Μετά την κάλπη τι;

Το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών της περασμένης Κυριακής έστειλε πολλά μηνύματα σε περισσότερους αποδέκτες σε Ευρώπη και Ελλάδα. Κι αν τα πλέον σοβαρά συμπτώματα για τη δημοκρατία μας είναι, πράγματι, η υπέρμετρη αποχή και η αύξηση των δυνάμεων της Ακροδεξιάς, είναι ο εσωτερικός συσχετισμός των πολιτικών δυνάμεων που μονοπωλεί το ενδιαφέρον της δημόσιας συζήτησης. Σε ένα ακόμη θαυμάσιο παράδειγμα που αποδεικνύει πως η ελληνική πολιτική ζωή είναι γεμάτη εκπλήξεις που σκοτώνουν κάθε υποψία ανίας, το μοναδικό από τα τρία πρώτα κόμματα που δεν μείωσε τα ποσοστά του, αλλά, αντιθέτως, τα αύξησε, είναι και εκείνο που εισήλθε με ταχύτητα και ένταση σε εσωτερική περιδίνηση. Πράγματι, το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής πέτυχε την Κυριακή την έκτη κατά σειρά αύξηση των ποσοστών του. Μια προσπάθεια που διαρκεί από το 2015, με την αείμνηστη Φ. Γεννηματά στο «τιμόνι», και συνεχίζεται με πρόεδρο τον Ν. Ανδρουλάκη.

Είναι αρκετό αυτό; Η απάντηση είναι αυτονόητη: Οχι. Ο στόχος της δεύτερης θέσης δεν επιτεύχθηκε κι αυτό πρέπει να εξηγηθεί, με ανάλυση των πολιτικών, γεωγραφικών και δημογραφικών δεδομένων της ψήφου. Ομως, κανείς δεν δικαιούται να αρνείται τα δεδομένα, ούτε, φυσικά, να διεκδικεί το αποκλειστικό προνόμιο ερμηνείας ενός εκλογικού αποτελέσματος. Η ερμηνεία, αντιθέτως, προϋποθέτει μελέτη, ανάλυση και διάλογο – όχι τηλεοπτικούς ή διαδικτυακούς μονολόγους. Για το ΠΑΣΟΚ και για κάθε κόμμα που δεν κατάφερε να γεμίσει το «ποτήρι» του στις εκλογές, υπάρχει μόνο μία επιλογή. Να εκτιμήσει αν το ποτήρι είναι μισογεμάτο ή μισοάδειο. Αυτό που δεν επιτρέπεται να γίνει είναι να ταρακουνηθεί το ποτήρι τόσο ώστε ούτε αποτίμηση να μπορεί να γίνει ούτε να αποφευχθεί η τρικυμία.

Η κατάσταση απαιτεί νηφαλιότητα και σοβαρότητα. Η βιασύνη κοστίζει στην ενότητα – κι αυτό είναι κάτι που έχει αποδειχθεί ιστορικά για το ΠΑΣΟΚ. Η εσωστρέφεια, εξάλλου, έχει την τάση να εξωτερικεύεται γρήγορα. Μέσα ενημέρωσης που στην προεκλογική περίοδο δεν «περνούσαν» ούτε κεντρικές δηλώσεις πλέον φέρουν πηχυαίους τίτλους για «παιχνίδια εξουσίας». Το «αδιάφορο» ΠΑΣΟΚ γίνεται sexy ξανά, για όλους τους λάθος λόγους. Η επικοινωνία πρυτανεύει και η ουσία πηγαίνει περίπατο μέσα στον καύσωνα.

Κι όμως, υπάρχει και χρόνος και τρόπος να βαδίσουμε μπροστά. Με ειλικρινή και βαθιά συζήτηση στα όργανα του κόμματος, που μόνο ως «διακοσμητικά» δεν πρέπει να εκληφθούν. Με γόνιμη αντιπαράθεση, με όρους πολιτικής ηθικής και θάρρους. Για τα μέχρι σήμερα στάδια και τα επόμενα βήματα. Η αυτοκριτική – πριν από την κριτική – είναι μια σπάνια αλλά και αναγκαία άσκηση.

Ο,τι κι αν συμβεί, ό,τι κι αν γίνει, πρέπει με κάθε μέσο να διασφαλιστεί πως η διαδικασία θα παραμείνει πολιτική. Ούτε προσωπική, ούτε παραπολιτική. Εν τέλει, το μόνο στο οποίο έχει αξία να διαφωνούμε είναι η πολιτική ατζέντα, ο κοινοβουλευτικός μας λόγος, ο τρόπος επικοινωνίας με την κοινωνία, η οργάνωση της κομματικής δράσης. Τα πρόσωπα έχουν σημασία, αλλά όχι κυρίαρχη. Αυτό που, άλλωστε, προέχει είναι η διαρκής και έμπρακτη αντιμετώπιση των πραγματικών προβλημάτων της καθημερινότητας. Μετά την εκλογική καθίζηση της «κυβέρνησης του 41%», που δηλώνει την αποδοκιμασία των πολιτών για πράξεις και παραλείψεις της αλαζονικής διακυβέρνησης Μητσοτάκη, είναι πλέον εμφανές πως η ΝΔ είναι τρωτή και μπορεί να ανατραπεί. Με δεδομένη αυτή την παράμετρο, η συζήτηση για την οικοδόμηση μιας ισχυρής προοδευτικής δημοκρατικής παράταξης, με πειστική κυβερνητική πρόταση, είναι πλέον αναγκαία.

Σε τελική ανάλυση, τα κόμματα δεν είναι κλειστά σωματεία, ούτε εμπορικές εταιρείες. Δεν αφορούν μόνο τα μέλη ή τους μετόχους τους, αλλά την κοινωνία, την οποία διεκδικούν να εκφράσουν, πλειοψηφικά. Οσο παγιδεύονται στο εσωτερικό τους, τόσο απομακρύνονται από την πραγματικότητα. Κι όσο περισσότερο μιλούν για τον εαυτό τους τόσο πιο πολύ απογοητεύουν τους πολίτες.

Ο Δημήτρης Μάντζος είναι κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος, βουλευτής Επικρατείας ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής