Σοσιαλδημοκρατία

Μια δεκαετία νωρίτερα το pasokification ήταν χοτ θέμα. Πολλοί έψαχναν γιατί το κόμμα που διαμόρφωσε τη Μεταπολίτευση – κυβερνώντας στο μεγαλύτερο μέρος της – κατέληξε να κινδυνεύει με εκλογική εξαΰλωση. Κι ύστερα, ευρωπαίοι κεντροαριστεροί ακολούθησαν τον κατηφορικό δρόμο του έλληνα συγγενή τους.

Οπότε, οι αναλυτικοί προβολείς άνοιξαν για να φωτίσουν το σύνολο της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας που έχανε ψηφοφόρους. Ακούστηκαν αρκετές ερμηνείες του φαινομένου. Η ευνοϊκότερη την ήθελε να έχει πέσει θύμα της επιτυχίας της, να έχει κατορθώσει να λειτουργήσει σαν κοινωνικό ασανσέρ για πολυπληθείς ομάδες στην Ευρωπαϊκή Ένωση κι έτσι να έχει χάσει την επαφή της με τα προβλήματα των σύγχρονων «μη προνομιούχων».

Σήμερα οι καταστατικές της θέσεις φαίνεται πως ξαναγοητεύουν το ελληνικό κοινό. Στο τρίτο μέρος της έρευνας της διαΝΕΟσις «τι πιστεύουν οι Ελληνες», το δείγμα κλήθηκε να αυτοπροσδιοριστεί ιδεολογικά. Το μεγαλύτερο ποσοστό, 20,5%, δήλωσε ότι του ταιριάζει περισσότερο η σοσιαλδημοκρατία. Στην αμέσως επόμενη ερώτηση 60,9% ανέφερε ότι το κράτος δεν επεμβαίνει αρκετά και επιτρέπει στον ιδιωτικό τομέα να δρα ασύδοτος. Η πλειονότητα, δηλαδή, εμφανίστηκε ενστερνιζόμενη μια από τις κύριες σοσιαλδημοκρατικές δεσμεύσεις.

Λύσεις

Ο πραγματικός της πυρήνας, βέβαια, μάλλον είναι το 42,6% το οποίο δηλώνει ότι πρέπει να υπάρχει υψηλή φορολογία και ισχυρό κράτος πρόνοιας για όλους – αυτοί ήταν μόλις 30% με 32% μεταξύ 2016 και 2022. Σύμφωνα με τους ερευνητές της Metron Analysis, για πρώτη φορά από το 2016 η σοσιαλδημοκρατία εκθρονίζει τον φιλελευθερισμό, ενώ είναι «επικρατούσα επιλογή στους κεντρώους και κεντροαριστερούς».

Το 2024, μάλιστα, οι πολίτες που δεν έχουν πρόβλημα να πληρώνουν κάτι παραπάνω στην Εφορία για να αναδιανέμεται ένα μερίδιο του εθνικού εισοδήματος είναι οι περισσότεροι αριστεροί, κεντροαριστεροί και κεντροδεξιοί, ενώ ο αριθμός τους αυξάνεται όσο ανεβαίνει το μορφωτικό και το οικονομικό επίπεδο.

Στην εποχή της permacrisis η παραπάνω στροφή είναι εύκολα εξηγήσιμη. Οι συνθήκες, λοιπόν, μοιάζουν σχεδόν ιδανικές για ένα comeback των σοσιαλδημοκρατών. Ωστόσο, ο δημοσκοπικός δείκτης της πρόθεσης ψήφου δεν υπονοεί καν πως αυτό ετοιμάζεται. Δεν είναι παράδοξο. Η συγκεκριμένη πλευρά του πολιτικού φάσματος κυριάρχησε όποτε μπόρεσε να προσφέρει φρέσκες λύσεις σε παλιά προβλήματα.

Οσο δεν βρίσκει τέτοιες, θα εκμεταλλεύονται τις παραδοσιακές της προτάσεις όποιοι έχουν την άνεση να τις λανσάρουν σαν καινοτομίες: οι φιλελεύθεροι που έχουν ανακαλύψει στην τριγωνοποίηση την κρυφή γοητεία της σοσιαλδημοκρατίας.