Εξαγγελίες-πυροτεχνήματα

Η χώρα βιώνει ένα τέταρτο ισχυρό κύμα της πανδημίας Covid-19. Τα νοσοκομεία στενάζουν. Διασωληνωμένοι ασθενείς αντιμετωπίζονται σε κοινές κλίνες. Οι θάνατοι συνανθρώπων μας αυξάνουν καθημερινά. Οι μαχόμενοι γιατροί βρίσκονται λίγο πριν από τη σωματική και ψυχική κατάρρευση. Οι αντιεμβολιαστές, στο αυτοαναφορικό σύμπαν τους, αρνούνται την πραγματικότητα, συνεχίζοντας απτόητοι το αντιεπιστημονικό τους παραλήρημα.

Μέσα σε αυτό τον πανικό οι κυβερνώντες εξαγγέλλουν, χωρίς πολλή σκέψη, «την επίταξη ιδιωτών γιατρών για να συνδράμουν στη λειτουργία του καταρρέοντος ΕΣΥ». Αλήθεια, έχουν σκεφτεί, πώς ένας ιδιώτης εξω-νοσοκομειακός γιατρός που έχει ξεμάθει να λειτουργεί σε νοσοκομείο, μπορεί, αν επιταχθεί, να προσφέρει ουσιώδεις υπηρεσίες σε νοσοκομείο που κατακλύζεται από πάσχοντες; Νομίζουν ότι η ιδιότητα του γιατρού είναι αρκετή για να συμβάλλει κάποιος στη νοσοκομειακή θεραπεία; Δεν αντιλαμβάνονται ότι άλλη είναι η δουλειά του εξω-νοσοκομειακού από τον εσω-νοσοκομειακό γιατρό;

Πιθανά κάποιος θα αντιτάξει το επιχείρημα: Εχουμε πόλεμο και στον πόλεμο επιτάσσουμε άτομα, χώρους και υπηρεσίες. Ναι, κατανοητό, αλλά πρέπει να τεθεί και ένα λογικώς προγενέστερο ερώτημα: μήπως ολιγωρήσατε, δεδομένου ότι η χώρα βιώνει την πανδημία επί σχεδόν δύο χρόνια; Μήπως θα έπρεπε να χρησιμοποιούνται ήδη και οι 6ετείς φοιτητές της Ιατρικής στη νοσηλεία των ασθενών ή να είχε δημιουργηθεί εγκαίρως ένα σώμα ιδιωτών γιατρών που, με κατάλληλη προετοιμασία, θα ήταν έτοιμοι να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε νοσηλευόμενους ασθενείς;

Δεν θέλω να θεωρηθεί ότι «ευλογώ τα γένια μου». Ουδόλως με ενδιαφέρει η αυτοδικαίωση. Θα ήθελα, όμως, να επαναλάβω μια πρόταση που διατύπωσα προ πολλών ετών. Δεν είμαι γεννήτοράς της, απλώς τη δανείστηκα. Τη βίωσα στη χώρα που με εκπαίδευσε – στις ΗΠΑ. Την ξαναπαρουσιάζω. Κάθε ειδικευόμενος γιατρός, μετά τη μετεκπαίδευσή του και την απόκτηση της ειδικότητας, θα έπρεπε να κρατάει ζωντανή τη σχέση του με την κλινική που τον εκπαίδευσε. Πώς θα διατηρηθεί η σχέση αυτή; Εχοντας τη δυνατότητα, μαζί με τα στελέχη της κλινικής, να παρακολουθεί τη διαγνωστική και θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών καθώς και την πορεία της νόσου τους. Με αυτόν τον τρόπο θα διατηρούσε βιωματική συνεχιζόμενη εκπαίδευση. Μερικοί από αυτούς, με μεράκι και ικανότητα, θα μπορούσαν να ενταχθούν στο εθελοντικό διδακτικό προσωπικό της κλινικής. Εκτακτες καταστάσεις όπως η πανδημία δεν αντιμετωπίζονται απλώς με αυτοσχεδιασμό. Για να είναι το ΕΣΥ ανθεκτικό, όπως είναι η έκφραση της μόδας, απαιτείται συστηματική προεργασία, προκειμένου να προετοιμασθεί το σύστημα για καταστάσεις που θα το στρεσάρουν.

Αν είχε υιοθετηθεί η πρόταση εκείνη, η οποία επαναλαμβάνω απλώς διατυπώνει άριστες πρακτικές στις ΗΠΑ και αλλού, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, όπως αυτή που βιώνουμε τώρα, θα ήταν έτοιμο ένα μεγάλο στελεχιακό δυναμικό για προσφορά ουσιώδους ιατρικής υπηρεσίας σε νοσηλευόμενους ασθενείς. Ξαφνικές εξαγγελίες όπως αυτή της επίταξης ιδιωτών εξω-νοσοκομειακών ιατρών να λειτουργήσουν ξαφνικά ως νοσοκομειακοί ιατροί μου θυμίζουν τον κρότο και τη λάμψη πυροτεχνήματος – είναι μιντιακώς εντυπωσιακά, αλλά βραχύβια, χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα.

Ο Χαράλαμπος Μ. Μουτσόπουλος είναι ομότιμος καθηγητής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, έδρα Ιατρικών Επιστημών-Ανοσολογίας