Αντιπολίτευση σε εσωστρέφεια

Ο όρος μερκελοποίηση της πολιτικής σκηνής έχει χρησιμοποιηθεί κατά κόρον για να αποτυπωθεί η θεωρία του 1,5 κόμματος. Μια δημοκρατική μονοκρατορία πρακτικά. Η μετεξέλιξη της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης των κομμάτων η οποία βάζει σε δεύτερη μοίρα τον ιδεολογικό προσανατολισμό και αναδεικνύει τη διαχειριστική ικανότητα των επικεφαλής. Η Ανγκελα Μέρκελ, μετά την οριακή επικράτηση επί του Γκέρχαρντ Σρέντερ το 2005, δεν ξανακοίταξε ποτέ πίσω μέχρι τη στιγμή που η ίδια αποχώρησε από τη θέση του επικεφαλής του κόμματος του  CDU/CSU. Θα διακρίναμε μάλιστα και ένα ακόμη χαρακτηριστικό γεγονός: το δεύτερο κόμμα, αυτό των Σοσιαλδημοκρατών, ήταν πιο κοντά στο όποιο τρίτο κόμμα παρά στο πρώτο. Πολύ απλά η διεκδίκηση του… πρωταθλήματος ήταν ένα άπιαστο όνειρο, με αποτέλεσμα οι ψηφοφόροι οι οποίοι δεν υποστήριζαν την πολιτική του CDU/CSU να έδιναν την ψήφο τους σε μικρά κόμματα (τα οποία βέβαια λόγω του εκλογικού συστήματος στη Γερμανία μπορούν να αποτελέσουν κυβερνητικό εταίρο) γιατί έβλεπαν το κενό καταλληλότητας των επικεφαλής του SPD. Η εικόνα μάς θυμίζει πολύ – σε μια ποδοσφαιρική αλληγορία – τις αρχές της δεκαετίας του 2010 στο ελληνικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου, όπου η απόλυτη κυριαρχία του Ολυμπιακού έδωσε χώρο σε μικρότερες ομάδες να διεκδικούν την έξοδο στο UEFA, αφού οι παραδοσιακά μεγάλοι του αντίπαλοι δεν μπορούσαν να κοιτάξουν στα μάτια τον μόνιμο πρωταθλητή και έμπαιναν σε μια διαδικασία εσωστρέφειας.

Μια εσωστρέφεια η οποία χαρακτηρίζει απόλυτα το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Μετά το ισχυρό ράπισμα των διπλών εκλογών του 2023, όταν και το αίτημα για απαλλαγή από τον Κυριάκο Μητσοτάκη τέθηκε στον Αλέξη Τσίπρα, το δεύτερο ισχυρό χτύπημα έγινε στις αυτοδιοικητικές εκλογές, όπου οι υποψήφιοι του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπόρεσαν να διεκδικήσουν δήμους και περιφέρειες, με την εξαίρεση του κεντρώου κ. Κουρέτα, ο οποίος όμως είχε πρώτα προταθεί από το ΠΑΣΟΚ. Κορυφαίο παράδειγμα ο δήμος της Αθήνας, όπου η εκλογή Κασσελάκη λειτούργησε αποσυσπειρωτικά για τον κ. Ζαχαριάδη, μια και οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ σε ποσοστό πάνω από 30% κατευθύνθηκαν στον κ. Σοφιανό και στον κ. Παπαδάκη.Ταυτόχρονα βλέπουμε πως οι εκροές του ΣΥΡΙΖΑ προς το ΚΚΕ και το ΠΑΣΟΚ είναι σταθερές και αμφίδρομες. Αυτό το γεγονός ανακατεύει και την τράπουλα για τη σειρά 2-4 στις ευρωεκλογές του 2024. Eχοντας πλέον έρευνες αλλά και εκλογικές αναμετρήσεις στην πλάτη μας, βλέπουμε πως η κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ έχει τρεις αποδέκτες. Αρχικά το ΚΚΕ, το δεύτερο κόμμα το οποίο, μετά τη ΝΔ, δείχνει να επανέρχεται και πιθανά να ξεπερνά τα προ 2012 ποσοστά του. Αν λοιπόν οι αριστερόστροφοι (περίπου το 40% της εκλογικής δύναμης του ΣΥΡΙΖΑ – έρευνα Good Affairs/Ιούλιος 2023/«ΒΗΜΑ») ακολουθήσουν την τάση που είδαμε στον Δήμο Αθηναίων, το ΚΚΕ θα είναι ακόμη παραπάνω ευνοημένο εν όψει μια εκλογικής διαδικασίας στην οποία πάντα παίρνει μεγαλύτερα ποσοστά. Το ΠΑΣΟΚ δεν φαίνεται να λαμβάνει ακόμη την αναμενόμενη εισροή που θα ήθελε – μια και πλέον στον ΣΥΡΙΖΑ κυριαρχεί ο κόσμος που θα ορίζαμε ως αντιμνημονιακό ΠΑΣΟΚ και ο οποίος έχει χαρακτηριστικά γενίτσαρου απέναντι στο προπατορικό κόμμα. Παρ’ όλα αυτά ο στόχος του να είναι δεύτερο κόμμα δεν φαίνεται να είναι τόσο μακριά, μια και η εσωστρέφεια που λέγαμε στον ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να αποτελέσει το τρίτο και τελικό νοκ ντάουν και να τον οδηγήσει στο ολοκληρωτικό νοκ άουτ. Το στοίχημα του ΠΑΣΟΚ και προσωπικά του Νίκου Ανδρουλάκη είναι να αυξήσει τις επιδόσεις του στον κρίσιμο δείκτη της δημοτικότητας και της καταλληλότητας ως πρωθυπουργού, έτσι ώστε να ρίξει μια και καλή στο καναβάτσο τον ΣΥΡΙΖΑ. Κακά τα ψέματα, το ΚΚΕ μπορεί να έχει μια τεράστια αναλογική άνοδο αλλά δεν μπορεί να αποτελέσει σε καμία περίπτωση τον αντίπαλο πόλο της ΝΔ ξυπνώντας μνήμες του 1958. Με αυτά και με αυτά όμως μιλάμε για τη μάχη του UEFA χωρίς να αμφισβητούμε τον πρωταθλητή. Αν λοιπόν τα κόμματα της αντιπολίτευσης περιμένουν να πέσει ως ώριμο φρούτο ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μήπως πέρα από το ελληνικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου θα έπρεπε να δουν το γερμανικό φαινόμενο;

Ο Γιώργος Τράπαλης είναι αναλυτής εκλογικών δεδομένων – Good Affairs