Αντώνη Σαμαρά. Τα όσα είπε εκείνη τη βραδιά στην ομιλία του ήταν σαφή και αποκαλυπτικά για τον σημερινό αναγνώστη.

«Εμείς που πιστεύουμε στην ελεύθερη οικονομία της αγοράς πρέπει να παλέψουμε μέσα από τις πολιτικές μας συμμαχίες να αμβλύνουμε τις κοινωνικές και εισοδηματικές ανισότητες, να σχεδιάσουμε πώς θα βγούμε από το παραγωγικό αδιέξοδο και πώς θα βρούμε έναν τρίτο δρόμο, έναν νέο τύπο ελεύθερης οικονομίας. Εγώ πιστεύω στην ελεύθερη οικονομία αλλά με εποπτεία του κράτους. Αυτή έχει οδηγήσει τον δυτικό κόσμο σε καλύτερο βιοτικό επίπεδο. Ενοχλούμαι όμως από τη συσσώρευση του πλούτου στο 1% του πληθυσμού, από την έλλειψη κανόνων που προστατεύουν το δικαίωμα στην εργασία ή το εισόδημα των εργατών. Ακόμη περισσότερο γιατί ο πατέρας μου ήταν εργάτης. Δεν πρέπει να είναι προνόμιο της Αριστεράς να διεκδικεί αυτονόητες διορθώσεις των παρενεργειών του κυρίαρχου και αναγκαίου αλλά στρεβλού οικονομικού μοντέλου που κυριαρχεί σήμερα στον δυτικό κόσμο. Για μένα, η οικονομική δραστηριότητα πρέπει να απομακρυνθεί από τις χρηματοοικονομικές ψευδαισθήσεις και την πολυπλοκότητα των προϊόντων που αυτές δημιουργούν. Το μέλλον της Ευρώπης δεν βρίσκεται στον ανταγωνισμό για χαμηλότερους μισθούς, αλλά στην εξισορρόπηση των επιπέδων κατανάλωσης μέσω υψηλότερων επιπέδων εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας προς τον υπόλοιπο κόσμο. Η απάντηση δεν είναι μία οικονομία που βασίζεται στις χαμηλές αμοιβές ή σε περιορισμένο – κι άρα μικρότερο – εμπόριο, αλλά σε ανεπτυγμένες δεξιότητες […] Είναι λοιπόν θέμα ιδεολογίας μόνο η ανόρθωση της χώρας; Δηλαδή για το ότι φθάσαμε εδώ έφταιξε ο σοσιαλισμός ή ο φιλελευθερισμός που ήταν οι ιδεολογίες των κομμάτων που κυβέρνησαν τις τελευταίες δεκαετίες τη χώρα; […] Οταν πήρα ανάθεση εντολής για το υπουργείο Υγείας, δεν είχα κάποιο εγχειρίδιο κοινωνικού φιλελευθερισμού στο γραφείο μου για να προσαρμόζω τις αποφάσεις. Η γνώση, η αίσθηση δικαίου, οι στόχοι, οι επιπτώσεις των αποφάσεων στην αγορά και το μετρήσιμο αποτέλεσμα ήταν η πυξίδα».

Στο λογύδριο διαφαίνεται η προσέγγιση που έβαλε τον Σαλμά σε μπελάδες. Διότι, κακά τα ψέματα, οι διαφωνίες του με την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν και ιδεολογικές (κατά τον δικό του ορισμό των πραγμάτων) σε θέματα όπως τα ΛΟΑΤΚΙ δικαιώματα, όπου αυτός ταυτίζεται με τις απόψεις Σαμαρά. Αλλά η διαγραφή του δεν επήλθε, φυσικά, γι’ αυτές αλλά για διαφωνίες που καταλήγουν στη διοίκηση και στο αίσθημα δικαίου, τα οποία ο ίδιος τοποθέτησε σε πεδία πέραν των πολιτικών ιδεών.

Αξίζει εδώ να θυμηθούμε ότι ο βουλευτής δεν ήταν καινούργιος στο γαλάζιο κουρμπέτι. Ο γιατρός και τακτικός καθηγητής Ανατομίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών εκλέγεται βουλευτής από το 2000 κι έχει δύο θητείες στο υπουργείο Υγείας, αφού είχε υπηρετήσει κι ως υφυπουργός στη δεύτερη κυβέρνηση Κώστα Καραμανλή.

Η τάση του να σηκώνει το δικό του μπαϊράκι περνούσε, ωστόσο, αδιάφορη έως απαρατήρητη ώσπου άγγιξε πια τον πυρήνα της κυβέρνησης και τον Πρωθυπουργό.

Η συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ τον Ιούνιο ήταν ενδεικτική για όσα ακολούθησαν. Τότε, ο βουλευτής, που θέλει να θυμίζει ότι είναι γιος εργάτη, πήρε τον λόγο για να πει ότι η κυβέρνηση ασχολείται περισσότερο «με τους λίγους» αντί για τους πολλούς, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να του απαντά επικαλούμενος το εκλογικό ποσοστό που, κατά την άποψή του, τον διαψεύδει.

Λίγο αργότερα, ο Σαλμάς άνοιξε πόλεμο με το υπουργείο Πολιτισμού και τη Λίνα Μενδώνη, καταγγέλλοντας δύο «φωτογραφικούς διαγωνισμούς» για την ανάθεση των κυλικείων των αρχαιολογικών χώρων. Υποστήριξε με ένταση, δε, ότι δεν ζητήθηκαν εγγυητικές επιστολές, ότι οι διαγωνισμοί διεξήχθησαν πριν από τις εθνικές εκλογές και τις ευρωεκλογές, με κλειστά τα δικαστήρια, ώστε να μην μπορούν να ασκηθούν ασφαλιστικά μέτρα από τους αποκλειόμενους, ενώ επέμεινε ότι μέλος της επιτροπής που κατακύρωσε τη μίσθωση κατηγορείται για συμμετοχή σε κύκλωμα εκβίασης.

Η υπουργός τού απάντησε. Δεν επείσθη. Κι επανήλθε στο θέμα ξανά και ξανά σε τηλεοπτικές του εμφανίσεις. Το κερασάκι μπήκε στην τούρτα όταν έβαλε την υπογραφή του, μαζί με ακόμη 10 βουλευτές, στην ερώτηση για τα κόκκινα δάνεια που ενόχλησε το Μέγαρο Μαξίμου και τον υπουργό Οικονομικών.

Στο τρίτο χτύπημα η πόρτα ανοίγει (που έλεγε κι ένα λαϊκό άσμα) και βρέθηκε εκτός. Η εμπειρία του και η κοινή λογική λένε ότι το ρίσκο ήταν υπολογισμένο. Και στην επιμονή της κυβέρνησης ότι ο Σαλμάς επέμενε να αναπαράγει «συκοφαντίες», ο ίδιος αντιτείνει το συνταγματικό καθήκον των βουλευτών να ελέγχουν κάθε κυβέρνηση, συμπεριλαμβανομένης αυτής που έχουν στηρίξει με την ψήφο εμπιστοσύνης τους.

Αν θέλουμε, πάντως, να είμαστε ειλικρινείς, ο ανεξάρτητος, πλέον, βουλευτής είχε προειδοποιήσει εγκαίρως για το ποιος είναι. Και το ότι δεν ταίριαξε με την παρούσα ηγεσία της ΝΔ δεν πρέπει να προκαλεί σε κανέναν έκπληξη. Αλλωστε, και τα δικά της όρια στην κριτική και τον έλεγχο κρίνονται. Το πολιτικό μέλλον του Σαλμά μόνο αυτός το ξέρει πια. Αυτό που ίσως αξίζει να ξανασκεφτεί, όμως, σε σχέση με το πού βρίσκεται σήμερα, είναι το ερώτημα που είχε θέσει σε εκείνο το βιβλίο του: Μήπως, τελικά, είναι και θέμα ιδεολογίας;