«Ηταν τόσο άδικο {LF}και πρόστυχο»
Ενεπλάκη σε δημόσια κόντρα την εποχή που το ελληνικό metoo ήταν στην κορυφή της επικαιρότητας. Η ηθοποιός εξηγεί τι προκάλεσε αυτή τη διαμάχη, τη δική της εμπειρία σεξουαλικής παρενόχλησης αλλά και την αγριότητα της οριστικής απώλειας που βίωσε και ακόμη δεν έχει αποδεχθεί
«Δεν μπορώ να καυχιέμαι. Οταν βλέπω να το κάνουν ηθοποιοί ντρέπομαι. Δεν έχουμε συναδέλφους που έβγαιναν στα κανάλια και έλεγαν “ξέρεις ποιος είμαι εγώ;”», λέει η Ελένη Τζώρτζη
Τι θέση έχει μια ηθοποιός σε μια μπαρόκ όπερα; Επιστρέψατε από τη Γερμανία όπου παίξατε στο έργο Carlo il Calvo του Νίκολα Πορπόρα (1686 – 1768).
Οι μπαρόκ όπερες είναι μουσειακό είδος, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν fans. Αισθάνομαι πάρα πολύ τυχερή που συμμετείχα σε αυτή την παράσταση που διηύθυνε ο Γιώργος Πέτρου. Ο σκηνοθέτης της παράστασης Μαξ Τσέσνικ αναβάθμισε όλους τους ρόλους μας, γιατί συμμετείχαμε αρχικά ως βοηθητικοί ηθοποιοί, ως κομπάρσοι δηλαδή. Αισθάνομαι ιδιαίτερα τυχερή που συμμετέχω σε αυτή την αυστριακή παραγωγή. Υποδύθηκα μια γριά 100 ετών με άνοια. Η οποία με ένα τρόπο, όπως διαφαίνεται στη σκηνοθεσία, κινεί νήματα.
Θίξατε το δύσκολο θέμα: ηλικία στις γυναίκες ηθοποιούς. Πόσο στενεύουν τα περιθώρια στην τέχνη της τελικά όταν μεγαλώνει μία γυναίκα ηθοποιός;
Θεωρώ ότι είναι ένας τεράστιος μύθος ο όποιος έρχεται από το Χόλιγουντ και την εικόνα που διαμορφώνεται για τις γυναίκες πρωταγωνίστριες. Αυτός ο μύθος δημιούργησε χιλιάδες ψυχολογικά. Ενας ηθοποιός δεν έχει ηλικία. Για παράδειγμα θεωρώ ότι η Βουγιουκλάκη εγκλωβίστηκε σε αυτό το μοντέλο, ενώ η Τζένη Καρέζη όχι. Πιστεύω ότι οι ηθοποιοί πρέπει να γερνάνε φυσιολογικά διότι έχουν να προσφέρουν πολλά μέσα από την εμπειρία τους.
Υπάρχουν όμως πρωταγωνιστικοί ρόλοι για μία γυναίκα σε μεγαλύτερη ηλικία;
Το θέατρο δεν είναι μόνο πρωταγωνιστικοί ρόλοι. Μου λέτε ότι το πώς θα αντιμετωπίσει κάνεις τον χρόνο συνδέεται με τη ματαιοδοξία του. Ακριβώς. Η προίκα του ηθοποιού είναι η εμπειρία του και από το θέατρο και από τη ζωή φυσικά. Δεν μπορεί να μεταφέρει την εμπειρία ενός ογδοντάρη ένας άνθρωπος που είναι 40 ετών. Και γιατί θα έπρεπε. Οι Εγγλέζοι παίζουν τον Αμλετ ακόμη και όταν είναι 80 ετών.
Πρόσφατο παράδειγμα ο Ιαν ΜακΚέλεν.
Ακριβώς. Με όσα περισσότερα πράγματα πλουτίσεις τον εαυτό σου τόσο πιο καλός ηθοποιός γίνεσαι. Τόσο περισσότερα μπορείς να σηματοδότησεις στους άλλους ανθρώπους και να τα κάνεις να είναι κοινό κτήμα.
Τι σας οδήγησε στο θέατρο;
Μεγάλωσα στο Αιγάλεω, δεν είχα η αλήθεια είναι γονείς οι οποίοι παρακολουθούσαν το θέατρο. Νομίζω με οδήγησε η αγάπη μου για την ποίηση, την οποία βέβαια τη χρωστάω σε ένα δάσκαλό μου. Είναι από αυτές τις περιπτώσεις που πέφτεις σε ένα δάσκαλο και σου αλλάζει τη ζωή. Είμαι ευτυχής γιατί έχω γνωρίσει 2-3 τέτοιους δασκάλους στη ζωή. Βέβαια επειδή ετοιμαζόμουν να δώσω στην Ιατρική όταν ανακοίνωσα στους γονείς μου ότι θέλω να γίνω ηθοποιός τα πράγματα δυσκόλεψαν για μένα.
Με ποιο τρόπο;
Θυμάμαι χαρακτηριστικά τη μητέρα μου να μου λέει στην «πουτ…σχολή εγώ δεν θα πληρώσω για να πας να γίνεις θεατρίνα. Αν θες να σπουδάσεις γιατρός θα σε βοηθήσουμε, αν θες να γίνεις ηθοποιός θα πρέπει να δουλέψεις. Και 11 η ώρα η πόρτα θα κλείνει».
Τηρήθηκαν όλες οι απειλές;
Βέβαια. Και δούλεψα και κοιμήθηκα στην πόρτα του σπιτιού επειδή είχα αργήσει. Ομως επέμεινα στο όνειρό μου γιατί δεν θα μπορούσα να κάνω μια ζωή κάτι που δεν αγαπούσα. Βρήκα τη σχολή, γράφτηκα, εργάστηκα στη φωτοσύνθεση του ΔΟΛ όσο καιρό σπούδαζα. Επαθα υπερκόπωση, με πήγαν στο νοσοκομείο αλλά δεν υποχώρησα ούτε για μια στιγμή. Θεατρικό εργαστήρι που παρακολούθησα ήταν μια καλή σχολή που έβγαλε σημαντικούς ηθοποιούς όπως ο Γιάννης Μπέζος, η Τζέσυ Παπουτσή κ.ά.
Τι σας έδωσε τη βεβαιότητα ότι πήρατε τη σωστή απόφαση;
Στο δεύτερο έτος ο Θόδωρος Συριώτης ο οποίος ήταν ηθοποιός του Εθνικού και μας δίδασκε ορθοφωνία με έβαλε να υποδυθώ την Εβραία του Μπρεχτ. Ενώ ο ρόλος δεν είχε ολοκληρωθεί – σκηνοθετικά – έπαθα ένα τρανς, άρχισα να αυτοσχεδιάζω χωρίς να καταλαβαίνω τι μου συμβαίνει. Οταν τελείωσα βρέθηκα κάτω από μια καρέκλα μπρούμυτα. Τότε ο Θόδωρος είπε: «Δεν μπορώ να κάνω καμία κριτική. Απλά καλωσορίζω μια συνάδελφο στον χώρο». Τότε είπα στον εαυτό μου εγώ αυτό θέλω να το ξανανιώσω. Αυτό που με έκανε να βρεθώ μπρούμυτα κάτω από μια καρέκλα. Ηταν κάτι μαγικό. Αυτά είναι τα οφέλη από κάποιον που αποφασίζει να πάει σε σχολή θεάτρου. Αυτό είναι το μεγάλο όφελος και όχι να μαθαίνεις απέξω τα λόγια.
Αυτό είναι ένα αγκάθι στη δουλειά του ηθοποιού. Εσείς τα μαθαίνατε εύκολα;
Παλαιότερα, ναι, πολύ. Ειδικά αν μου άρεσε ένα κείμενο μπορούσα να το μάθω με την πρώτη. Βέβαια ο Μινωτής έλεγε ότι ένας ηθοποιός έχει μάθει σίγουρα τον ρόλο του αν το έχει πει απέξω 1.000 φορές.
Υπερβολικό δεν είναι;
Ναι αλλά εκείνος το έκανε.
Εχετε απωθημένα με ρόλους που δεν παίξατε;
Ναι όμως μόνο για τον ρόλο, όπως είναι η Μήδεια για παράδειγμα και όχι για τα «φώτα». Για τη διαδρομή που θα έκανε μέσα μου.
Εννοείτε ότι δεν σας ενδιέφερε μια πρωταγωνιστική εμφάνιση;
Ο καθένας έχει αυτό που το αρμόζει. Δεν αισθάνομαι πικρία που δεν έγινα πρωταγωνίστρια. Δεν είχα το πακέτο.
Ποιο είναι αυτό;
Δεν ήξερα πώς να διεκδικήσω τους πρώτους ρόλους. Δεν θα το κάνω. Δεν μπορούσα να περνάω τον χρόνο μου με ανθρώπους που μου δημιουργούσαν την αίσθηση ότι και ένα λεπτό να τους αφιέρωνα, ήταν σαν να το χαραμίζω. Θα αρρώσταινα. Για να δώσει κάποιος ένα ρόλο πάνω στον οποίο στηρίζεται το έργο, τον δίνει σε κάποιον που εμπιστεύεται. Δεν εμπιστεύεται κάποιον που δεν τον ξέρει. Κάποτε ένας φίλος μου σκηνοθέτης μου είχε πει «σε ρωτάω τι θες να κάνεις και μου λες ό,τι νομίζεις». Ενώ για παράδειγμα μπορεί να ζητούσε μια ψηλή ξανθιά με μπλε μάτια, να πήγαινε μια κοντή παχουλή και να του έλεγε «εμένα ψάχνεις γιατί θα το κάνω καλύτερα».
Είναι θέμα αυτοπεποίθησης;
Και πώς πλασάρεις τον εαυτό σου. Δεν μπορώ να καυχιέμαι. Οταν βλέπω να το κάνουν ηθοποιοί ντρέπομαι. Δεν έχουμε συναδέλφους που έβγαιναν στα κανάλια και έλεγαν «ξέρεις ποιος είμαι εγώ;» ή «δεν είπανε για μένα ότι είμαι ο πιο μεγάλος ηθοποιός της Ελλάδος;». Ο ένας είναι και στη φυλακή.
Αναφέρεστε στον Πέτρο Φιλιππίδη με τον οποίο είχατε προστριβή.
Με κατηγόρησε σε άσχετο χρόνο, θεωρώντας ότι εγώ δεν τον εκτιμώ – έτσι ήταν – ως αυτή που «θέλει να αποκαθηλώσει τα είδωλα». Εγραψα στο Facebook – επειδή έφυγε από τη σκηνή τη στιγμή που έπαιζε όταν είδε κάποιον από το κοινό να τρώει – «εμένα ο μπαμπάς μου μού είχε πει ότι ο σεβασμός κερδίζεται και δεν επιβάλλεται». Με τον Φιλιππίδη είχαμε δουλέψει μια φορά και είχαμε συγκρουστεί και μου το κρατούσε. Γελάει ο κάθε πικραμένος. Ελεγε ότι είμαι μια τυχαία που τον παρακαλούσα να με βάλει στη δουλειά. Αν είναι δυνατόν. Δεν θα πήγαινα ποτέ να του ζητήσω δουλειά.
Τι μας έχει διδάξει η ιστορία του metoo;
Οτι όλα βγαίνουν στην επιφάνεια κάποια στιγμή και ότι αυτοί που έχουν διαπράξει αδικήματα είναι λίγοι και πρέπει να πάνε στη φυλακή. Δεν είναι δηλαδή ο χώρος μας ό,τι περιέγραψε η Ελισάβετ Κωνσταντινίδη που είπε «αυτά συμβαίνανε στο θέατρο από πάντα». Οχι. Δεν είμαστε εγκληματίες, οι άνθρωποι του θεάτρου, είμαστε κανονικοί άνθρωποι.
Το λέτε αυτό αν και έχετε την εμπειρία από άνθρωπο που προσπάθησε σας επιβληθεί σεξουαλικά με τη βία.
Αυτό συνέβη όταν ήμουν στο Εθνικό Θέατρο. Τον θεωρούσα φίλο μου, βγαίναμε έξω, τρώγαμε, κάναμε παρέα. Δεν πίστευα ότι με κλείδωσε μέσα στο γραφείο του και προσπάθησε να με βιάσει. Δεν του είχα δώσει το δικαίωμα για να κάνει κάτι τέτοιο. Κάθε φορά που το σκέφτομαι με πιάνει ένας κόμπος, θέλω να βάλω τα κλάματα. Ηταν τόσο άδικο και πρόστυχο.
Πώς επηρέασε τη ζωή σας αυτό;
Με βοήθησαν κάποιοι άνθρωποι διότι εννοείται ότι μετά από αυτό το περιστατικό έφυγα από το Εθνικό Θέατρο. Την πρώτη μου δουλειά μετά, μου την έδωσε ο Ανδρέας Βουτσινάς. Αλλά όσο άγρια και αν είναι αυτά τα περιστατικά τίποτα δεν συγκρίνεται με την οριστική απώλεια.
Πού αναφέρεστε;
Στον θάνατο της αδελφής μου που ήταν ξαφνικός και βίαιος. Σκοτώθηκε στα 42 της χρόνια. Εγινε μια τεράστια καραμπόλα τον Ιούλιο του 2002 στους Αγίους Θεοδώρους, βγήκε από το αυτοκίνητο να δει τι γίνεται μήπως χρειάζονται βοήθεια γιατί ήταν γιατρός. Πέρασε ένα άλλο αυτοκίνητο και τη σκότωσε. Ηταν ένα κομβικό σημείο της ζωής μου. Μου άλλαξε όλη την κοσμοθεωρία. Αφησε ένα παιδί που ήταν 14 ετών, δυο γονείς συντετριμμένους κι εμένα μοναχοπαίδι. Δεν αποδέχθηκα ποτέ ότι είναι σε έναν τάφο. Δεν πήγα ποτέ. Εχω φτιάξει στο μυαλό μου ότι μας έχει εγκαταλείψει και έχει φύγει στο εξωτερικό.














